

<!DOCTYPE html>


<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" lang="tr" xml:lang="tr">



 <head> 

<meta http-equiv="Content-Language" content="tr">
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=windows-1254">
 
 

    <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1" />





<meta name="rating" content="All" />
<meta name="robots" content="index, follow" />
<META NAME="AUTHOR" CONTENT="Erkan TİYEKLİ">

<meta name="Dmoz" content="" />
<meta name="Yahoo" content="" />
<meta name="Altavista" content=""/>
<meta name="Scooter" content="" />
<meta name="robots" content="" />

<META HTTP-EQUIV="Copyright" CONTENT="Copyright Â© ">
<META NAME="description" CONTENT="">
<META NAME="keywords" CONTENT="">






<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">


    <!-- Document title -->


    <title>YILDÖNÜMÜNDE CAN ÇEKİŞEN TARIM EĞİTİMİ</title>

    <!-- Stylesheets & Fonts -->
    <link href="css/plugins.css" rel="stylesheet">
    <link href="css/style.css" rel="stylesheet">

</head>

<body>
    <!-- Body Inner -->
    <div class="body-inner">

        <!-- Topbar -->
	

		 <div id="topbar" class="d-none d-xl-block d-lg-block">
            <div class="container">
                <div class="row">
                    <div class="col-md-6">
                        <ul class="top-menu">
                            <li><a href="tel:+90 5337692415 "><i class="icon-phone-call"> </i> +90 5337692415 </a></li>
							<li><a href="mailto:info@ibrahimortas.com.tr"><i class="icon-mail"> </i> info@ibrahimortas.com.tr</a></li>
                        </ul>
                    </div>
                    <div class="col-md-6 d-none d-sm-block">
                        <div class="social-icons social-icons-colored-hover">
                            <ul>
			<li class="social-instagram"><a target="_blank" href="https://www.instagram.com/iortas2018/"><i class="fab fa-instagram"></i></a></li><li class="social-google"><a target="_blank" href="https://maps.app.goo.gl/m2qyE98GZKLQt4po6"><i class="fa fa-map-marker"></i></a></li><li class="social-google"><a target="_blank" href="https://wa.me/905337692415"><i class="fab fa-whatsapp"></i></a></li>
			
                            </ul>
                        </div>
                    </div>
                </div>
            </div>
        </div>
		
		
        <!-- end: Topbar -->	
	
        <!-- Header -->
        <header id="header">
            <div class="header-inner">
                <div class="container"

                    <!--Logo-->
     

                    <!--Logo-->
                    <div id="logo">
                        <a href="default.asp?dil=0">
                            <span class="logo-default"><font size="4" class="logoslogan">Prof. Dr. İbrahim Ortaş</font><img src="images/logo.png" height="30"></span>
                            <span class="logo-dark">Prof. Dr. İbrahim Ortaş</span>
                        </a>
                    </div>
                    <!--End: Logo-->




<script async src="https://cse.google.com/cse.js?cx=c5ac765fc9c9740e8"></script>


							<div id="modalShop" class="modal no-padding" data-delay="2000" style="max-width: 700px;">
                                <div class="row">
                                    
                                    <div class="col-md-12">
                                        <div class="p-40 p-xs-20">
											<div class="gcse-search"></div>
                                        </div>
                                    </div>
                                </div>
                            </div>					
                    <!-- end: search -->
                    <!--Header Extras-->
                    <div class="header-extras">
                        <ul>
                            <li>
                                <a href="#modalShop" data-lightbox="inline" > <i class="icon-search"></i></a>
                            </li>
                            <li>
                                <div class="p-dropdown">
                                    <a href="#">
									<image src="images/Turkey.png" width="20">
                                    <ul class="p-dropdown-content">
                                        <li><a href="blog-detay.asp?dil=0&id=1015"><image src="images/Turkey.png" width="20"></a></li>
                                        <li><a href="blog-detay.asp?dil=2&id=1015"><image src="images/United-Kingdom.png" width="20"></a></li>
										<li><a href="blog-detay.asp?dil=3&id=1015"><image src="images/germany.png" width="20"></a></li>
                                    </ul>
                                </div>
                            </li>
                        </ul>
                    </div>
                    <!--end: Header Extras-->
                    <!--Navigation Resposnive Trigger-->
                    <div id="mainMenu-trigger">
                        <a class="lines-button x"><span class="lines"></span></a>
                    </div>
                    <!--end: Navigation Resposnive Trigger-->
                    <!--Navigation-->
					<div id="mainMenu">
                        <div class="container">
                            <nav>
                                <ul>
									<li class="dropdown-submenu"><a href="sayfa-ayrinti.asp?ID=267&dil=0">Özgeçmişim</a></li>
                                    <li class="dropdown-submenu"><a href="bilimsel-calisma-ayrinti.asp?dil=0">Bilimsel Çalışmalar</a>
                                        
                                         <ul class="dropdown-menu">
                                          <li><a href="bilimsel-calisma-ayrinti.asp?Bilimsel_Makale=1&dil=0">Bilimsel Makaleler</a></li>
									      <hr>
										  <li><a href="bilimsel-calisma-ayrinti.asp?SCI_Makale=1&dil=0">SCI Makaleler</a></li>
									      <hr>
										  <li><a href="bilimsel-calisma-ayrinti.asp?Indeksli_Makale=1&dil=0">İndeksli Makaleler</a></li>
									      <hr>
										  <li><a href="bilimsel-calisma-ayrinti.asp?Kongreler=1&dil=0">Kongreler</a></li>
									      <hr>
										  <li><a href="bilimsel-calisma-ayrinti.asp?Konferanslar=1&dil=0">Konferanslar</a></li>
									      <hr>
										  <li><a href="bilimsel-calisma-ayrinti.asp?Soylesiler=1&dil=0">Söyleşiler</a></li>
									      <hr>
										 
									     </ul>   								
									</li>
									<li><a href="kitaplar-ayrinti.asp?dil=0">Kitaplarım</a></li>
									<li><a href="Projeler-ayrinti.asp?dil=0">Projeler</a></li>
									<li><a href="videolar.asp?dil=0">Videolar</a></li>
									
									<li><a href="iletisim.asp?dil=0">İletişim</a></li>
									<li><a href="blog.asp?dil=0">Günlük Yazılar</a></li>
								</ul>
                            </nav>
                        </div>
                    </div>
									
						
                    <!--end: Navigation-->
                </div>
            </div>
        </header>
        <!-- end: Header -->			
        <!-- end: Header -->




     <section class="parallax text-light" style="border-bottom: 4px solid #f9b338;" data-bg-parallax="images/slider/banner6.jpg">

     </section>
        <!-- end: SECTION FULLSCREEN -->
		<section class="background-grey">
            <div class="container">
                <div class="row  m-b-50">
                    <div class="col-lg-12">

                        <div class="heading-text heading-section">
						<h2>YILDÖNÜMÜNDE CAN ÇEKİŞEN TARIM EĞİTİMİ</h2>
                        </div>
                    </div>

                        <div class="row">
                            <div class="col-lg-9">
							<img src="blog/resimyok.png" height="200"><br>
							<p><p><b>YILDÖNÜMÜNDE
CAN ÇEKİŞEN TARIM EĞİTİMİ</b></p>

<p>Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ, <b>Çukurova üniversitesi öğretim üyesi,</b></p>

<p><a href="mailto:iortas@cu.edu.tr">iortas@cu.edu.tr</a><b>, </b><a href="https://www.facebook.com/iortas">https://www.facebook.com/iortas</a>,
Tweeter; <a href="https://twitter.com/iortas"><strong><span>İbrahim ORTAŞ</span></strong>
&#8207;<span>@</span><span>iortas</span> </a></p>

<p></p>

<p>M.Ö. 1000’li yıllarda yaşamış olan Çinli ozan/filozof Kuan Tzu
diyor ki;</p>

<p><em>“Bir yıl sonrasıysa düşündüğün, tohum ek;</em><br>
<em>Ağaç dik, on yıl sonrasıysa
tasarladığın;</em><br>
<em>Ama düşünüyorsan yüz yıl
ötesini, halkı eğit o zaman;</em><br>
<em>Bir kez tohum ekersen, bir kez
ürün alırsın;</em><br>
<em>Bir kez ağaç dikersen, on kez
ürün alırsın;</em><br>
<em>Yüz kez olur bu ürün,
eğitirsen milleti;</em><br>
<em>Birine bir balık verirsen,
doyar bir defalık;</em><br>
<em>Balık tutmayı öğret, doysun
ömür boyunca.”</em></p>

<p><strong>Özet</strong><br>
Tarım eğitiminin yıldönümünü kutladığımız bu günlerde öğrencilerimizin final
sınavları yapıldı/yapılıyor. Verdiğim dersler itibarı ile öğrencilerin final
sınavlarında sorulan sorulara verdikleri cevaplar “Bu kadar da olmaz.”
dedirtecek düzeyde. Son sınavlardan da yola çıkarak öğrencilerin temel
kavramları bilmedikleri, duygusal ve mantıksal çıkarım yapmadıkları, analitik
düşünme, sorgulama ve kritik okuma alışkanlığına sahip olmadığı, tarih
bilincinin çok zayıf ve var olanın da gerçeklikle alakasının olmadığı, not
tutma ve ders çalışma alışkanlığının gelişmediği görülüyor. Mezun olma
noktasına gelen öğrencilerin bu bilgi ile mezun olması durumunda ciddi hatalar
ve hatta insan sağlığına zarar vermesi kuşkusu bende oluştu. Basit bir dört
işlem, oran orantı kuramayan, tarım ve toprak kavramını açıklayamayan bir
mühendisi toplumun önüne koyabilir miyiz diye düşünmek zorundayız.<br>
Edindiğim izlenim; sorun temelde bu öğrenciler iyi eğitilmeden üniversiteye
geliyorlar ve biz üniversiteler de açıkçası kişinin ufkunu ve dünyasını açacak
düzeyde katkıda bulunacak ortam hazırlayamamaktayız. Uzun yıllar edindiğim
izlenimler ve tutuğum notlardan çıkardığım; gün geçtikçe tarım eğitimi alan
öğrencilerin bilimsel olarak üniversiteyi okuyacak düzeyde akademik bilgi ile
üniversiteye gelmedikleri yönünde. 200 puan civarında puan ile fakülteye kayıt
yaptıran öğrencilerin doğal olarak temel bilimler, sosyal bilimler ve akademik
bilgi ile donatılmadan geldiklerini biliyoruz. Temel bilimler bilinmeden,
ekoloji ve tarım bilimi anlaşılmıyor. Tarih bilimi okunmadığı için insanlığın
tarihinin tarım tarihi olduğu anlaşılmıyor. Kendi çalışma alanının geçmişi
bilinmeyince ne yaptığı anlaşılmıyor. İstihdam sorunu had safhada olunca
öğrenci de iyice kopuyor ve dört yılını bir şekilde tamamlayıp diploma almayı
almaktan başka hedefi olmuyor. Bu kadar insanın kötü olmayacağı bilinci ile
konun ciddi olduğu ve mutlaka bir bütünlük içinde ele alınması gerekiyor.<br>
İlgi duyan arkadaşlarımız için sorunu ve öğrencilerin verdiği bazı cevaplar ve
buradan çıkardığım bazı temel eksiklik noktalarını ve geleceğe ilişkin neler
yapılması gerektiğini aşağıda genişçe işledim.<br>
Çok acilen Milli Eğitim Bakanlığı mevcut eğitim sistemini reformdan geçirmesi
gerekir. “Tarım eğitimi nasıl öğretilmeli?” konulu acil bir konferans
düzenlenmeli ve somut karalar alınmalı ve uygulamaya konulmalı. Ziraat eğitimi
alacak öğrenciler ÖSYM tarafından yapılan sınavlarda belirli bir puan altında
alan öğrenciler lisansa kayıt yaptırmamalıdırlar. 180 puan sınırı düşük bir
sınır olup lisans eğitimi için yetersiz kalmaktadır. Başta kamu kuramları olmak
üzere liyakate dayalı burs ve istihdam sağlanmalıdır.<br>
Çok acilen ziraat eğitimi almak isteyen öğrenciler için kamu veya üniversite
vakıfları üzerinden burs imkânları sağlanmalı. Başarılı öğrencileri meslek
hayatına taşımak ve geleceğin yetişmiş meslek ve bilim insanı yetiştirilmesi
açısından da önemlidir. Son iki yıldır YÖK ve ÖSYM’nin Tıp ve Hukuk
Fakültelerine uyguladığı belirli bir puanın veya yüzdelik dilimin altındaki
öğrencilerin Tıp ve Hukuk Akademisine başlatılamayacağı kararının Ziraat
Fakültelerine de uygulanması gerekmektedir. Aksi takdirde bu mezunlar ile
geleceğin modern tarımını yapamayız.<br>
Üniversitelerin öğrencilerin orta eğitiminden kaynaklanan akademik sorunlarını
ve yaşanan aksaklıkları rapor edip Milli Eğitim Bakanlığı’na bildirmeleri
gerekir. Sorunun bir kısmı öğrenci ve ailelerden kaynaklansa da, bir ciddi
sistem sorunu yaşadığımız ortada. Ortaöğretimden yetersiz gelen öğrenci ile
üniversite eğitimi artık yapılamıyor. Ülkemizde neredeyse son 50 yıldır
özellikle de siyasetin her fırsatta eğitim dokusu ile oynamasından kaynaklanan
bir akademik nitelik sorunu yaşanıyor. Bu yapısal sorunun bir bütünlük içinde
ele alınması artık kaçınılmaz.<br>
<br>
<em>İlgi duyanlar için geniş bir
açıklama aşağıda bilginize sunulmuştur.</em><br>
<br>
<strong>TARIM EĞİTİMİ CAN
ÇEKİŞİYOR</strong><br>
Bugün ziraat eğitiminin en ciddi sorunu nitelik sorunu olduğu konusunda hemen
hemen çoğumuz mutabakat içindeyiz. 1995 yılından bu yana verdiğim derslerde
üniversite bakış açısıyla yoruma dayalı, karşılaştığı sorunu analiz etme ve
çözme, grafik okuma ve analitik düşünme üzerine sorular sorarım. Uzun zamandır
öğrencilerin sorulara verdiği cevapları analiz ederek genel bir kanaat
oluşturmaya çalışıyorum. Ancak son yıllarda öğrencilerin sorulara verdiği
cevaplarda durumun gittikçe kötüleştiğini görüyorum. Birçok üniversiteden
edindiğim izlenime göre öğretim üyesi meslektaşlarımız çok sayıda benzer
serzenişleri dile getiriyorlar.<br>
En son yaşadığım bu sınav döneminde sınav sonuçlarının bende bıraktığı etki
ziraat eğitiminin can çekiştiği yönünde. Ziraat Fakültesinde uzun dönemdir
verdiğim “Tarım Tarihi ve Deontoloji”, “Kök Bölgesi Ekosistemi”, “Toprak Bilimi
ve Bitki Besleme“ dersleri çerçevesinde (ders notu içeriğine ve müfredata bağlı
kalarak) öğrencilere sorduğum aşağıdaki sorulara aldığım cevaplar ve
öğrencilerin sınav kâğıtlarından çıkardığım genel durum şöyledir.<br>
Tarım Tarihi ve Deontoloji dersi sınavında sorulan bazı sorular:<br>
“1. Toprak Bilimi açısından ziraat mühendisi, mesleğini icra ederken hangi meslek
ilkelerine uymalıdır? Toprak etiği sizce neyi ifade ediyor?<br>
2. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçişte Türkiye tarımının yapısal sorunları
nelerdi?<br>
3. Cumhuriyetin ilk yıllarında tarım alanında yapılan başlıca yenilikler ve
kazanımlar nelerdir? Örnekleriyle açıklayınız.<br>
4.Osmanlı döneminde toprak mülkiyetinin hukuki durumu neydi? Açıklayınız<br>
5. Günümüz bilgi ve iletişim çağının tarıma bilimine olan katkılarını geçmişle
karşılaştırarak açıklayınız?<br>
6. Mevcut Türkiye tarımsal yükseköğretimi konusunda ne tür aksaklıklar
görüyorsunuz ve geleceğe ilişkin önerilerinizi nelerdir, yazınız.<br>
<br>
Yukarıdaki sorulara verilen bazı cevaplardan bazı öğrencilerin sanki dersi hiç
dinlemediklerinin veya anlatılanları anlamadıklarının, hatta ders notunun
kapağını bile açmadıklarının kanaatine vardım. Verilen cevaplar genel bir
söylemin ötesinde analitik ve sentezleyici öğeleri çoğu zaman içermiyor:
Bazıları şu şekildedir:<br>
“Osmanlı döneminde devlet askerleri beslemek için tarım yapıyordu.”<br>
“Cumhuriyet ile birlikte Türkiye’de kölelik sistemi kalktı.”<br>
“Cumhuriyet ile toprak reformu yapıldı, köylüler toprak sahibi oldu.”<br>
“Cumhuriyetle birlikte toprak devletin mülkiyetine geçti.”<br>
“Köy Enstitüleri kuruldu, köylüler modern tarım tekniklerini öğrendiler.”<br>
“Osmanlı döneminde tarım yapılacak fazla alan yoktu, Cumhuriyet ile birlikte
tarım alanları artırıldı.”<br>
“Osmanlı döneminde kimyasal gübre kullanımı yasaktı, Cumhuriyet ile birlikte
gübre kullanımı serbest bırakıldı.”<br>
“Cumhuriyet ile birlikte Türkiye’de traktör fabrikası kuruldu ve tohum ıslah
çalışması başladı.”<br>
“Osmanlıda ekim nöbetine önem veriliyordu, cumhuriyet bu durumu ortadan
kaldırdı.”<br>
“Osmanlı döneminde devlet yanlış bitkilere destek veriyordu.”<br>
“Meslek ahlakı demek, güzel ahlaklı olmak demektir.”<br>
“Deontoloji çiftçiye hizmet etmek demektir.”<br>
“Ziraat mühendisi, güzel ahlaklı olmak zorundadır.”<br>
<br>
<strong>Günümüz tarım eğitimi
konusunda öğrencilerin görüşü</strong><br>
Öğrencilerin zorunlu olarak açıkta kalmamak için tercihen Ziraat Fakültesine
geldiklerini, çoğu bölümler ve dersler hakkında bilgi sahibi olmadan tercih
yaptığını belirtiyor. Mesleğe ve geleceğe yönelik ciddi bir isteksizlik hâkim.
Çoğunlukla eğitim sisteminden ve ders işleyiş yönteminden rahatsızlar.
Derslerin ezbere işlendiğini belirtiyorlar. Dört yılın yetersiz olduğunu,
dersleri anlamadıklarını belirtiyorlar. Stajı angarya olarak görüyorlar. <br>
Daha çok uygulama yapılmasını istiyorlar. Alanlarında yeterli araştırma yapma
olanağına sahip olmadıklarını belirtiyorlar (Diğer yandan Kök Bölgesi
Ekosistemi dersinde her öğrenciye dönem ödevi olarak verdiğim bir bitki
yetiştirme denemesi çerçevesinde yetiştirdikleri bitkilerini halen hasat
etmeyen öğrencilerin olması da ayrı bir paradoks).<br>
<br>
<strong>Bizlere de Eleştiri Var</strong><br>
<strong>Öğretim elemanlarına
yönelik</strong><br>
Hocalar kürsü arkasında projeksiyona ve slaytlara odaklanmaktan öğrencilere
bakamamaktadırlar,<br>
Hocalar derslere hazırlıksız geliyor,<br>
Hocalar öğrencilerin ders içindeki tutumuna bakarak ilgisiz ve heyecansız ders
anlatıyor,<br>
Hocalar öğrencilere söz hakkı vermiyor,<br>
Dersleri derste tartışamıyoruz vb. eleştirilerini yöneltiyorlar.<br>
<br>
<strong>Eğitim Sistemimiz
Düşündürtmüyor</strong><br>
Sorulara verilen cevaplarda anladığımız öğrenci okuduğunu anlamıyor ve
öğrencinin akademik düzeyi çok düşük.<br>
Öğrenci şekil ve grafik okumasını bilmiyor. Örneğin PISA’da bu sorun
başarısızlığın nedenleri arasında gösteriliyor.<br>
Toprak Bilimi ve Bitki Besleme dersinde sorduğum sorulara gelen bazı cevaplar
aynı şekilde öğrencilerin konuyu kavramadıkları/kavrayamadıkları yönünde.
Toprak strüktürünün tanımlanmasını istediğimde öğrenci bir şeyler yazıyor ancak
eline iki toprak verdiğinizde strüktürünü belirlemeyi bilmiyor.<br>
Öğrencinin önüne değişik şekil ve boyutlarda gelişmiş strüktürlerin çizildiği
bir soru koyduğunuzda öğrenci hangisinin hangi strüktür olduğunu belirtemiyor.
Tersinde “Strüktür tiplerini belirle.” dediğinizde bir iki isim sayabiliyor.
Ölçüm birimlerini ve değerlerin büyüklüklerini ayırt edemediği gibi ne anlama
geldiğini bilmiyorlar. Hesaplamalarda birim kullanılmamaktadır. Aletlerde
ölçülen bir sonucun ham veri olduğu dikkate alınmadan sonuç birimsiz ve
ifadesiz olarak belirtiliyor. Çok basit bir oran orantı denklemi kuramadıkları,
basit bir yüzde dönüşümünün ve orantı hesaplarının yapılamadığı görülüyor. 20
cm derinliğinde bir dekar arazide belirli bir hacim ağırlığı üzerinde ne kadar
kg toprak olduğu çoğunlukla hesaplanamamaktadır. Basit temel kavramların ve
kelimelerin karşılıklarının bilinmediği görülüyor. Toprağın ve tarımın tanımı
yapılmadığı gibi, toprağın somut bir yapı olduğu ve tarımın ise toprak üzerinde
yapılan bir faaliyet olduğu ayırdında olmayan öğrenciler az değildir. Kimyasal
gübrelerin tarımda kulanım tarihi, Türkiye’de gübrelemenin hangi yıllarda
uygulanmaya alındığı konusunda bir fikri olmadığı gibi söylediğinin ne anlama
geldiği konusunda da bir bilince sahip mi onu da bilemiyorum. Çok basit olarak
araziye uygulanacak gübrenin hesabını yapamayan bir kişinin nasıl mühendis
olabileceği ve buna onay verilip verilmemesi konusu bizleri iyice
kaygılandırıyor.<br>
<br>
<strong>Uzun bir zaman içerisinde
edindiğim izlenimler;</strong><br>
Öğrenciler öğrenmekten çok ezberlemeyi tercih ediyor.<br>
Analitik düşünme yeteneği tam olarak gelişmemiş.<br>
Duygusal sorgulama sorunu var.<br>
Yorum yapamıyor ve iki konu arasında ilişki kurulamıyor.<br>
Mantıksal ilişki kurma sorunu yaşıyorlar (bir dekar alanda 25 kg toprak
olmayacağını algılayamıyor) .<br>
Soyut düşünme gelişmemiş.<br>
Matematik bilgisi son derece sınırlı (ortalama ve standart sapma alma, standart
sapmanın ne anlama gelindiği bilinmiyor) Tarih bilinci gelişmemiş (Ülkemizin
yakın geçmişi hakkında dahi hiçbir tarih bilgiye sahip değiller. Söyledikleri
ise tarih bilinci ile alakasız).<br>
Kavram bilgisi yok denecek kadar az (toprak ve tarım kavramları ve/ya yapısal
sorunun ne olduğunu bilmiyor).<br>
<br>
Öğrencilerin çoğunlukla istisnasız devamsızlık hakkını (4-5 hafta derse
gelmeme) tam kullanma konusunda hiçbir şüphe yok. Derse çoğunlukla, kalemsiz,
deftersiz gelinmesi çok yaygın. Çoğunlukla not tutulmuyor. İlk derste not
tutmanın, tarih atmanın ve derse en azından kalem ve küçük bir not defteri ile
gelmenin önemini özellikle vurgularım. Hatta defter almayacak durumda olan
öğrencilere defter verebileceğimi de ilk derslerimde belirtirim.<br>
Genelde dersi sınıfta dinleyen öğrenci derste alabildiği kadarı ile yetiniyor.
Kaynak okuma ve araştırma neredeyse yok. Ders notumun fazla olduğu ve sınava
hazırlanmak için 15-20 sayfalık özet istendiğini duyunca kulaklarıma
inanamadım.<br>
<br>
<strong>Öğrencinin Hiçbir İdeası
ve Gerçekleştirmek İstediği Bir Hedefi Yok</strong><br>
Bende oluşan kanı son yıllarda öğrenci kalitesinin iyice dibe vurduğu yönünde.
Öğrencilerin liseden geldikleri gibi üniversitede genel eğilimlerinin
değişmediği, herhangi bir idealarının olmadığı, temel bir dünya görüşüne sahip
olmadıkları ve bir şeyin uğruna mücadele etmedikleri görülüyor. Üniversitenin
öğrencilere gerçek anlamda kendilerini geliştirmek için bilimsel ve sanatsal
etkinlikler yanında okuma, tartışma kendini gerçekleştirme ortamı yaratmadığı
anlaşılıyor. Öğrencilerin bu sıralarda kendi yol haritalarını çizemedikleri
görülüyor. Yalnızca derse girip çıkan, sınavdan sınava notlara bakan bir
yapının olduğu anlaşılıyor. Üniversitelerin bu konuya eğilmesi ve üniversite
ortamının yaratılması konusunun tartışılması gerekir.<br>
<br>
<strong>Ne Yapılmalı?</strong><br>
Öncelikle bizlerin (Yöneticilerin, Tarım, Bilim Sanayi ve Teknoloji ve Milli
Eğitim Bakanlıkları, YÖK, Üniversiteler, Ziraat Fakülteleri, Ziraat
Mühendisleri Odası, bilim insanları olarak bizler) ne istediğimizi bilmemiz
gerekir diye düşünüyorum. Ülke olarak belirlenmiş bir bilim eğitim politikamız
ve gerçekleştirmek istediğimiz bir politikamız var mı? Neyi gerçekleştirmek
istediğimizi iyi bilmek zorundayız.<br>
<br>
Türkiye Tarım Eğitimi ile ilgili üniversitelerin, ZMO’nun ve ilgili
kuruluşların somut bir önerisi var mı? Şu ana kadar somut bir öneri
geliştirilmedi. Her 10 Ocak Tarım Eğitimi yıldönümü etkinlikleri düzenlenir ve
protokol konuşmaları ile geçmiş yâd edilir.<br>
<br>
“Tarım biliminde temel sorun nedir?”<br>
“Soruna ilişkin çözüm önerimiz var mı?”<br>
“Önerdiğimiz bir modelimiz var mı?”<br>
“Dünyadaki gelişmeleri izliyor muyuz? Dünyadan faklı olarak kendimize özgü bir
modelimiz var mı?” gibi hiçbir soru ve tartışmaya 1981 yılından beri hiç
rastlamadım. Helen’de konu ile yüzleşmekten çekiniyor ve sorunun yukarıdan
çözülmesi bekleniyor gibi bir anlayış var.<br>
<br>
<strong>Nasıl bir eğitim çıktısı
istiyoruz?</strong><br>
Tarım eğitiminde çeşitlilik mi? Yoksa tek düze yetişmiş bir mezun mu?<br>
Her şeyi bilen bir mezun mu? Yoksa belirli bir alanda sınırlı bilgisi olan mı?<br>
Becerisi gelişmiş, öğretilenleri öğrenmiş, bilgiden bilgi üretebilen nitelikte
yetişmiş insan gücüne sahip olmak mı?<br>
<br>
Ziraat Fakültelerinin sayısı artırılmamalı, tersine sayı küçültülebilir ve daha
kaliteli, nitelikli bir tarım eğitimi yapılabilir.<br>
Tarım eğitiminde eğitimin niteliği artırılmalıdır.<br>
Uygulamaya daha çok yer verilmelidir.<br>
Yaparak öğrenme modeline geçilmelidir.<br>
Alanın yapısı gereği sorun çözmeye yönelik eğitim sistemine geçilmelidir. <br>
Ziraat Fakültelerinin ciddi verimlilik sorunu vardır. Ziraat Fakültelerinin
bilimsel ve eğitsel verimlilikleri araştırmalıdır. Ne üretiyoruz? Sorusunu
kendimize sormamız gerekiyor Kendi eksikliğini bilen bir sistem
oluşturulmalıdır.<br>
Tarım eğitimi ve tarımsal araştırma, geniş bir disiplinler arası alanı
ilgilendirdiği için akademik personelin temel bilimler yanında EKOLOJİ
bilgisine sahip olması gerekir.<br>
Tarım eğitimimiz yaratıcı değil. Çünkü ekoloji bilgisini tam bilmiyoruz.
Ekolojinin ilkeleri doğrudan felsefe ve güzel sanatlar ile ilişkilidir.<br>
<br>
<strong>Güzel Sanatların Önemli</strong><br>
Tarım insanın ilk uğraş alanıdır ve birçok teknik tarım üzerinde gelişmiştir.
Dünyada güzel sanatlar gelişmiş toplumlarda yaratıcılık da gelişmiştir.
Ülkemizde tarım ile güzel sanatlar arasında ilişki kurulmalıdır. Teknik resim,
perspektif, renk ve felsefe mantık gibi dersler tarım biliminde ilk yıllarda
öğretilmelidir. Doğa ile doğrudan ilgili-ilintili olan tarım eğitiminde başarı
çoğunlukla soyut düşünme, tasvir ve yaratıcılık ile zenginleşecektir.<br>
Tarım eğitimi aynı zamanda sanat-spor ve felsefe ile bütünleştirilmelidir.
İnsanlığın ilk yarattığı el işçiliği tarımsal ihtiyaçlara cevap verecek
şekildeydi.<br>
<br>
<strong>Ziraat Eğitimi Anabilim
Dalı Kurulmalı</strong><br>
Ziraat eğitimi gibi hayatın geniş bir alanındaki birçok konuya yönelik eğitim
verilmekte. Çağımızda iletişim tekniklerinin de tarımda kullanılması ile üretim
teknikleri gelişmiş bulunmaktadır. Güncel yaşamda nasıl bir eğitimin
gerçekleşmesi tartışılmalı ve bunun pedagojik-sosyal boyutları ile analiz
edilip duruma göre sistemin dinamikleşmesi sağlanmalıdır.<br>
<br>
<strong>Ölçme Değerlendirme
Sistemimiz Yok ve Neyi Nasıl Değerlendireceğimizi Bilmiyoruz</strong><br>
İyi öğrenci yetiştirdiğimizi nasıl biliyoruz? Bu konuda herhangi bir ölçme
değerlendirme sistemimiz var mı?<br>
Mezun olan ziraat mühendisi mesleğinde bilmesi gereken bilginin ne kadarını
biliyor? Mutlak bilmesi gereken bilgiyi nasıl ölçeceğiz?<br>
Neyi bildikleri neyi bilmediklerini ölçecek bir sistemimiz yok. Bu konuda
elimizde somut veri de yok.<br>
Tarım eğitimini seçen öğrencilerimizin tercih nedenlerinin bilinmesi gerek.
Öğrencilerin sosyo-ekonomik yapıları ve ailelerinin tarımla ilişkisinin
bilinmesi eğitime yön vermede önemlilik stratejisi çizebilir.<br>
Türkiye tarım eğitimi için bir hedef ortaya konulmalı ve başarı değişik
aralıklarla ölçme değerlendirme teknikleri yanında paydaşlar tarafından
değerlendirilmelidir.<br>
<br>
<strong>Öğrencilerin Akademik Ve
Genel Kültür Düzeyi Sorunlu</strong><br>
İlk derste tanışma ile birlikte genelde öğrencilerin durumunu ve genel kültür
düzeyini ölçmek için kitap ve gazete okuma durumu, yabancı dil bilgisi,
kültürel etkinlikleri izleme düzeyi hakkında bilgi toplamaya çalışırım.
Nerdeyse çoğunlukla kız öğrencilerin dışında düzenli gazete ve kitap okuyan
nerdeyse yok gibi. Kültürel etkinlikler sinemaya ve belirli müzik konserleri
ile sınırlı. Yabancı dil bilen nerdeyse yok. Arada bir İngilizce “Ne yapıyorsun
sorusun?” sorusuna” bile “no ingliş” deniliyor.<br>
Zaman içinde öğrencilerin çoğunluğunda aldığım bazı cevapları beni fazlası ile
endişelendiriyor. Kayıtlarımda ilk defa 2000 yılında tarım eğitimi konusunda
düşüncelerimi yazmışım ve düzenli olarak her yıl konu hakkında görüşlerimi,
beklentilerimi yazıyor ve etkinliklerde konuşmacı olarak belirtiyorum. Durum o
kadar vahim ki; “Bu kadar da olmaz.” türünde bir durumla karşı karşıyayız.<br>
<br>
<strong>Üniversite başarısı ile
Yükseköğretime Geçiş Sınavı başarısı arasında ciddi paralellik var</strong><br>
Yukarıda öğrencilerimizin sınavlarda sorulan sorulara verdiği cevapların
yetersizliğini uzun zamandır biliyoruz ve öğrencilerin sınav başarısı ile
Yükseköğretime Geçiş Sınavı (YGS) arasında ciddi bir paralellik bulunmaktadır.
Ortaş 2008, 2011, 2014, Gümüş, 2014-15, Eşme 2015 tarafından yayınlanan
ortaöğretim başarı raporlarından yıldan yıla Fen Bilimleri ve Matematik
başarısının çok düştüğü rapor edilmişti.<br>
Eşme (2015,
http://www.aljazeera.com.tr/gorus/turkiyede-universite-giris-sinavlari-ve-egitimde-nitelik-sorunu)
2013-2015 yılları arasında Liselere Giriş Sınavı sonuçlarına dayalı olarak
sorulan sorulara verilen cevaplardan anlaşıldığı kadarı ile matematikten
çözülen soru ortalaması her geçen yıl azalarak 5’e kadar gerilediği, Fen
Bilimlerinin ortalaması ise 3.5 gibi olduğu görülüyor. Bu sonuçlar ile
öğrencilerimizin üniversite başarısı paralellik içermektedir.<br>
Normalde bu öğrencilerin üniversite okuyacak kadar temel akademik bilgiye haiz
olmadıkları açık. LYS sınav sonuçlarına göre ortaöğretim süresince öğrencilerin
büyük bölümünün Matematik ve Fen Bilimlerindeki temel kavram ve ilkelerle
düşünme becerilerinin geliştirilemediği açıkça ortaya konmaktadır.
Üniversitenin de buna ilave olarak yapacak bir planlamanın ve mekanizmasının
olmadığı da biliniyor. Kaldı ki üniversitenin amacı kişiye kritik düşünme,
felsefi bakış açısı kazandırmak ve bu çerçevede mesleğin temel felsefesini
kazanmak ve çözüm yolları üretmeyi kazandırmaktır. Ancak ilkesel olarak Milli
Eğitim’in öğrencileri orta öğretim süresince üniversiteyi okuyacak kadar temel
bilgi ile donatmış olması gerekir. Ancak bugün görüyoruz ki liseden yetersiz
gelen öğrenciler üniversitede okumakta zorlanmaktadırlar.<br>
Durumun acilen üniversiteler tarafından Milli Eğitim Bakanlığı nezdinde
girişimde bulunulması ve gerekli önlemlerin alınması kaçınılmaz durumda oluğu
belirtilmelidir.<br>
<br>
<strong>İstihdam Planlanmasının
Yapılması Tarımsal Öğretimin Başarısı İçin Önemli</strong><br>
Tarım eğitimi ve istihdamda planlama sorunu yaşanıyor. Türkiye’nin tarımsal
üretimi ve pazarlanması da ekolojik ve ekonomik ilkelere göre planlanmalı ve
buna bağlı istihdam durumuna göre gerekli iş gücü yetiştirilmelidir.<br>
İstediğiniz kadar iyi eğitin eğer eğittiğimiz insana iş yoksa bunca masrafın
bir karşılığı olmayacaktır. Kişi geleceğini ve iş kapısını göremiyorsa
nitelikli öğrenme sürecine de giremez. Ülkenin tarım politikası ve hedeflerine
uygun olarak yeni istihdam alanları ve iş kapıları mutlaka aranmalı. Kamuda
liyakate dayalı bir istihdam politikası içinde aralıklarla sınavla başarılı
mühendisler işe alınması mesleğe olan yönelimi artırabilir. <br>
<br>
<strong>Sonuç ve ACİL ÇAĞRI</strong><br>
Bir bütün olarak öğrencilerin akademik başarısının düşük olmasından tek başına
öğrenciler suçlanamaz ve sorumlu tutulamaz. Belli ki ciddi bir sistem ve
eğitimin yönetilmesi sorunu var. Bu akademik başarı ile bu öğrenciler ülkemize
yararlı mezunlar olmayacağı açık. ÇOK ACİLEN "Tarım Eğitimi Nasıl
Yapılmalı?" konulu ve somut sonuç alıcı paydaşların gerekirse dünyanın
başarılı ülke modellerini ve uzmanlarını da çağırarak KONFERANSLAR yapılmalı.
Ancak sorunun ilk ve ortaöğretimden belirli bir eğitim sistemi ve alışkanlığı
ile geldiği açık olduğu için önce Milli Eğitim Bakanlığının ÇOK acilen eğitim
sistemini köklü reformlarla yeni baştan çağın gereklerine göre dönüştürmesi
gerekir. En azından sorulan soruların yarısını yapan öğrencilerin üniversiteye
kayıt yaptırması şartının getirilmesi önerilmelidir.<br>
Eğitimin temel amacı olan insanı hayata hazırlama, farkına varılabilirliği
kazandırma, yaşamda karşılaştığı sorunları çözmek için düşünme, sorgulama,
analiz etme gibi temel yaklaşımlardan uzak, yalnızca sınava dayalı, ezbere
yönelmiş bir test sisteminin kişilik geliştirmediği, kültürel bilgi düzeyini
geliştirmediği, mantıksal ve duygusal sorgulamadan yoksun geniş bir insan
topluluğunun gelecek için ciddi kaygı oluşturduğu ortadadır.<br>
Çok acilen ziraat eğitimi almak isteyen öğrenciler için kamu veya üniversite
vakıfları üzerinden burs imkânları sağlanmalı. Başarılı öğrencileri meslek
hayatına taşımak ve geleceğin yetişmiş meslek ve bilim insanı yetiştirilmesi
açısından da önemlidir. Son iki yıldır YÖK ve ÖSYM’nin Tıp ve Hukuk
Fakültelerine uyguladığı belirli bir puanın veya yüzdelik dilimin altındaki
öğrencilerin Tıp ve Hukuk Akademisine başlatılamayacağı kararının Ziraat
Fakültelerine ve tüm lisans düzeylerine uygulaması gerekmektedir. Aksi takdirde
bu mezunlar ile geleceğin modern tarım ve bilimi yapamayız.<br>
Elbette engel çıkarmak çözüm değil, baraj koymak çözüm değil. Nitel anlamda tüm
ortaöğretim mezunlarının matematik, fen, sosyal bilim sorularının en azından
yarısını yapar duruma getirilmesi, bu durumda olmayan tüm okulların yakinen
takip edilip desteklenmesi gerekir.<br>
Üniversitelerde birinci sınıfların iki üç türde ortak programa tabi tutulması
ve baraj sınıfı yapılması, başarısız olanların Meslek Yüksekokullarına
yönlendirilmesi de kalitenin yükseltilmesi açsınındın önemli bulunmaktadır.<br>
Üniversitelerin sorunları ve yaşanan aksaklıkları rapor edip Milli Eğitim
Bakanlığı’na bildirmeleri gerekir. Edindiğim bilgiye göre bu sorun büyük
üniversitelerimizde ve çok yüksek puanla öğrenci alan birimlerde bile
yaşanıyor. Bu bağlamda sorun bir bütünlük içinde ele alınması gerekiyor.</p>
<p>10 Ocak 2016, Adana</p>

<p>Not: Sayın hocam, birçoğunuzun E-Posta adresi bir
şekilde makinemdeki adres defterime yerleşmiştir. Amacım kimsenin zamanını
almak ve rahatsız etmek değildir. Hepimizin ortak sorununu bir şekilde dile
getirmektir. E-posta bu bakımdan düşüncelerimizi kolay paylaşabildiğimiz bir
ortam. Ancak peşinen eğer istenmeden e-posta aldıysanız özür dilerim. Eğer geri
bildirimde bulunursanız listeden adresinizi hemen çıkarırım</p>
<p>Sevgili İbrahim Hoca yine
büyük bir enerji ve azimle gündeme ilişkin çok <br>
yönlü problemlere işaret ediyor ve çözümler öneriyor.Gerçek ve idealist <br>
bir eğitimci olarak &nbsp;deneyimli ve ayrıca çok samimi ama bence sorun işaret
<br>
ettiğinden çok daha katmanlı ve girift.<br>
<br>
Hani denilir ya;'Napolyon generaline sormuş savaşı niçin kaybettin diye o <br>
da en az 10 nedeni var;birincisi cephanemiz bitmişti deyince diğerlerini <br>
saymaya gerek yok' demiş.<br>
<br>
Türkiye'de 33 Ziraat Fakültesi olduğu belirtiliyor.Bunlardan en köklü <br>
olanlardan birisi Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi.45 yıllık <br>
geçmişi;10 bölümü, her bölümde önemli sayıda öğretim üyesi ile çok geniş <br>
bir kadro.20000 dönüm civarında kampus arazisi(Pozantı ve diğerlerini <br>
saymıyorum),önünde uzanan Türkiye'nin en önemli ovalarından biri Çukurova,<br>
arkasında Toroslar; çok sayıda barajı;sulama sistemleri;yeraltı su <br>
olanakları; uygun akdeniz iklimi.Yani un var,şeker var,yağ var.<br>
<br>
Bildiğim kadarıyla Ortaş Hoca geniş bir okuyucu kitlesine sesleniyor; <br>
yazılarını facebook'ta ve başka medya &nbsp;ortamlarında yazıyor.<br>
Genelde bilgi toplumunda eğitim; değişen trendler;Türkiye'de her <br>
kademedeki eğitim sorunları ve özelde de Tarım Eğitimi her bir başlıkta <br>
ayrı ayrı tartışılması gereken; çağrı konferansları ve &nbsp;çok sayıda <br>
paydaş ile birlikte sempozyumlar kapsamında değerlendirilmesi gereken <br>
konular.Dolayısı ile taban puanı ile düzeltilmesi önerisi palyatif çözüm <br>
çünkü Tıp Fakültesi deneyiminden de biliniyor ki burs desteği ile birlikte <br>
alınan yüksek puanlı öğrencilerin başarıları bir süre sonra diğer <br>
öğrencilerle eşitleniyor ve aşağıya çekiliyor.Ama ben bunların hiçbirine <br>
girmeden Napolyon örneğinde olduğu gibi; bu kadar çok öğrencisi,mezunu, <br>
öğretim üyesi;TUBİTAK ve diğer proje destekleri olan;ygulama alanları,<br>
çiftlikleri; lebiderya Çukurovası olan bir yerde &nbsp;içeriden veya dışarıdan<br>
bir Allahın kulu &nbsp;hocam doğru yazmışsın,yanlış yazmışsın,eksik yazmışsın, <br>
bence şöyle olmalı demiyor ve ölü rolü yapıyor orada başka bir sıralama <br>
yapmaya gerek kalmıyor.Şimdi ses verilmeyecekse ne zaman verilecek?<br>
&nbsp;<br>
10 Ocak Tarım Eğitiminin 169.yılında taban puanını daha da yükseltmek <br>
demek her yıl mezun olan 4000 büyük kısmı işsizler ordusuna eklenmemek <br>
için hiç başvurmamak demektir.Sayın Hocam kusura bakmayın ama zaten <br>
sonunda dükkanı kapatacaksınız bu acele niye?</p>
<p>Prof. Dr. Mahmut OĞUZ </p>

<p>11 Ocak 2016</p>

<br></p><br>
							
							&nbsp;
							<hr><span class="post-meta-comments"><a href="http://www.facebook.com/share.php?u=https://ibrahimortas.com.tr/blog-detay.asp?id=1015"><i class="fab fa-facebook-f"></i>Paylaş</a></span>
							<br><span class="post-meta-comments"><a href="https://twitter.com/share" target="_blank" data-url="https://ibrahimortas.com.tr/blog-detay.asp?id=1015"  data-lang="tr" ><i class="fab fa-twitter"></i>Paylaş</a></a>

							</div>  
							<div class="col-lg-3">
							<div class="widget  widget-tags">
                            <div class="tags">
							 <a href="blog.asp?tur=71">Eğitim</a>
							 <a href="blog.asp?tur=80">Tarım-toprak</a>
							
                            </div>
							</div>                              
							</div>
						</div>

                </div>   
            </div>
        </section>

   
<div class="footer-content">
      <div class="container">
        <div class="row">
          
		  
		  <div class="col-md-8"> 
            <!-- Footer widget area 2 -->
            <div class="widget">  


						<form  method="post"> <h1>İletişim</h1>
                            <div class="row">
                                <div class="form-group col-sm-3">
                                    <label for="name">Adınız Soyadınız</label>
									<input  aria-required="true" required class="form-control required" placeholder="Adınız Soyadınız" type="text" id="adsoyad" name="adsoyad" tabindex="1" maxlength="150">
                                     <label for="email">E - Posta</label>
                                    <input  aria-required="true" required placeholder="E - Postanız" class="form-control required" type="email" id="eposta" name="eposta" tabindex="3" maxlength="100"> 
									 <label for="email">Telefonunuz</label>
                                    <input  aria-required="true" required placeholder="Telefonunuz" class="form-control required" type="text" id="ceptel" name="ceptel" tabindex="2" maxlength="15"> 
									
                                </div>
                                <div class="form-group col-sm-9">
                                    <div class="form-group">
                                    <label for="message">Mesajınız</label>
                                    <textarea aria-required="true" required name="icerik" rows="5" class="form-control required" placeholder="İçeriği yazınız"></textarea>
                                </div>
								<img src="guvenlik.asp" alt="Güvenlik Kodu Resmi Yüklenemedi" id="guvenlik" />&nbsp;&nbsp;&nbsp;<a href="javascript:guvenlikyenile();"><font color="#FF6600">Kodu Değiştir</font></a>
                                    <input required placeholder="Güvenlik Kodu" type="text" id="gk" name="gk" tabindex="3" maxlength="4" class="form-control input-lg">
                                </div>
                            </div>
							

                         
								
                            <button class="btn btn-primary" type="submit" ><i class="fa fa-paper-plane"></i>&nbsp;Gönder</button>
                        </form>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>		 
	
        <!-- Footer -->


<footer id="footer">
            <div class="footer-content">
                <div class="container">
                    <div class="row" style="background-image: url('images/world-map-dark.png'); background-position: 50% 20px; background-repeat: repeat-x">
                        <div class="col-md-4">
						<iframe src="https://www.google.com/maps/embed?pb=!1m18!1m12!1m3!1d1592.0016611110736!2d35.35919519658733!3d37.057404008126014!2m3!1f0!2f0!3f0!3m2!1i1024!2i768!4f13.1!3m3!1m2!1s0x15288dc56e005e67%3A0xd4a5074295a90c96!2sZiraat%20Fak%C3%BCltesi!5e0!3m2!1str!2str!4v1752756698806!5m2!1str!2str" width="100" height="200" style="border:0;" allowfullscreen="" loading="lazy" referrerpolicy="no-referrer-when-downgrade"></iframe>
						</div>
						<div class="col-md-4">
							<div class="icon-box effect small clean">
                                <div class="icon">
                                    <a href="#"><i class="icon-phone"></i></a>
                                </div>
                                <h3>İletişim</h3>
                                <p><strong>Tel:&nbsp;</strong><a href="tel:+90 5337692415 ">+90 5337692415 </a>
								<br><strong>Faks:&nbsp;</strong><a href="tel:"></a>
                                    <br><strong>E-Posta:&nbsp;</strong><a href="mailto:info@ibrahimortas.com.tr">info@ibrahimortas.com.tr</a> 
                                    <hr>
                                </p>
                            </div>
							<div class="icon-box effect small clean">
                                <div class="icon">
                                    <a href="#"><i class="icon-clock"></i></a>
                                </div>
                                <h3>Çalışma Gün / Saatleri</h3>
                                <p><strong>Hafta İçi</strong>
                                    <br>08:00 - 19:00</p>
                                <p><strong>Cumartesi</strong>
                                    <br>09:00 - 17:00</p>
                            </div>
                        </div>
						<div class="col-md-4">
                                    <div class="widget">
                                        <div class="widget-title">Yönergeler</div>
                                        <ul class="list">

                                            <li><a href="sayfa-ayrinti.asp?dil=0&id=259">Gizlilik Politikası</a></li>

                                            <li><a href="sayfa-ayrinti.asp?dil=0&id=262">Çerez politikası</a></li>
 
                                        </ul>
                                    </div>
                        </div>
                    </div>
                </div>
            </div>
            <div class="copyright-content">
                <div class="container">
                    <div class="row">
                        <div class="col-lg-6">
                            <!-- Social icons -->
                            <div class="social-icons social-icons-colored float-left">
                                <ul>
			<li class="social-instagram"><a target="_blank" href="https://www.instagram.com/iortas2018/"><i class="fab fa-instagram"></i></a></li><li class="social-google"><a target="_blank" href="https://maps.app.goo.gl/m2qyE98GZKLQt4po6"><i class="fa fa-map-marker"></i></a></li><li class="social-google"><a target="_blank" href="https://wa.me/905337692415"><i class="fab fa-whatsapp"></i></a></li>
		
								</ul>
                            </div>
                            <!-- end: Social icons -->
                        </div>
                        <div class="col-lg-6">
                            <div class="copyright-text text-center">&copy; 2025 ibrahimortas.com.tr</div>
                        </div>
                    </div>
                </div>
            </div>
        </footer>
	        
        <!-- end: Footer -->
		
    </div>
    <!-- end: Body Inner -->
    <!-- Scroll top -->
    <a id="scrollTop"><i class="icon-chevron-up"></i><i class="icon-chevron-up"></i></a>
    <!--Plugins-->
    <script src="js/jquery.js"></script>
    <script src="js/plugins.js"></script>
    <!--Template functions-->
    <script src="js/functions.js"></script>

</body>

</html>