Prof. Dr. Şefik YEŞİLSOY ve Yard. Doç. Dr. Müşşeref Atlı’nın anılarına

Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ, Çukurova Üniversitesi

Üniversitemizin eski Rektör yardımcılarından, Ziraat Fakültesi Dekanlarından, eski Bölüm Başkanımız ve ayrıca üniversitemizde değişik idari görevlerde bulunan hocamız Prof. Dr. Şefik Yeşilsoy üniversitemize her yönü ile katkıda bulunmuş bir emektardı. Bundan tam 10 yıl önce yine bir seçim günü 28 Mart 1994 tarihinde hocamızın ölüm haberini tam da yurtdışına çıkacağım bir günde aldım.

Benim Lisans ve Lisans üstü dönemde hocamdı ve o yıllarda etkisini hissettiğim hocalarımdan biriydi. Gerçek bir bilim insanıydı. Bilimsel liyakate çok değer verirdi. Kendisi bölüm başkanı iken Araştırma Görevlisi oldum. Sınav sonrası beni odasına çağırdı ve benden bilimsel olarak beklentilerini sıraladı. Bir bilim adamı olarak hayatım boyunca uymam gereken bazı yaşamsal olayları anlatı. Şimdi geriye baktığımda anlattıkları gerçek bir bilim adamı ve aydının uyması gereken ilkelerdi.

Hoca gerçek bir demokratı. Yine sayın hocamın döneminde ilk defa asistanlar olarak Bölüm Kurullarına çağrılmamız aramızda memnuniyetle karşılanmıştı.

Hoca her şeyden önce kalıbının adamıydı. Yaşamının hakkını verdiğine inanıyorum. Gerçek bir hümanistti. Paylaşmanın ve adaletin kitaplarda yazmayan inceliklerini ondan öğrendim. İlk defa paylaşım seminerlerini ondan dinledim. Bir seminerinde semazenlerin dönerken el hareketlilerinin neden ve niçinlerini anlamak için değişik disiplinlerden hocalarımızı çağırmıştı. Mevlana felsefesi ile büyüdüğü için haktan aldık halka verdik anlayışına çok değer veriyordu.

Hoca iyi bir yardımseverdi, o dönemde başarılı bazı öğrencilere burs veriyordu. Kaynak olarak da bazı hayırsever dostları tarafından sağlandığını söylüyordu. Bilge Bahar isminde eski bir bursiyeri bakın aldığı bursu nasıl açıklıyor “Kendisinden lisans döneminde bir kaç sene burs aldım ve bunu Istanbullu yaşlı bir kadının verdiğini, o kadının bizimle bir fotoğrafını istediğini belirterek bizimle bir fotoğraf çektirdi.Onun vefatından sonra öğrendim ki bizim gururumuz kırılmasin diye böyle bir şey söylemiş; halbuki o bursu kendisi veriyormuş.” diyor.  GAP projesinin ilk yıllarında Urfa'da arazide karşılaştığı bir çocuğun maddi olanaksızlıklardan dolayı okuyamadığını öğrenince ona okuma olanağı yarattığını bölümdeki arkadaşları dışında kimse bilmiyordu.

Çok iyi bir eğitmendi. Öğrencilerine çok düşkündü. Hele çalışkan öğrenciye çok daha değer verirdi. Kötü öğrenciyi de zaten barındırmazdı. Öğrencisine gerçekten bildiğini aktarıyordu. Öğrenci ile laboratuvarında pratik yapmayı çok severdi. Özellikle yüksek lisans düzeyinde bizim ile birlikte 4 kredilik dersin tamamını geçirirdi. Öğrencilik yıllarımızda nerede tarım ile ilgili bir organizasyon olsa kendisi otobüs ayarlar ve bizi oraya götürür, ilgililerle tanıştırırdı. Şimdiden tanışın belki ileride lazım olur aynı kurumda çalışırsınız derdi. Mutlaka derslerinin önemli bir kısmında emekli olmuş veya diğer kurumların yetkilileri bir saatliğine de olsa yer verirdi. O zaman anlayamamıştık tecrübenin ne olduğunu ancak şimdi anlıyorum ki hoca bizlere ne denli önemli birikimler kazandırmış. İlk seminerimi kendisinin dersinde almıştım. Asetata hazırlık yapmıştım ve bütün anlatımımı da ona göre belirlemiştim. Ancak aksilik o ya, o saatte elektrikler kesik, ne yapalım diye düşünürken “Oğlum şimdi izcilik oynayacaksın” demişti. Öğrenci ile iletişimi çok iyiydi. Babaca yaklaşıyordu bizlere. Dersi yaşayarak öğrenirdik hocanın dersinde.

Yemesini içmesini çok severdi. Halk adamıydı. Bilimsel toplantılar için bir yere gittiğimizde hoca mutlaka bir kaçamak yapar gece eğlenmeye giderdi. Eğlenmesini bilirdi, tatlı espri yapmasından çok hoşlanırdı. İçtiği zaman veya canı sıkıldığında araziye çıkar. Avazı çıkana kadar “lan Ahmeeeeeet” diye bağırırdı.  Araziye çıkmayı çok severdi. GAP projeleri çerçevesinde araziye çıktığımızda sabah ilk kalkanımız o olurdu. Arazi kıyafetleri içinde bakımlı bir beyefendi görüntüsü çizerdi.

Yurt dışında uzun süre kaldığı ve batı kültürünü iyice özümsediği için çok rahat hareket ediyordu. Gençlerin üniversite ortamında her türlü özgürlüğü olması gerektiğini söylüyordu. Öğrencilerin kendilerini üniversite ortamında ifade etmesi için her türlü kolaylığı sağlıyordu.

Ülkemizin seçkin bir tarımcısı ve toprak fizikçisiydi. Toprak biliminin ayrıntı sistematiğini, kurgusunu ve insanla ilişkisini, estetiğini ondan öğrendim. İyi bir insan sarrafıydı, bilim arenasına çıkmış bir yığın şarlatan ve bencile karşı dünyalı bir bilim adamıydı Yurt dışı ilişkilere çok değer veriyordu. Değişik ülkelerden çok sayıda bilim adamı dostları vardı, o dönemde nasıl çağırıyordu bilmem ancak ülkemize gelmek isteyen bilim insanlarını çağırır,onlar da seminer verirlerdi. Bu görev son nefesine kadar sürmüştür.

Hocanın ruh ve zihin dünyası çok genişti, gerçek bir aydındı, aile büyüklerinden biri Atatürk’ün Yaveri olması nedeniyle Atatürk hakkında geniş bir bilgiye sahipti. Tarih bilgisine çok önem verdiğini en azından dersteki anlatımlarından ve okuduğu kaynaklardan çıkarabiliyorum. Hocayı şimdi hem özlüyor hem de ihtiyaç duyuyorum. Şimdi yaşasaydı kim bilir yazdıklarımızı görseydi eminim çok mutlu olurdu. O dönemde bilgisayar yeni gelmişti ve Aytekin Berkman hoca veri analizi ile ilgili bir uygulama göstermişti. Sonra baktım hoca bir başka oldu, döndü “ Bizim ne günahımız var ben bu sayılarla 6 ay uğraştım dedi” Gerçekten teknolojiye ve yeniliğe önem veren bir insandı. Kendisinin öğrencisi olma ve sohbetlerine katılarak değişik konuları dinleme şansı bulduğum için kendimi şanslı hissediyorum.

Gerçekten Toprak Bölümü gibi “Doğal felsefenin işlendiği” bir ortamda öğrenci olmuş olmak benim için bir şereftir. O dönemde gerçekten üniversitelilik bilincine erişmiş hocalarımdan değişik konuları dinlemek sormak ve sorgulamanın ne denli önemli olduğunu öğrendim. Toprak bölümünün o ortamı benim için gerçek bir hayat üniversitesiydi. Ölümünün yıl dönümünde  onu saygıyla, özlemle anıyorum.