Üniversiteler açılırken

Üniversitelerin mesleğe yetişmiş elaman kazandırmak dışında önemli görevlerinden biri de topluma yetişmiş bireyler kazandırmaktır. Günümüz bilgi toplumunda yetişmiş, bilgiye ulaşmasını, olaylar ve olgular arasında ilişki kurmasını bilen, analitik düşünme mekanizmasını kazanmış bireylerin önemi daha da artmıştır. Üniversiteler bu anlamda, toplumun önünü açacak yenilik yaratan girişimci dinamik bireyleri diploma sahibi yaparak ülkesini geleceğe taşıyacak bir misyona sahiptirler. Bu misyonu ülkeler bugün dinamik, yetişmiş insan gücü ile dünyayı peşinde sürüklemekte, bu ülkelerin üniversiteleri de bugün tercih edilen konumda gelmektedirler. Bilgi toplumunu yakalayan ülkelerin ortak özellikleri, gelişmişliklerinin gücünü bilim yuvalarından almalarıdır. Bilim kurumları ise adı üstünde universal (evrensel) ölçekte bilgi sağlamaktadır. Bu ülkelerin üniversitelerinde sadece bilgi öğrenilmiyor, ayrıca her türlü bilgi tartışılabilmektedir. Kendisini ifade etmek isteyen, kafasında dünyaları olan dinamik insanlar bilim yuvalarında yeteneklerini geliştirerek hayta atılırlar. Çağdaş üniversitelerin en dinamik unsurunu ise öğrenciler oluşturmaktadır. Tabii üniversitelere bu dinamikleri seçmesi, koruması ve geliştirmesi için her türlü kolaylığı sağlamaktadırlar. Gelişmekte olan veya az gelişmiş ülkelerde ise genç dinamikler genelde tercih edilmezler. Bu da toplumların fiziki gelişmişliklerinin bilinçteki gelişmişliğe yansıması ile ifade edilebilir.

Üniversitelerimizin açıldığı bu günlerde, bizim gibi önemli sayıda üniversite gençliği olan toplumlarda gençlerimizi hayata hazırlamak ve geleceği onla emanet etmek konusunda bizlere büyük görevler düşmektedir.

İlk, orta ve lise sıralarında merakı köreltilmiş, ezberleyerek sınıf geçmiş ve test tekniklerini becerebildiği ölçüde değişik fakülteleri kazanmış, ancak neyi nasıl yapacağını bilemeyen, ders kitabı dışında kitap okutulmamış, hayatın gerçeklerinden kaçırılmış olan gençlerimizin hayata hazırlandığı ilk basamağın ilk günlerinde gençlerimize biraz yardımcı olmamız gerekiyor. Hepimiz mezunlarımızın bir dilekçe dahi yazamadığını, kendisini ifade edemediğini, ezbere daha yatkın olduğunu, kütüphane kullanamadığını, yabancı dil bilmediğini sık sık dile getiririz. Ve çoğu zaman da eldeki hamur bu deyip işin kolayına kaçarız.

Ben, gençlerin zeki ancak imkan tanınmadığını ve iyi eğitilmediğini düşünenlerdenim. Gençlerin başta güven olmak üzere olanak sağlandığı taktirde çok daha başarılı olacaklarına inanmaktayım. Bu bağlamda bizlere düşen en önemli görev gençlere üniversitelilik bilincini aşılamaktır. Ayrıca gencin toplumun değişik kesimleri ile iletişim kurmasının yol ve yöntemleri üniversite ortamında kazandırılmalıdır. Öğrencilerin en büyük şikayetleri arasında öğretim üyeleri ile iletişim kopukluğu olduğu söylenmektedir. Mutlaka üniversiteye gelen öğrencinin mezun olduktan sonra kendi kişiliğini, kimliğini ve geleceğe bakış açısını belirlemiş, düşünsel yönden zenginleşmiş olarak kurumdan diplomalı olarak ayrılması gerekir. 

Genç üniversitede derslerinin yanında, kütüphaneden maksimum düzeyde yararlanmasını, mutlaka en az bir yabancı dil bilmesini, bilgisayar kullanmasını öğrenmesi gerekir. Hangi bölümde olursa olsun, ekonomi, pedagoji, halkla ilişkiler, insan kaynakları, girişimcilik gibi bilgilere veya bu konulara yardımcı olacak dersler veya kurslar alması gerekir. Bunların sağlanabilmesi için de başta dinlemesini bilen, okuduğunu anlayan veya değerlendirmesini bilen, bakan değil gören, öğrendiklerinden neden-sonuç ilişkisi içerisinde yeniden sentez yaratabilen, yazabilen ve örnek davranışlardan ders çıkarabilen nitelikleri kazanması gerekir. Bu niteliklere sahip gençler batı toplumlarında derste veya ders dışı tartışma ortamlarında gelişmektedirler. Bizdeki eksiklik ve aksaklığın buradan kaynaklandığını düşünüyorum, ve bunun mutlaka aşılması gerekir. Bu da ancak çağın gerçeklerine uygun çağdaş bir üniversite reformu ile gerçekleşe bilir. 

Bizler de artık Batı Avrupa Topluluğuna girmek için büyük bir çaba içinde olduğumuza göre artık batılı anlamda çağdaş bir üniversite yasası çıkarabiliriz, gençlerimizi bilgi toplumuna hazırlayacak şekilde üniversitelerimizde çok yönlü ve fonksiyonlu olarak eğitebiliriz. Bu konuda ilişikteki ‘yaratıcı gençlik’ adlı dosyada yazdığım yazıyı öğrencilerimize yardımcı olması dileği ile bilgilerinize sunuyorum.

Saygılarımla.

Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ