Selam Abbas Bey,

Bu güne kadar eğitim konusu ile ilgili yazılarınızda işlediğiniz ve geleceğin beyinlerinin yetiştirilmesi ve üniversiteler konusundaki görüşlerinize katılmamak mümkün değil. Ben de geleceğin yatırımının iyi eğitilmiş beyinlerde olduğuna inanıyorum. Bugün ülkemizin içinde bulunduğu kriz durumunun tamamen bilgi eksikliği ve insan faktörü ile doğrudan ilişkili olduğunu sağır sultan bile bilmektedir. Bunun için bir bilen sıfatıyla Amerika’dan Kemal Derviş’in getirtilmesi bir tesadüf değildir. Bilginin değer olduğu ve sorun çözücü olduğu pratik olarak biliniyor ancak yetkililer tarafından nedense hep ihmal ediliyor. Kanımca ülkemiz halen bilime inanmış bir toplum kültürüne sahip değildir. Bilginin üretildiği ortamlar ve bilgi üreten beyinler ilgisiz kalınca doğal olarak yeşermek yerine solmaktadırlar. Bunun için de üniversiteler kendi kaderlerine terk edilmiş durumda ne yazık ki! Öğretim üyelerinin maaşları da bilime verilen önemin bir göstergesidir. Denilebilir ki kamuda birçoğunun durumu iyi değil, ancak örnek gösterilen Koç ve Sabancı Üniversitesi ve diğer Vakıf Üniversitelerinin 3-10 bin dolar arasında maaş verdikleri bilinmektedir. Vakıf üniversiteleri nasıl veriyor bu parayı? Hiç bir bilimsel geçmişi olmayan bu üniversiteler acaba ülke yararına çok mu daha fazla üretiyorlar. Acaba aldıkları öğretim üyeleri çok seçkin, zeki ve üretken de kamu üniversitelerindekiler bu niteliklere sahip değil midir? Acaba birileri bizlere da aynı oranda olmasa bile insanca yaşamam için gerekli olanakları sağlasa ben daha üretken olmaz mıyım, bu soru hiç soruldu mu? Yurtdışında doktorasını yapmış binlerce öğretim üyesinden biri olarak, gerek yurtdışına giderken ve gerekse yurtdışından döndükten sonra son altı yılda kimse bana ne yaptın, ne yapacaksın, bu ülkenin parası ile okudun, haydi ülkenin hangi problemini çözeceksin diye soru sormadı. Vicdanen kendimizi sorumlu tuttuğumuz için kendi çapımızda sınırlı teknik imkanlarla araştırma yapmaya çalışmaktayız. Ya bu olanakları olmayan taşradaki öğretim üyeleri. Bürokratik engellerin kıskacında feryat etmektedirler. Birileri, trilyonlara mal olan bu gençlerin ne yaptığını sormayacak mı? Yurtdışında belirli bir yaşama alışkanlığı kazanmış, bilgisi görgüsü olan, yaşamın inceliklerini bilen bu insanların 380 dolar ile nasıl geçindiğini sormayacak mı? 

Açıkçası bir çok kişi bu maaşla bu kadar deyip pasif konuma çekilmiştir. Hoca okumuyor yazmıyor, uluslararası meslektaşı ile ilişkiye geçemiyor, çok küçük bir azınlık Devletin lojmanından yararlanmakla birlikte %80-90’dan fazlası kira derdi ile cebelleşerek dersi geldiği zaman eski bilgilerle dersine zor bela girip görevini yapmış oluyor. Tabii ki sonuç olarak, yeterince bilgi ile donatılmamış, ezbere dayalı bir sınav sistemi ile geçmiş bir yığın diplomalı. Özellikle taşra üniversitelerinden mezun bir çok diplomalı bırakın dilekçe yazmayı, durumunu Türkçe ifade edecek nitelikte bile değil. Bunlardan bir kısmı maalesef üniversitelere geleceğin öğretim üyesi olarak alınmaktadırlar.. Çünkü bu maşa kaliteli eleman bulmak imkansız. Sonuç olarak kalıbını doldurmamış köşe başlarını tutmuş, makam-mevki sahibi, kişiliği oturmamış, maskeli ve kendini tanımayan diplomalılar. Ülkenin, trafikten tutun da yolsuzluktaki çürümüşlüğe kadar, ülkemde insan manzaraları insan kalitesini yansıtmaktadır. Bugün ülkenin en ciddi sorunu, yetersiz eğitim ve eğitime olan ilgisizlikten kaynaklanan insan kalitesi sorundur. İnsan kalitesi birkaç yılda çözülecek basit bir sorun değildir. Ülkemizdeki insan kalitesi sorunu öncelikle ele alınmalı ve bu konuda öncelikle kalite ve beyin üretme merkezleri olan üniversitelerin başta özlük hakları olmak üzere tüm sorunları çözülmeli ve eğitim ciddi olarak kaygıya yer bırakmayacak şekilde yeniden çağın koşullarına göre işlenmelidir.

Paranın tarihte geçirdiği evrelerin ve işlevinin bilincinde biri olarak geçinmek için zorunlu mal ve hizmet alımında kullanmanın dışında şahsen para ile sorunum yok. Fakat istemeyerek de olsa kabul ettiğimiz ve binlerce yıldır bir ölçü de yaratılmış olan ‘maddiyat (para) eşittir mutluluk’ kavramı hepimizi sarmıştır. Hele bir de bir bilim adamı sıfatıyla mesai kavramı olmadan yaptığımız çalışma sonucu aldığınız eğitimsiz, tahsilsiz birçoğundan daha az olan maaş, kira, elektrik, su, ve telefon parasını karşılamıyorsa, koşullar geçekten sizi zora sokuyorsa, o zaman büsbütün bocalarsınız. O zaman kendi kendinize soru sormadan edemezsiniz. Neden, Niçin, Kimin için? Ve de nereye kadar....?

Anlayacağınız, birilerinin bu duruma ‘dur’ demesi gerekir. Yüksek yerden sorulması gerekir, bu ülkenin bilim politikası var mı? On, yirmi, otuz yıl ve daha ileriye yönelik stratejiler nelerdir? Gelecekte ne tür sorunlarla karşılaşabiliriz? Ayrıca uluslararası alanda ülkemizin varlığını göstermesi için neler yapılıyor, neler yapılmalı? Her yıl üniversiteler değerlendirme toplantısı yapıyor mu, kimler hangi hedefleri benimsemiş ve ne kadarını gerçekleştirmiştir? Üniversite hocalarının verimlilikleri nedir. Burada Prof., Doç., Yard Doç., ve Araştırma Görevlilerinin verimlilikleri nelerdir? Eğer öğretim üyesinin verimliliği düşükse bunun nedeni ne olabilir ve sorunun giderilmesi için neler yapılmalıdır? Bu sorular sorulmuyor mu? Tabii soru sormak için haklı olmak gerekir. Bu soruları soracak olan bu ülkenin sorumluluğunu üstlenmiş olanlardır. Üniversite öğretim üye ve yardımcıları genelde mesaiye erken başlar ve geç bitirirler, mesai dışında, hafta sonları daha yoğun çalışırlar ve verimli işleri öğrencilerin ve insanların az olduğu saatlerde gerçekleştirirler. Son aylarda gözlemim, hiç kimse mesaiye kalmıyor, hafta sonu arabası ile iş yerine gidip çalışmıyor, Araştırma görevlileri eskisi gibi şevkle çalışmıyor. Bilim Adamları dolar karşısında eriyen maaşı ile nasıl geçineceğini düşünmekte, loto-toto, mili piyangoya, şans oyunu peşinde. Bilim adamaları artık şükür ile yaşamaktadırlar. En son başarılı bir Araştırma Görevlisinin zorunlu olarak üniversiteye geldiğini ve mutlaka dışarıda bir ek iş yapmam gerekir demesi, üniversite yaşam biçimini savunan biri olarak çok ağırıma gitti. Benim bildiğim üniversite öğretim üyesi sürekli kafası bilimsel sorunlarla meşgul olan, para ve gelecek kaygısı olmayan kişidir. Fakat öğretim üyelerinin birinci önceliği bilimsel sorunların üstesinde nasıl gelirim değil nasıl geçinebilirimdir. Ciddi bir yılgınlık ve güvensizlik oluşmuş durumda. Bu durum beni çok korkutuyor.

Önerim, Devletin, ucuza ve kolay yetişmeyen Bilim Adamına, öğretim üyesine sahip çıkması bilgisini ve çabasını dikkate alması ve o oranda da hesap sormasıdır. Bir öğretim üyesi uluslararası boyutta değişik ülkelerdeki meslektaşları ile karşılaştığında onların yanında yemekli bir toplantıya katılmayacak kadar mağdur, boynu bükük, gideceği toplantıya yol parasını düşünen, az gelişmiş kişilik özelliği gösteren konuma düşürülmemeli, bunun için özlük hakları ACİLEN iyileştirilmelidir. Yarınlar çok geç olabilir.  

Abbas bey, sizler ülkemizde çalışan Bilim Adamları olarak bizlerin sesi oldunuz, sizden ricamız lütfen bizlerin durumunu bir kez daha, hatta aralıklarla gündeme getirmenizdir. Acı ama gerçek, bilgi toplumunda, bir üniversite öğretim üyesinin, bir Bilim Adamının ciddi geçim sıkıntısı içinde olduğunu bu şekilde ifade etmesi, etmek durumunda kalması gerçekten üzücüdür.

Selam ve saygılarımla...

Ulusal Egemenlik Bayramınız kutlu olsun.

Doç.Dr. İbrahim ORTAŞ

Çukurova  Üniversitesi, Ziraat Fakültesi,

Toprak Bölümü, 01330, Adana,