İnternet Kullanımı Konusundaki Sınırlama Kaldırılmalıdır

Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ, Çukurova Üniversitesi, iortas@cu.edu.tr

Sayın Hocalarım, bu aralar bir dizi bilimsel toplantı nedeniyle yoğun olarak yurtdışındaki meslekteşlarım ile yazışmak zorunda kalıyorum. Ancak ilgili bilgi işlem merkezimizden öğrendiğime göre alınan bir kararla (belki gözümden kaçtı, ancak kime nasıl tebliğ edildi, ben böyle bir kararı görmedim) posta 10 iletiyle sınırlandırılmış.

Taktir edersiniz ki bu uygulamanın günümüz iletişim çağında ihtiyacı karşılamadığı aşikar. Son 3 gündür yaşadıklarım bu uygulamanın bilimsel gruplar ile iletişimini zorlaştırdığını gösteriyor. Bendeniz ülkemizi temsilen COST 870 ve COST E38 aksiyonlarının yönetim kurulu üyesi ve COST 870 gurubunun WG 4'ün yöneticisiyim

Geçen hafta İngiltere'de COST E38 ve "Yüksek yapılı bitkilerin kök fizyolojisi" kongresine katıldım. Toplantılar alınana kararlar kendi aramızda paylaşılıyor. Bana gelen iletileri cevaplamaya kalktığımda iletilerim son üç gündür karşı tarafa gitmediği bildirildi. Öğrendiğime göre bir anda 10 e-posta iletilebilmektedir. Ayrıca COST 870 WG 4 gurubun yöneticisi olarak gelecek hafta Almanya'da yapacağımız toplantı ile ilgili olarak benim programı ve alacağımız kararlara ilgili 28 ülkenin yöneticilerine ve diğer katılımcılara konuya ilişkin gündemi iletmem gerekiyor.

Benim bireysel sorunumun ötesinde bir çok birimin üniversite içi ve dışı ile yapacağı yazışmalar ciddi şekilde aksamış olarak sağlanacaktır. Kongre, bilimsel toplantı ile ilgili duyurular gecikmeli olarak parça parça iletilmiş olacaktır. Bugün artık 40- 50 kişiden oluşan bölümlerimizin iç haberleşmesi yine aksak yürüyecektir. Bölüm içindeki iletişimler içinde bu uygulamanın sıkıntı yaratığını düşünüyorum. İnternetin sunduğu günümüzdeki bu kolaylıktan üniversitemiz öğretim üyelerinin serbestçe ve çağına yakışır şekilde yararlanması gerektiğini düşünüyorum. Hele bu uygulamanın bilim insanları için hiç bir kısıtlayıcılık olmaması gerekir. 

Üniversitelerde öğretim üyelerinin bir insan hakları hakkı olan iletişim hakkının artık sınırlandırılmaması gerekir. İletişim ve bilginin yayılmasının önüne geçilmesi veya bilginin kontrol edilmek istenen yöneticilerin en öncelikleri arasında olduğu görülüyor. Daha öncede benzer girişimlerin olduğu hepimizin hafızasındadır. En azından üniversite gibi bir ortamda bu tür uygulamalara maruz kalmamız gerektiğini düşünüyorum.

Üniversitemiz öğretim üyelerinin bilişimde bulunması, bilimsel çalışmalara katılması için uygun ortamın yaratılması üniversitemiz yöneticilerinin varlık sebebidir. Üniversitemiz yöneticilerinin bu konuya hassasiyet göstererek üniversitemizi bir okul konumunda değil, gerçek özerk bir ortamda öğretim üyelerinin bilim ve felsefe yapma konusunda önlerinin açılmasına olanak tanıyacağını düşünüyorum. Kaldı ki bir üniversitenin saygınlığı bilim insanlarının yayınları, uluslararası konumları, sunumları ve üyelikleri ile sağlanmaktadır.

İlk 500 üniversite arasına girmiş bir üniversitenin öğretim üyesi olarak "iletişim çağında üniversitemizde alınan karar gereği e-posta sınırlamamız var", "size topluca e-posta iletemiyorum" diyemiyorum. Ne yapayım, böyle bir resmi yazı olursa bunu "fakslayacağım".

Mutlaka bir nedeni vardır. Ancak rektörlük seçim bildirgesinde bu konuda söz verildiğini hatırlıyorum, kaldı ki mesajlaşma ve haberleşmenin anayasal bir garanti olduğu, insan haklarının en temel maddelerinden biri olduğu da unutulmuş gözüküyor.

Bazı hassasiyetlerin olabileceğini, kendilerinin de aşamayacağı bazı alanların olabileceği bilinci içindeyiz. Ancak her şeye rağmen üniversitelerin özerk kurumlar olarak her türlü düşünceyi sınırlayan, bilgi akışını engelleyen uygulamaların karşısında olması gerektiğini düşünüyorum. Aksi takdirde nasıl düşünce, vicdan, bilim özgürlüğü olacak?

Bu konuda üniversitemize yakışır şekilde iletişimi açık, şeffaf bir ortamın sağlanması için ilgililer nezdinde girişimde bulunulması gerektiğini düşünüyorum. Durumu e-posta ile rektör yardımcısı Sayın Prof. Dr. İlhami Yeğingil hocama ilettim. 

Kurumu için çalışan, kurumuna katkıda bulunan biz yetişkin sorumluluk sahibi insanların internet gibi bir iletişim hakkını yanlış kullanmamamız gerektiğinin bilincindeyiz. Zaten böyle bir durumda, gerekli eleştiriler yapılır. Ama dışarıdan gelecek her türlü dayatma veya etkilere karşı kendimizi ve kurumumuzu koruyalım. Üniversite öğretim üyesi, çalışanı ve öğrencisi için bu bir hak ve özgürlüktür. Hatta bilim insanlarımıza daha çok olanak sunulmalı ve işlerini yapması için daha fazla kolaylık sağlayacak çabalar içinde olmamız gerektiğini düşünüyorum.

Bu ülkenin aydınlık yarınlarını, en temel insan haklarını ihlal ederek oluşturabilmemiz pek olası değil. Yasakçı zihniyetlerle gelişen bilim, sanat ve felsefe örneği de tarihte yok. Bugüne kadar gezdiğim gördüğüm gelişmiş bütün dünya ülkelerinde e-posta iletmede herhangi bir sınırlamanın olmadığını düşünüyorum. Bizim gibi büyük üniversitelerin artık e-posta sınırlaması, öğretim üyelerinin görüşlerini serbestçe açıklama gibi küçük ayrıntılara boğulmaması gerektiğini düşünüyorum.

Her şeye rağmen özek üniversiteler konumlarına yakışır şekilde her türlü etkiden uzak, küçük etkilere takılmadan özgür ortamda bilim yapmalıdır. “Özgürlük benim karakterimdir” diyen Mustafa Kemal'in ülkesindeki üniversiteleri de özerkliğin ve öğretim üyelerinin özgürlüğünün hakkını ve kıymetini bilmelidir. Yarın daha zorluklar içinde kalabiliriz. İnsan, daha bir kaç gün önce Columbia Üniversitesi'nin Ahmedinicad'ı davetini ve orada karşılıklı eleştiri hakkını anımsamadan ve üniversitelerimiz adına hayıflanmadan edemiyor.

Üniversitelerimizin açılış haftasında bu tür gündemlerle karşı karşıya kalmamız da çok düşündürücü. Dileğim, üniversitemizin kurumsal özerklik ve bilimsel özgürlük konusunda örnek bir üniversite olması.

Verimli, başarılı, aydınlanmacı, insandan ve doğadan yana yeni bir eğitim-öğretim yılı dileğiyle.