OKS ve ÖSS Sınav Sonuçları Ve Ülkemizin Bölgesel ve Sosyo-ekonomik Gelişmişlik Düzeyi Arasındaki İlişki

Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ, Çukurova Üniversitesi. iortas@cu.edu.tr

Duyarlı öğretim üyeleri ve bazen kurumsal düzeyde üniversiteler olarak, üniversiteye gelen öğrencilerin istenilen nitelikte üniversite okuyacak düzeyde bilgi ve donanım ile gelmediklerini belirtiriz. Tabii, doğal olarak ilk ve orta öğretim Milli Eğitim Bakanlığına bağlı olduğu için ve kurumalar arasında bazen iletişim eksikliğinden dolayı konu bir bütünlük içinde tartışılamıyor. Sorunun kaynağı ortaöğretim olduğu için doğal olarak ortaöğretimin izlenmesi önem kazanıyor.

Eğitim sistemimizde ilkokuldan itibaren yönlendirme ve düzey belirleme olanağı bulunmamaktadır. Ayrıca parası olan, çocuğunun istediği kamu veya özel okula gönderme gibi dünyada hiç benzeri olmayan bir uygulama yaşamaktadır. Lise düzeyinde de çok sayıda programlı meslek lisesinden çok ailelerin genel tercihi üniversiteye öğrenci gönderme kapısı olarak Fen ve Anadolu liselerini gördükleri için çocuklarını gönderme eğilimindedirler. Her yıl bir milyona yakın öğrencinin talep ettiği bu okulların kapasite sınırlaması nedeniyle yapılan sınav başlı başına bir sektör, ve çocukların doğal gelişimini olumsuz etkileyen bir ızdıraba dönüşmüş durumdadır. Aşağıda tablolarda da görüleceği üzere gencecik öğrencilerin başarısından çok, ailelilerin ekonomik ve sosyal durumları kadar buldulukları ortamda sınav sonucunu belirlemektedir.

On binlerce Öğrenci Halen Sıfır Alıyor 

2007 Orta Öğretim Kurumları Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavına (OKS) 818 bin 359 aday girdi. Sınav sonuçlarına göre hiçbir soruya doğru yanıt veremeyen ve sıfır alan öğrenci sayısı 27 bin 277. Fen bölümünden bir sorunun yanlış olduğunun mahkeme yolu ile iptal edilmesi sonucu tam puan alan öğrenciler de olmuştur ancak yine de yüksek puan alan öğrenci sayısı sıfır puan alan ile kıyaslandığında çan eğrisinde normal dağılıma uygun düşmemektedir.

2007 yılı ÖSS sınavına 1 milyon 776 bin kişi başvurdu, sınav sonucuna göre 47 587 aday bu yıl ÖSS'de sıfır (0) çekti, geçen yıl 25 bin aday sıfır çekmişti. Geçen yıla göre sınavın göreceli olarak kolay olduğu düşünülürse, sıfır puan alanların toplam sayısında 20 bin artışın olması düşündürücü. Sınavda da yine en başarılı okullar Fen ve Anadolu liseleri olmuştur. Normal devlet liseleri yine dökülüyor.

Aynı Tas Aynı Hamam

Türkiye'nin batısı genelde başarılı, doğusu yine başarısız. En başarısız il yine değişmedi ve Hakkari. Bir önceki yazımda değerlendirdiğim sınav başarısı ile eğitim ve ekonomik durum arasındaki ilişkinin özeti, ülkemizde ilköğretimden OKS sınavına girenlerin içinde Anadolu/Fen Liselerine geçebilen öğrenci oranı % 13-14 civarında bulunuyor. Aynı şekilde Ortaöğretimden (liselerden) 4 yıllık lisans programlarına geçebilenlerin oranı da % 13-14 civarında olmaktadır. Ancak doğal olarak bir nitelik sorunu da yaşanmaktadır

Gerek OKS ve gerekse ÖSS sınavında sıfır alan öğrencilerin ortaöğretim ve lisede aldıkları dersleri yeniden sorgulamak gerekir. Aksi taktirde bir açıklamanın yapılması gerekiyor.

Halen elimizde yeterli istatistikler yok, ancak basına yansıdığı kadar ile,

OKS sınav sonuçlarına göre, tabii, Türkçe, Matematik puan türünde 59 bin 7 aday, Matematik Fen puan türünde ise 47 bin 269 aday barajı geçemedi. Tabii en çok merak ettiğim sonuç, ülkemizdeki öğrencilerin matematik, fen, Türkçe ve sosyal bilgileri ortalamasıdır. Geçmiş yıllarda yapılan değerlendirmelerde maalesef ülkemizin fen ve matematik ortalaması çok gerilerdedir.  Bu yıl Milli Eğitim Bakanı tarafından yapılan açıklamada “Fen Bilgisi sorularının zor olarak algılandığını, öğrencilerin Fen Bilgisi sorularına Türkiye ortalaması olarak yüzde 20 oranında doğru cevap verdiklerini kaydettiler”. İlk izlenimler yine matematik ve fen ortalamasının 3 soru civarında olduğu yönündedir. Matematik sorularına doğru yanıt verenlerin ortalaması 3.35 idi... Fen bilimlerinde bu oran 5.73...Sosyal bilimlerde 8.63... Ve ana dilimiz Türkçe de 13.79...Son derece kötü bir durum.

Matematik bilmeyen, soyut düşünemeyen, doğadaki olayları algılamakta yetersiz kalan bir toplumun geleceği yakalamam şansının olduğunu düşünemiyorum. Özellikle ülkemizin Özellikle öğrencilerimizin fen bilgisini anlamaması geleceğimizin yetişmiş bilim insanı, mühendis ve doktor yetiştirme programı açısından ciddi bir durum. Bu konunun ayrıca irdelenmesi gerekir.

Fen-Matematik Ortalaması Yine Düşük

Bu sınavın temel esprisi, öğrenciler arasında düşünme ve algılama yeteneğinin ölçülmesidir. Matematik bu anlamda son derece önemli bir yere sahiptir. Fen aynı keza doğanın gözlenmesi ve sonuç çıkarılması bakımından çok önemlidir. Ne yazık ki ülkemiz öğrencileri son derece fen okuryazarlığında başarısızdırlar. Genelde çok yoğun bir fen ve matematik müfredatı olmasına karşın 2007 yılı ÖSS sınav sonucunun ilk verilere göre yine ortalaması düşük. Bu yıl bir nebze sınavın kolay olmasının da etkisi ile matematik ortalamasının geçen yıla göre 7'den 9.6'ya yükseldiği, fen ortalamasının da 7'den 8'e, sosyal bilgiler ortalamasın da 8.1’den 9.4'e çıktığı görülmektedir. Bu sonuçlara göre Türkiye öğrencilerinin düzeyinin aynen kötü yönde devam ettiğini gösteriyor. 50 bine yakın öğrencinin sıfır puan aldığı bir eğitim sisteminin gerçekten ciddi olarak kendisini sorgulaması gerekir. Genel kanı, sıfır alanların büyük bir çoğunlukla devlet liseleri ve meslek liselerinden geldikleri yönündedir. Devlet liseleri adeta kaderine terk edilmiş. Özelliklede Doğu ve Güneydoğuda liseler sanki kaderlerine terk edilmiş durumda. En çok sesi çıkanlar ise özel okullar ve dershaneler. Sınav sonrası dershaneler ve özel okullar kendi öğrencilerinin başarısını önüne alarak reklam yaparken, devlet okullarının ismi ortada yok. Bir şekilde ülkenin eğitim sistemini milli ve ulusal anlayıştan yavaş yavaş özelleşmeye doğru kaydığını göstermektedir. Bugün ciddi bir maddi ve manevi güç durumuna gelmiş olan dershane ve özel okul sektörü uzun vadede ciddi sorunları da beraberinde getirmektedir.

Sınav sonuçları Başarı Dengesizliklerini Ortaya Koymaktadır

Genelde doğu illeri başarısız olduğu gibi büyük illerde de başarı pek çıkmıyor. Çoğunlukla kalabalık nüfusa sahip büyük illerde doğal olarak büyük bir öğrenci kitlesi için alt yapı ve fiziki sorunlar da yaşanmaktadır. Sınıfların kalabalıklığı, ikili eğitim, günde iki saati bulan taşımalı eğitim gibi zaman ve ruhen öğrenciye çok şey kaybettirmekte önemli bir faktör olarak görülmektedir.

Sorun Eğitim Planlanmasının Olmamasıdır

Sorun ülkemizin çok sayıda yetişmiş insan gücüne ihtiyaç duyulduğu halde, işsizlik ve ücret politikaları nedeniyle öğrenci meslek okullarını tercih etmemektedir. Ayrıca herkesin üniversiteye girmesi için yaratılan atmosferden dolayı ailelerin çok erken yaştan itibaren çocukları diğer sosyal ve bedensel gelişmelerinden uzak bir anlayışla yalnızca sınava hazırlaması ile içinden çıkılamaz duruma getirmiştir.

2007 OKS sınavına giren öğrencilerden ancak nerdeyse %10 kadarı tercihli Anadolu, Fen ve diğer bazı özel okullara girebilecek, geriye kalan öğrencilerin %90’nın ise bu okullara giremeyeceği için kazanmadı, açıkta kaldı gibi ifadeler sonucu morali bozuk ve şimdiden hayattan kopma noktasına gelmiş durumdadırlar.

Kabahat Öğrencinin Değil, Sistemin Kendisidir

Sınav sonuçlarının açıklanması ile sınava giren 1 milyon 776 bin öğrenciden yaklaşık 202 bininin dört yıllık bir yüksek okula gireceği düşünüldüğünde öğrencilerin yaklaşık % 86’sının herhangi bir yüksek öğretim kurumuna girmek için umutlarının bir başka bahara kaldığı görülmektedir. Her ne kadar bu yıl örgün öğretime 433.150 kişi yerleşebilecek dense de çoğunluğu Açık Öğretim ve Meslek Yüksek okullarına kayıt yaptıracaktır. Kaldı ki böyle olsa bile öğrencilerin yüzde 75’i yine açıktadır. Sınav sonucuna göre öğrencilerin en fazla %10’u açıkta kalabilmeliydi. Diğerlerinin çok önceden kapasiteleri, yetenekleri ve çalışma becerilerine göre bir yerlere girebilmeleri sağlanmış olmalıdır. Bizde görüldüğü gibi bütün bir ortaöğretim tek sınava endekslendiği için %90’nına yakını başarısız olmaktadır.  

Sınav Kazanmak İle Sosyal ve Ekonomik Gelişmişlik Arasında Doğrudan İlişki Bulunmaktadır

OKS’ sınavını kazanan öğrencilerde olduğu gibi ÖSS sınav sonuçları yönünden öğrencilerin sınavı kazanma durumuna göre eğitim ve sosyo-ekonomik yapıları yine önemli bir yer tutmaktadır. Eğitim ile sosyo-ekonomik durum arasında da doğrudan ilişki olması nedeniyle sorun doğrudan eğitimin kendisi ile ilgilidir. Sosyal ve ekonomik konumları  düşük bölge, semt ve ailelerin çocuklarının Anadolu/Fen Liselerini kazanma oranı düşük, buna karşılık meslek liselerine gitme eğilimleri ise yüksek çıkmaktadır.

Başarısızlığın nedeni 'zenci ve beyaz okullar' ayrımı mı?

Her sınav sonuçları açıklandığında Milli Eğitim bakanlarımız ayrıca başarılı öğrenci yanında hangi illerimizin başarılı olduklarını da açıklarlar. Bu yıl da gelenek bozulmadı ve batı illerimiz başarılı oldu. Doğu illerinin hesabı bulunmuyor.

Sanırım bu sınavın en ciddi sorunu ülkemizdeki eğitim ve kaynak dağılımındaki adaletsizliğin yansımasıdır. Ülkemizin batısı ile doğusu arasında 275 kat bir dengesizlik bulunmaktadır. Batı illerinde eğitime yapılan yatırım ile doğu illerinde eğitime yapılan yatırım arasında ciddi uçurumlar bulunmaktadır. Bu durum doğal olarak aileleri ve bir bütün olarak ülkemizi etkilemektedir. Bu nedenden dolayıdır ki çok sayıda memur ve çalışan doğuda görev yapmak istememektedir. Yapsa bile çocuklarını batıda bırakmayı tercih etmektedir.

Bu yıl geçmiş yıllara göre özel okulların devlet okullarının önünde olduğu görülüyor. Dereceye giren ilk 10 öğrenci arasında, Doğu ve Güneydoğu Anadolu illerindeki özel ilköğretim okullarının öğrencileri özellikle ön plana çıkmaktadır. Bu durum Devlet okullarının artık “zenciler” konumuna düştüğünü gösteriyor. Ayrıca bu durumun değişik boyutlarda incelenmesi de gerekiyor.

Ailelerin Sosyo-ekonomik Durumu İle Tercih Edilen Meslekler Arasında da Benzer İlişki Kurulmaktadır

Gümüş (2006)’ün rapor ettiğine göre üniversite meslek tercihleri yönünden üst gelir gurubuna dahil olan ailelerin çocukları askeri akademi, havacılık, bilgisayar mühendisliği, tıp, mühendislik, filolojiler ve akademisyenlik gibi “nitelikli” mesleklere yönelirken, düşük gelir guruplarına sahip ailelerin fakir çocukları ise meslek yüksek okulu, polis, astsubay olmayı, küçük bir iş bulabilmeyi veya küçük esnaf olabilmeyi benimsiyor.

Türkiye genelinde Gümüş (2006)’ün raporuna göre Ortaöğretimden mezun olanların % 19’u Meslek Yüksek Okullarına, % 13’ü de Üniversite/Fakültelere devam etme şansı buluyor. Fakülteye devam oranları İmam Hatip, Endüstri ve Ticaret Meslek Liselerinde % 1-2’lere düşerken, Anadolu Liselerinde bu oran % 55’leri buluyor. Normal lise mezunlarının fakülte şansı da % 12 oranıyla çok kötü durumda.

Türkiye'nin Doğusunda Doğan Çocukların Ne Günahı Var

Eğitim imkanı alamamış, fakir güneydoğuda gözlerini dünyaya açmış bir çocuğun üniversiteye ve daha da ilerisi için eğitim görme şansı nasıl sağlanacak? Genetik kodu yüksek, doğal zeki çocuklar iyi beslenme, iyi eğitim olanağı bulamadıkları için kendilerini gerçekleştirme şansı bulamamaktadırlar. Bu da sosyal adaletsizlik yaratmaktadır.

Bu sorun bir liderlik sorunu ve çözümü de ülkenin yönetimine talip olan siyasilere ve diğer ilgililere düşüyor. Asıl siyasilerin öncelikle düşünmesi gereken konunun çarpık yapılanmaya bağlı fırsat eğitliği yaratılamayan sınav sistemi ve sonuçları olduğunu düşünüyorum.

Bölgeler Arasında bir Pozitif Ayrımcılığa Gidilmesi Yararlı Olur mu?

Mevcut durum ülkemizde adaletli ve fırsat eşitliğine dayalı bir eğitim sisteminin olmadığını göstermektedir. Bölgeler arasındaki gelişmişlik ile sınavda alınan puan arasında bir ilişki bulunmaktadır. Bu sınavlar yapıldığından bu yanan sonuç benzer şekilde değişmiyor, ülkenin batısındaki okullar genelde başarılı, doğudakiler ise başarısız olduğu veriler ve istatistikler ile sabittir. Bunun için bölgeler arasında bir pozitif ayrımcılığa gereksinim olabilir. Bu konuyu ileride işleyeceğim.

Başarısızlığının Nedeni Sosyal ve Ekonomik Faktörlerdir

Maalesef ülkemiz eğitimi bugün “parası olan” kadar mantığı ile yürütülmektedir. Okullar arasındaki ayrım ve eşitsizlik bir yana ailelerin sosyoekonomik yapıları da önemli bir etkendir. Devlet okullarının yapısı ortada, özel okullar arasındaki rekabet yine parası olan kadar hizmet anlayışına gelmiştir. Devlet okulları ile özel okullar arasında kağıt üzerinde müfredatta sorun olmamasına karşın, serbest zaman kullanımı ve disiplin uygulamalarında okullar arasındaki büyük uçurum beklenilmedik sorunları da doğurmaktadır. Ayrıca özel ders ve dershane sektörü de işin içine girince çok daha ilginç sonuçlar ortaya çıkmaktadır.

Sonuçlarının Sosyolojik Yansıması ve Ülkemizin Eğitim Geleceği

Eğitim Sen’in 2006 yılında Ç.Ü. Eğitim Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Adnan Gümüş’ün danışmanlığında 30 ilde “Ortaöğretim Okulları 2006- İl Merkezleri Türkiye Taraması” yaptı.  Araştırmada 7 ayrı bölgedeki 30 il merkezinden  18 İmam Hatip, 24 Kız Meslek, 40 Endüstri Meslek, 28 Ticaret, 60 Normal Lise ve 37 Anadolu Lisesi olmak üzere toplam 207 Lise’den bilgi toplandı.

Çok kapsamlı bu araştırma sonuçları aşağıda tablolar halinde verilemekte ve çok ilginç değerler bulunmaktadır. Umarım ülkemizin yetkilileri bu verilerden yararlanarak ülkemizin çağdaş ve aydınlık geleceği için bazı projeksiyonlar çizerler. Ailelerin eğitim düzeyi ile çocukların kazanabildikleri veya gidebildikleri okul arasında doğrudan bir ilişki bulunmaktadır. 

Anne-babası üniversite mezunu olanlar kazanıyor, diğerleri kaybediyor.  Yüksekokul ve üniversite mezunu baba oranı Anadolu Lisesinde % 32’ye çıkıyor. Bu oran lise öğrencisi babalar için % 9 ve diğer okullarda % 3-5 düzeyinde kalıyor. Diğer liselerle arada neredeyse 10 kat fark bulunuyor. Yüksekokul ve üniversite mezunu anne oranı Anadolu Lisesinde  % 21’e çıkıyor. Bu oran lise öğrencisi anneler için % 4 ve meslek liselerinde % 1 düzeyinde kalıyor. Babalar gibi anneler için de arada neredeyse 10 kat fark bulunuyor.

·  Babası yüksek memur, serbest meslek ve esnaf olanlar kazanıyor, diğerleri kaybediyor.

Altlardaki grupları işsizlik ve marjinal işler en iyi anlatırken, Anadolu Lisesi için en belirgin meslekler haline memuriyet (% 25) ve büyük esnaf (% 7) ve serbest meslekler (% 6) geliyor. İmam Hatiplerde güvencesiz işler babalar için % 74, Anadolu Liselerinde % 23 olarak gerçekleşiyor.

·  Annesi memur olanlar kazanıyor, diğerleri kaybediyor.

En belirgin farklılaşma Anadolu Liselerinde oluşuyor. Meslek Lisesi öğrencilerinin annelerinin % 1’i memur iken bu oran liselerde % 5’e ve Anadolu Liselerinde % 17’ye çıkıyor.

·  Baba geliri aylık 750 YTL ve daha yüksek gelirliler kazanıyor, diğerleri kaybediyor.

Okullar arasındaki gelir farklılığı açısından ana kırılma noktasını 750 milyonluk gelir sınırı oluşturuyor. Yani velilerin aylık gelirlerinin 750 milyondan az olduğu ve fazla olduğu okullar birbirinden açık bir şekilde farklılaşıyor. Öğrenci velilerinin (babalarının) yaklaşık % 75’i ise bu sınırın altında kalıyor. 750 milyon TL ve daha fazla aylık gelire sahip baba oranı ise Anadolu Lisesinde % 54’e ulaşıyor (bu oran Normal Lise’de % 28, Ticaret Lisesi için % 20,  diğer meslek liseleri için % 13-15 arasında değişiyor).

·  Üst konumdaki aile çocukları kazanıyor, diğerleri kaybediyor.

Okulun sosyo-ekonomik konumu ile velilerin sosyo-ekonomik konumu arasında büyük bir benzeşme bulunuyor. “Kötü-alt” koşullardan gelen çocuklar, İmam Hatip ve Meslek Liselerinde okuyorlar. Üst konumlardaki ailelerin % 3-10’u meslek liselerine giderken “Aileleri üst sosyo-ekonomik gruba mensup çocukların Anadolu Lisesi’ndeki oranı % 26 (ailesi orta konumdakiler ile birlikte % 66).

Örneğin Erkek Meslek’te “en alt” sosyo-ekonomik gruba dahil çocukların oranı % 29 ve üst+en üst sadece % 5 iken, Anadolu Lisesinde bu oran tersine dönüyor ve % 6’ya % 26 oluyor. Başka bir ifade ile, eğer ailenin sosyo-ekonomik durumu kötü ise, çocuğunu “iyi bir okula” gönderebilme olanağı, çok zayıf bulunuyor.

Bir diğer anlatımla aile konumlarıyla okulun türü arasında çok büyük bir koşutluk bulunuyor.

·  “İyi Okullardan” gelenler kazanıyor, diğerleri kaybediyor.

Yine Prof. Dr. Adnan Gümüş’ün danışmanlığında yürütülen Eğitim Sen’in 2004 İlköğretim Türkiye Taraması da benzer sonuçlar aşağıdaki tabloda görülmektedir.  2004 taramasına göre, iyi bir semtte oturmayan, daha ilköğretime başlarken iyi bir okula kayıt yaptıramayan çocukların kaderi o günden belirleniyor.  En altta %  2 olan Anadolu ve Fen Lisesi kazanma oranı, her bir üst konum için artış göstermekte ve en üstte (“iyi okullarda”) % 34’e çıkmaktadır.

Bir başka anlatımla aynı şehirde alt konumdaki okullardaki 100 kişiden ancak 2’si Anadolu Lisesi kazanma şansı bulurken, en üstteki 100 kişiden 34’ü bu olanağı yakalıyor.

Tablolardan da anlaşılacağı üzere ailelerin sosyo ekonomik durumu çocuğun hangi eğitimi alacağını (çocukların kaderini) belirliyor. Ailenin geldiği üst gelir grubunda bulunma durumu çocuğun kazanacağı okulun Fen lisesi ve Anadolu lisesi olması arasında ciddi bir ilişki ortaya koymaktadır.

(Daha geniş bilgi için, Gümüş, A., Tümkaya, S., Dönmezer, T. (2004). Sıkıştırılmış Okullar. Ankara: Eğitim Sen Yayınları.  Eğitim Sen (2004). İlköğretim Okulları Türkiye Taraması 2004. Rap. Haz. A. Gümüş.  Eğitim Sen (2006). Ortaöğretim Okulları Türkiye Taraması 2006. Rap. Haz. A. Gümüş. raporlarında yaralanılabilir

Sınav Sorunu Bir Devlet Sorunudur

Sorun çok ciddi ve bir devlet sorunu niteliğindedir. Yapılan seçim kadar önemlidir.

Çünkü bir ülkenin geleceği gençlerin yaşam geleceği sınanıyor veya şekilleniyor.

Sınav sonuçlarının nitelikli olarak değerlendirilmesi ve eksiklerin giderilmesi konusunda hiçbir yetkiliden bir ses çıkmamaktadır.

Neden devlet liseleri başarısız?

Neden Güneydoğu illerimiz hep başarısız?

Bu konuda yetkililerimiz ne düşünüyor bilmiyorum.

Normal bir batı ülkesinde her yıl aynı manzara yaşansa, yetkililer oturur konunun eksiklerini gidermek için ciddi proje üretir ve sonuçlandırırlar. Bizde ise maalesef bu konuda fikir üretenler yok denecek kadar azdır. Bu durum ülkemizin geleceği açısından endişe vericidir. 

Özet olarak,

Sosyo-ekonomik olarak bir şehrin semtleri ve okullar arasında hem hiyerarşik bir ayrımlaşma sinyallerini güçlü bir şekilde vermektedir.  Babanın aylık geliri 750 YTL’nin altında ve üstünde olması, yüksek eğitim düzeyi, geldiği semt, anaokuluna/yuvalara gidebiliyor olması sınav başarısını çok erkenden belirleyen faktör olarak ortaya çıkmaktadır.

Aşağıdaki tabloda da görüleceği gibi  bugün açıklanan sınav sonuçları dünden belli olmuş olarak günümüzde açıklanıyor diyebiliriz.

Tabii ailelerin sosyo-ekonomik yapılarına bağlı olarak eğitimde meydana gelen ayrışma günden güne şiddetli biçimde büyümektedir. Bu durum üniversite eğitimi ve ilerisi için de devam etmektedir. 

Sonuç itibarı ile ülkemiz eğitimi sosyoekonomik yapısı iyi olan eğitilmiş ailelerin çocukları ile gelir düzeyi düşük ailelerin gelir düzeyi arasında bir farklılaşmaya neden olmuştur. Bu durumun yarattığı çarpık gelişme ve büyüme yanında sosyal adaletsizlik, terör, kapkaç, fuhuş gibi bir çok durum ile doğrudan ilişkilidir. Dünyanın 20 büyük ekonomisine sahip ülkemizin İnsani gelişmişlik yönünden 98. sırda olmamızla da doğrudan ilgilidir. Girmeyi düşündüğümüz hiçbir AB ülkesinde bu denli dengesi bozulmuş eğitim sistemi bulunmamaktadır. Özel okul, özel dershane gibi parası olana parası kadar eğitim hizmeti şimdilik batı ülkelerinde bulunmamaktadır. Yapılması gereken, bölgeler arasındaki gelir ve gelişmişlik farkını minimize etmek, herkese ücretsiz ve kaliteli eğitim olanağı sağlamaktan geçiyor. Yoksa ayrışan bir toplumda ne adalet ne de huzur sağlanır.

Ülkemizin ciddi bir eğitim reformuna ihtiyacı bulunmaktadır. Güzel ülkemize, çağdaş, herkese fırsat eşitliği sağlayan, kendi içinde başarıları destekleyen bir eğitim ve öğretim sistemi yakışır.