ÖSYM Sınav Sonuçlarındaki Başarısızlığın Tek Nedeni Pandemi Değil, Yıllardır Uygulanan Sınava Dayalı Ezber Sistemidir

Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,  Çukurova Üniversitesi, iortas@cu.edu.tr

Öğrencilerin ancak %1’inin üniversite düzeyinde eğim alabileceği, %20 oranında kontenjanın dolmadığı, bölüm ve fakültelerinin tek bir öğrenci tarafından bile tercih edilmediği üniversitelerimizin geleceği ne olacak.

YKS’de TYT Puanları MEB ve YÖK’ün Büyük Başarısızlığını Gösteriyor

2021 yılı Yükseköğretim Kurumları Sınavına 2 milyon 607 bin 903 aday başvuruda bulunmuştur. 26-27 Haziran'da yapılan sınava katılan adayların "lise son sınıfta olan aday” sayısı 955 bin 632 (% 36,6), “lise mezunu olup bir yükseköğretim programına yerleşmemiş olan aday” sayısı 997 bin 137 (% 38,2), “bir yükseköğretim programına yerleşmiş aday” sayısı 373 bin 731 (% 14,3), “bir yükseköğretim programından mezun olan aday” sayısı 227 bin 128, (% 8,8), “yükseköğretim kurumundan kaydı silinen ve sınava başvuran aday” sayısı ise 54 bin 275 (% 2,1) olarak açıklanmıştır.

YKS sonuçları çok az sayıda ayrıntıyı gözler önüne sermekte. Mevcut genel veriler üzerinden bile ülkemizin eğitim başarısı ve durumuna bakıldığında çok büyük bir başarısızlığın yaşandığı görülmektedir.

Değerlendirmelerin daha sağlıklı yapılabilmesi için verileri bütünlüklü görmek ve analiz etmek gerekir.

Tüm adayların girmek zorunda olduğu Temel Bilgiler Yeterlilik Testi (TYT) puanı ölçü alındığında geçen yıla kıyasla 2021 yılında akademik başarı kaybı yaşandığı gözlemlenmektedir.

Çizelgede de görüleceği gibi 2020 TYT sınavında 400 ve üstü 42.803 öğrenci puan alırken, 2021 TYT’de 12.291 öğrenci 400 üstü puan alabilmiştir (Çizelge 1). Sayısalda 2020 yılında 51.511 kişi 400 ve üstü puan alırken bu yıl sadece 9.729 kişi 400 üstü puan alabilmiştir. Tüm alanlarda 400 ve üzerinde puan alan 26993 öğrenci ve toplam öğrencinin %1’ini oluşturuyor.

Yüzdelik olarak bakıldığında 400 ve üstü puan alan kişi 2020 yılında % 1,86 iken 2021 yılında % 0,49’a düşmüştür. Nerdeyse 4 katı başarısızlık. 2021 yılında 200 ve üstü puan kişi sayısı geçen yıla kıyasla % 45,41’den % 35,82’ye düşmüş bulunuyor.

Geçen yıl 1.042.710 aday 200 puan alabilirken bu yıl sınava gire aday sayısı daha yüksek olasına rağmen ancak 894.331 öğrenci 200 ve üstü bir puan alabilmiştir.

Çizelge 1. 2020-ve 2022 Sınav Puanlarının Yığınsal Dağılımı (ÖSYM 2020, 2022 verileri)

-Alan Yeterlilik Testi Sınavlarında (AYT) da benzer şekilde 2021 yıl içindeki başarı oranı 2020 yılına göre çok daha azalmış görülmektedir. Örneğin 2020 yılında sayısalda 400 ve üstü 51.511 kişi puan alırken, 2021 yılında sadece 9.729 kişi 400 ve üstü bir puan alabilmiştir. Eşit ağırlıkta ise benzer şekilde 2020 yılında 400 ve üstü 5.870 kişi puan alırken, 2021 yılında ise sadece 856 kişi 400 ve üstü bir puan alabilmiştir.

ÖSYM tarafından yayınlanan verilerden (https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2021/YKS/sayisal_veriler_28072021.pdf) hareketle, her iki test kapsamında öğrencilerin çözdüğü toplam soru dağılımı ortalamaları geçmiş yıllara göre benzer eğilimler göstermektedir.

Ayrıca sınava giren toplam öğrencilerin % 36.6’sı yeni mezun öğrenciler, geriye kalan % 63 oranındaki öğrencinin büyük çoğunluğunun bir önceki yıldan sınava hazırlanan öğrencilerden oluştuğu gözlemlenmiştir. Sınava hazırlanan öğrenciler pandemi öncesinde eğitim aldıkları için uzaktan eğitim yerine örgün eğitim aldılar. Bu bağlamda 2021 yılı genel akademik başarısızlığı tek başına pandemiye yüklememek gerekir. Genelde ülkemizde ortaöğretim akademik başarı ortalaması düşük olsa da bu sonuçlar OKS, PISA sınav sonuçları ile paralellik göstermektedir. Sorunu tek başına pandemiye yüklersek önümüzdeki yıllarda karşımıza çıkabilecek benzer eğilimleri açıklamakta zorlanırız.

Kaç Kişi Üniversite Okuyabilecek Durumda

2021 YKS sınavı sonrası açıklanan puanlara göre 500 ile 400 arasında puan alan öğrenci sayısı 12.291, Sayısalda 9.729, Sözelde 496, eşit ağırlıkta 856 öğrenci bulunmaktadır. Toplamda yaklaşık 2.4 milyon öğrencide % 1 düzeyinde bir öğrenci ancak üniversitede okuyabilecek düzeyde puan almaktadır (yeterli akademik bilgiye sahip). Çoğunlukla öğrenciler puandan çok toplam sıralamaya bakarak tercih yapmaktadırlar. En yüksek puandan en düşüğe göre sıralama yapılır, böylece alınan puandan çok sıralama ön plana çıkar. Ancak asıl önemli olan kaç kişinin toplam soruların yarısından fazlasını yaptığıdır. ÖSYM verilerine göre Alan Yeterlilik Testinde fen bilimlerinde başta fizik ve kimyada öğrenciler 13 soruda 1,5-2 soru çözmüştür. Sosyal Bilimler ve Türkçede ise geçmişe göre daha az sorunun çözüldüğü açık ara görülüyor. Ayrıca matematik sorularında da görece diğer yıllara göre daha az soru çözülmüş.  

Bu kadar öğrencinin sınav sorularını yapamamasının bir nedeni olmalı ve bu nedene yönelik derin incelenmelerin yapılması gerekli ve elzemdir. Benim arşivime göre son 20 küsur yıldır sonuçlar çok değişmemekte.

Bu hali ile hiçbir üniversitemiz akademik düzeyi düşük öğrencilere istenilen düzeyde meslek bilgisi ve analiz yapacak eğitimi veremez. Soyut düşünmeden yoksun ve analitik düşünme becerisi gelişmemiş bir yapının olduğu aşikâr.

Kaç Aday Tercih Yaptı, Boş Kontenjanlar Neyin Habercisi

Öğrenciler genel olarak toplam öğrenci sayısı içindeki sıralamalarını bir önceki yılın sıralamasına bakarak kendi tercih sıralamasını yapmaktadır. Hep belirtiğimiz gibi bu öğrencilerin akademik olarak yeterli bilgiye sahip oluğu anlamına gelmemekte. Nihayet 2021 yılı yerleştirme sonuçlarına göre çoğu bölüme geçmiş yıllara göre 40-50 puan daha düşük puanla girildiği ancak öğrenci sıralamalarında büyük değişikliklerin olmadığı görülmektedir. Diğer taraftan toplamda cevapladığı sorulara bağlı olarak aldığı puanı düşük olan öğrencilerin temel akademik bilgiyi yeterince kavrayamadığını rahatlıkla söyleyebiliriz.

2021 yılı için tüm üniversiteler toplamında YKS’de toplam 1 milyon 10 bin 669 kontenjan belirlenmiş, bu toplam kontenjanın 815 bin 365’inin dolduğu, 195 bin 304’ünün boş kaldığı saptanmıştır. Bu boş kontenjanların 120 bin 161’i dört yıllık programlarda, 75 bin 137’si ise 2 yıllık programlarda yer alıyor. Yaklaşık 200 bin kontenjanın açık kalması ise öğrencilerin okumak istediği bölüme giremediğini ve bir sonraki yıl yeniden sınava hazırlanmak istediğini göstermektedir. Ardahan Üniversitesi’nin yüzde 68’i boş kaldı

26 Eylül 2021 tarihli haberlerde “Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) yerleştirme sonuçlarına göre Ardahan Üniversitesi yüzde 32 doluluk oranıyla listenin son sırasında yer aldı. Ardahan Üniversitesi'ne sadece 204 öğrenci yerleşti”. Öğrencilerin mesajı; geleceklerini alacakları eğitimde göremediklerinden olsa gerek ki üniversiteleri tercih etmemeye başlamaktadırlar.

Üniversitelere yerleştirilen 815 bin 365 öğrencinin de yaklaşık 12 bini ancak okuyacak kadar matematik ve Türkçe sorularına cevap verebilmiş. Akademik yeterliliği yetersiz yüzbinlerce öğrencinin zoraki kontenjanları doldurmaya çalıştığı üniversitelerde evrensel düzeyde ileri eğitim kim tarafından ve nasıl yapılacak. İyi eğitim alamamış veya eğitim becerileri kazandırılmamış öğrenciler, felsefi temelli tartışma içerikli temel bilim derslerini nasıl anlayacak? Matematik, fen, felsefe bilmeyen, analitik düşünme ve tartışma yapacak bilgisi olmayan öğrenciye hangi hoca üniversite düzeyinde öğrenim verebilecek?

Bir bütün olarak sınav ve tercilerin sonucu;

1.  İzleyebildiğim kadarı ile en az son 30 yıldır ortaöğretimde mezun olan öğrencilerin ancak %1’i kadarı üniversiteyi okuyabilecek kadar akademik bilgiye sahip. Bütün göstergeler, buna Ortaöğretim sınavları, PISA, ÖSYM sınavları dahil, ülkemizin öğrencilerinin OECD ülkeleri içinde son sırada yer aldığını, fen ve matematik sorularını anlama ve çözmede çok yetersiz kaldığını gösteriyor. Eğitim sisteminin analitik ve soyut düşünme becerisini kazandırmadığı, sınava dayalı eğitim sisteminin ezberci anlayışıyla çöktüğünü göstermektedir. Çok acilen fen okuryazarlığı temelli uygulamalı eğitime geçilmelidir. Meslek liseleri ile normal liselerin programları birbirinden ayrılarak üniversiteye yönelik eğitimin liselerde amaca uygun olarak yapılması sağlanmalı, yılsonu yetkinlik-olgunluk sınavlarının tekrar sisteme kazandırılması gerektiği görülmektedir.

2.  Her ne kadar Türkiye’de 206 üniversite yıllık toplamda yaklaşık 1 milyona yakın öğrenciyi alacak kontenjana sahip olsa da öğrenciler tarafından birkaç üniversite ve birkaç bölüm dışında çok da farklı tercih yapmak istenmediği görülmektedir.

3.  Tıp, diş hekimliği, hukuk ve mühendislik gibi alanlarda kontenjanların dolmamış olması ise her üniversitenin değil belirli niteliklere sahip üniversitelerin tercih edildiğini göstermektedir.

4.  200 bin kontenjanın açıkta kalması yanında çok sayıda bölüm ve fakülteye tek bir öğrenci tercihi bile yapılmamış olması üniversitelerin, meslek yüksekokullarının, akademik kadro, alt yapı ve ihtiyaca göre planlama yapılmadan açıldığını gösteriyor. Son 20 yılda açılan çoğu üniversiteye, birim için yaptırılan bina, iç donatım, asgari düzeyde teknik malzeme alımı gibi çok ciddi yatırımlar yapılırken çoğu birimde alınan ekipman ve aletlerin çoğunluğunun, yeterli araştırmacı ve teknik eleman olmadığı için atıl vaziyete bulunması kaynakların doğru kullanılmadığının bir göstergesidir.

 Öneri olarak;

Yılardır yapılan sınavlarda genelde ortaöğretimin sınava yönelik bir yarış olarak tasarlandığı görülmektedir. Asıl sorun ise genç nüfusu yoğun olan bir ülkenin gençlerinin geleceklerini ÖSYM sınavları üzerinde iyi bir meslek edinme yarışında aramasıdır. Öğrencilerin aileleri ilkokuldan itibaren çocuklarını yarışa hazırlamakta bu uğurda maddi imkânları ölçüsünde özel okul, dershane, etüt merkezi ve özel hoca takviyesi aldırmaktadır. Ancak bu uygulamanın son 20 küsur yılda öğrencileri hayata hazırlamadığı tam tersine bilgi edinme ve kavrama becerileri edinmeden, ezberci sınav sorularını çözme temelli bir yarışa mahkûm ettiği bilinmektedir. Yüksek puan alıp üniversiteye gelen %1 düzeyindeki öğrencinin bile akademik yetersizlik nedeniyle üniversite eğitimini yeterince alamadığı görülmektedir. Üniversite öğrencisi ve hocaları açısından da nitelikli ders işleme ve eğitim kazandırılması zor gözükmektedir. Ne yazık ki ülkenin eğitimden sorumlu bakanlığı olan Milli Eğitim Bakanlığı da süreci yönetememektedir. Arz ve talep sorunu nedeniyle Milli Eğitim Bakanlığı da özel okullar da sınav başarısına yoğunlaşmış durumdadır. Öğrencilerin hayata hazırlanması ve yetişkin kültürlü bir bireye dönüşme anlayışını sağlanamadı. Son 2021 YKS sınav sonuçları artık bu eğitim sisteminin sürdürülebilir olmadığını ve yeni bir modele geçilmesinin kaçınılmaz olduğunu gösteriyor. 21. yüzyılın yetkinliklerini kazanacak çağdaş eğitim modeline bir an önce geçilmesi gerekiyor.   

Milli Eğitim-Yüksek Öğretim geçişi için salt sınav başarısı değil, olgunluk süreci değerlendirilmeli. 

1.  Üniversitelerde ve Milli Eğitim Bakanlığında bilim insanlarından oluşan bir bilim kurulu oluşturulmalı. Öğrencilerin akademik başarısızlığın nedenleri araştırılmalı. Öğrenme becerilerinin nasıl kazandırılacağı konusunda pedagoji uzmanlarından oluşan diğer bir bilim kurulu da öğretme yöntemlerini nasıl kazanılacağının belirlemelidir.

2.  Sınava yönelik eğitimin geldiği yer, maalesef ülkenin geleceği olan bireylere olanaklar sunma bakımından, kendilerini geliştirme bakımından oldukça sorunlu.  

3.  Lisede belirli bir başarı düzeyini yakalamamış öğrenci liseden mezun olmamalı. Lise bitirme ön koşulu olarak yeniden bir olgunlaşma sınavında geçirildikten sonra lise mezunu diploması hak edilmeli

4.  Üniversitelerin özerk yapıda kurgulanarak bağımsız düşünebilen ve bilgi üretme kapasitesine sahip yetkin bilim insanları eşliğinde bilim yapan ve üst düzeyde ders veren bir konuma gelmesi sağlanmalı. Üniversitelerin bir devlet kurumu olduğu ancak devlet dairesi gibi görülme anlayışından vazgeçilmeli.

5.  Akademik ve teknolojik alt yapısı oluşturulmamış birimlerin gelişmiş birimler ile bütünleştirilmesi, ülkenin ihtiyaç duyduğu insan gücüne uygun kontenjan planlanmasının yapılması oldukça önemlidir.

6.  Meslek okulları ve yüksekokulları ülkenin ara iş gücü gereksinimi ihtiyacını oluşturacak şekilde yeniden planlanmalı ve üniversite gibi felsefi tartışma ortamının dışında pratik iş becerileri eksenli eğitim veren kurumlar olarak tasarlanmalı.

7.  Bireylere mesleki eğitim verilmesinden önce analitik düşünen, bilimsel yaklaşıma uygun, sistematik, yöntemli çalışan ve sorun çözen bir yetkinliğe ulaştırılabilecek bir üniversite modeli benimsenmelidir.

Not: İlgi duyanlar için ÖSYM Tarafından Yayınlanan 2021 YKS Sınav Sonuçlarına İlişkin Sayısal Bilgiler grafiksel olarak aşağıda bilginize sunulmuştur. Grafiklerin okuması yıllar itibarı ile genel başarı eğiliminin düşük ve giderekten gerilediği görülmektedir.

 9 Eylül 2021, Adana

Not: Sayın hocam, birçoğunuzun e-posta adresi bir şekilde makinemdeki adres defterime yerleşmiştir. Amacım kimsenin zamanını almak ve rahatsız etmek değildir. Hepimizin ortak sorununu bir şekilde dile getirmektir. E-posta bu bakımdan düşüncelerimizi kolay paylaşabildiğimiz bir ortam. Ancak peşinen eğer istenmeden e-posta aldıysanız özür dilerim. Eğer geri bildirimde bulunursanız listeden adresinizi hemen çıkarırım.

2021–YKS YERLEŞTİRME PUANLARININ YIĞINSAL DAĞILIMI

KS sonuçları çöküşü gösterdi

2022 YKS’de toplam 96 bin 518 aday sıfır çekerken 40 soruluk Temel Matematik testindeki ortalama doğru yanıt sayısı 6,9’da kaldı. Uzmanlar sistemin iflas ettiğine dikkat çekti ve YKS’nin başarıyı ölçemediğini aktardı.

EĞİTİM

19.07.2022 06:04

Mustafa BİLDİRCİN

ÖSYM’nin yayımladığı 2022 YKS Sayısal Verileri çalışmasına göre, YKS’nin TYT oturumuna 3 milyon 8 bin 287, AYT oturumuna ise 1 milyon 852 bin 678 aday katıldı. Sınava başvurup da girmeyen aday sayısı ilk oturum için 226 bin 31, ikinci oturum için de 203 bin 788 oldu.

Veriler, eğitim sisteminin içinde bulunduğu olumsuz tabloyu ortaya koydu. Sınavın ilk oturumu olan ve öğrencilerin derslere yönelik temel yeterliliklerini ölçen oturumdaki 40 soruluk Türkçe testinde doğru yanıt ortalaması 17’de, temel matematikte ise 6,9’da kaldı. 20 soruluk fen bilimleri tesitinin ortalaması 3,2, sosyal bilimler testinin ortalaması 7,9 oldu.

AYT’DE DİP GÖRÜLDÜ

Sınavın ikinci oturumu olan ve öğrencilerin üniversite tercihlerinde belirleyici rol oynayan AYT’de ise durum daha da kötüye gitti. Toplam 1 milyon 852 bin 678 adayın katıldığı oturumun 40 soruluk matematik testindeki doğru yanıt ortalaması yalnızca 7,2 ile ifade edildi. Doğru yanıt ortalaması 24 soruluk Türk Dili ve Edebiyatı testinde 6,6, 12 soruluk felsefe grubu testinde ise 2,1 olarak kayıtlara geçti.

BARAJ OLSAYDI

Bu yıl ilk kez kaldırılan baraj geçerli olsaydı yine binlerce öğrenci tercih yapamayacaktı. 180 olan AYT barajına göre sayısalda 677 bin, sözelde 343 bin, eşit ağırlıkta ise 506 bin kişi barajın altında kalacaktı. 160 olan TYT barajına göre ise ilk oturumda bile 339 bin kişi barajın altında kalacaktı.

ÖNEMLİ OLAN SIRALAMA

Eğitim Uzmanı Onur Soğuk şunları söyledi: “Önemli olan elbette sıralamalar. Öğrenciler puanlardan ziyade sıralamalara bakmalı. Tabii tercih dönemi biraz uzun sürecek ama kılavuz henüz açıklanmadı. Paniklemeden hareket etmeliler. 5 yıldır yapılıyor YKS. Ben ilk kez bu yıl matematiğin etkisinin oldukça az olduğunu gördüm. Geçmiş yıllarda matematik daha fazla etkiliyordu. Bu da öğrenci aleyhine bir durum oluşturdu.”

ÖSYM’nin son iki yıldır netler yerine doğru ortalamalarını açıkladığını vurgulayan Soğuk, “Bu durum sınava ilişkin bize net bilgi vermiyor. 40 soruda Türkçe ortalaması 17,7 olmuş ama net muhtemelen 12’lerdedir. Ama bunu öğrenemiyoruz. Kaotik bir süreç bizi bekliyor. YKS çalışanı koruyan bir sistem değil” dedi.

yks-sonuclari-cokusu-gosterdi-1041595-1.

STANDART YOK

Merkezi sınavlarda 50 yıldır bir standart yakalanamadığını aktaran Rehberlik Uzmanı Salim Ünsal ise şunları aktardı: “Puanlar, sıralamalar sürekli değişiyor. Bu durumun sınavın genetiğini değiştiriyor. Örneğin öğrenci yaptığı netle geçen yıl puanını hesaplıyor. Sınav sonucunda aldığı puan geçen yıla göre daha yüksek. Ama o puanla geçen yıl 50 binde olan bir kişi bu yıl 130 bine geriliyor. 5 yıldır sıralamanın en çok öğrenciyi yoracağı yıl olacak. Bu da sınavın nisbeten kolay olmasının etkisi. Yeni mezun olanlarda matematik üç net fazla ama buradan başarı hikâyesi yazılamaz. Sınav bilgiyi yeteri kadar sorgulamıyor. Sıralamaya odaklanarak tercih yapılmalı.”

Devlet üniversitelerinin büyük çoğunluğunun bu yıl dolacağını kaydeden Ünsal, “Yine de öğrenciler muhtemelen yaşadıkları şehirleri tercihe edecektir. Sınavın açıklanma yöntemi doğru değil. Önceden öğrenciye duyurulmalı. İlan edilen tarihe uyulmalı. Kılavuz ortada. Bu durum birçok şüphe barındırıyor. ‘Vakıf üniversiteleriyle pazarlık mı yapılıyor’ diye bile düşünülebilir. Sınav sistemi acilen masaya yatırılmalı. Öğrencilerin performansı eskiden daha iyi ölçülüyordu. Matematik ve Türkçe biraz daha iyi diye kitleyi başarılı kabul edemeyiz. Kitle gittikçe zayıflıyor” diye konuştu.

KONTENJANLAR BELİRSİZ

Eğitimci Nazik Kösegil de kılavuzun açıklanmamasının büyük bir problem olduğunu dile getirdi. Kösegil şunları aktardı: “Sınavdan önce kılavuz açıklanmalıydı. Şu an kontenjanların ne olacağını bilemiyoruz. Sınav eleyici değildi. Yığılmalar mevcut. Öğrenciler kesin girerim dediği yere giremeyecek.”

Düşük ortalamaları da değerlendiren Kösegil, “Sınav soruları lise düzeyinden yukarıda. Sınavlarda okullarda öğretilmeyen şeyler soruluyor. Öğrencilerin akademik başarısı düşük diyemeyiz doğal olarak” ifadelerini kullandı.

***

Yığılma yaşandı

Toplam 96 bin 518 adayın sıfır çektiği sınavdaki puan dağılımı da dikkati çekti. TYT oturumuna katılan 3 milyon 8 bin 287 adaydan yalnızca biri tam puan alabildi. Sınavda 100 ve üstü puan alanların sayısı 2 milyon 911 bin 511 olarak, 200 ve üstü puan alanların sayısı 1 milyon 711 bin 44 olarak, 400 ve üstü puan alanların sayısı ise 73 bin 44 olarak hesaplandı. 2 milyon 256 bin kişi 260 puanın, 2 milyon 2 bin kişi de 240 puanın altında kaldı.

***

Başarısızlık YÖK ve MEB’in

Eğitim Sen sınav sonuçlarına ilişkin açıklama yaptı. Başarısızlığın YÖK ve MEB’den kaynaklandığı ifade edilen açıklama şöyle:

“2022 YKS sonuçlarının en dikkat çekici yönü sorulara verilen doğru yanıtların ortalamasının çok düşük kalmasıdır. 2022 YKS sonuçları, eğitimde çok kötü bir tablo ile karşı karşıya olduğumuzu gösterirken, milyonlarca gencimizi acımasız bir rekabete iten sınav merkezli eğitim anlayışının YKS sonuçlarına nasıl olumsuz etkileri olduğunu da görmek zor değildir. Eğitim sistemimiz çocuklarımızı ve gençlerimizi eğitmemekte, sadece yapılacak olan sınavlara hazırlamaktadır. İktidar tarafından bilinçli olarak teşvik edilen ‘rekabete’ ve ‘yarışmaya’ dayalı ‘piyasacı eğitim’ anlayışı derhal terk edilmeli, çok yönlü bilgi ve beceri kazandırıcı, nitelikli bir eğitim anlayışı benimsenmelidir.”

Yks giren öğrenci 3 milyon 8 bin, 100 puan ve altına alan 90 bin, 2021 yılında 100 ve altında alan 23 bin kişiydi.

Üniversiteye giriş sınavlarındaki son durum

Sınav sonuçlarının net bir biçimde ortaya koyduğu tek bir gerçek var ki, bu ülkenin eğitim sistemi çoktan iflas etti

Pazartesi sabahı 2022 yılı üniversite sınav sonuçları açıklandı ve bu durum beraberinde bir kez daha eğitim üzerine ciddi bir biçimde eğilmemiz gerektiğini ortaya koydu. Ne demek istediğimi anlatmak için önce bir önceki yılın rakamlarının neler olduğunu hatırlayalım:

"ÖSYM'nin açıkladığı rapora göre, ilk oturumdaki 40 soruluk Türkçe testinde adayların net ortalaması 18 oldu. Adayların 20 soruluk Sosyal Bilimler testindeki net ortalaması 8'de kalırken Matematik testinden büyük başarısızlık çıktı. 40 soruluk Temel Matematik testinin net ortalaması 5 olurken 20 soruluk Fen Bilimleri testinden adaylar 3 net çıkarabildi. Benzer bir tablo, sınavın ikinci oturumu olan AYT'de de yaşandı. Türk Dili ve Edebiyatı testindeki 24 sorunun net ortalaması 6, 10 soruluk Tarih testindeki net ortalaması 2, 40 soruluk Matematik testindeki net ortalaması ise 5,2 olarak kaydedildi. Adayların, 13 sorunun yer aldığı Kimya ve Biyoloji testlerindeki net ortalaması ise sırasıyla 1,4 ve 1,8 olarak gerçekleşti."

Ads by Kiosked

2022 yılında açıklanan rakamlar da durum nedir, bu kez ona yakından bakalım:

"2022-TYT'de doğru cevap sayısı ortalamaları; Türkçe (40 soru) testinde 17,7, sosyal bilimler (20 soru) testinde 7,9, temel matematik (40 soru) testinde 6,9 ve fen bilimleri (20 soru) testinde 3,2. AYT matematik (40 soru) testinin ortalaması 7,2, AYT fen bilimleri testinin ortalamaları; fizik (14 soru) alt testinde 2, kimya (13 soru) alt testinde 1,5 ve biyoloji (13 soru) alt testinde 2. AYT Türk dili ve edebiyatı-sosyal bilimler-1 testinin ortalamaları; Türk dili ve edebiyatı (24 soru) alt testinde 6,6, tarih-1 (10 soru) alt testinde 2,6, coğrafya-1 (6 soru) alt testinde 2,9, AYT sosyal bilimler-2 testinin ortalamaları; tarih-2 (11 soru) alt testinde 1,9, coğrafya-2 (11 soru) alt testinde 3,6, felsefe grubu (12 soru) alt testinde 2,1, (DKAB) din kültürü ve ahlak bilgisi/ek felsefe grubu (6 soru) alt testinde 1,4 oldu."

Görüldüğü üzere iki yıl içerisinde büyük bir farklılık söz konusu değil, alanlar içerisinde bir önceki yıla göre verilen doğru yanıt sayılarında küçük artışlar veya azalışlar yaşanmış. Fakat asıl meselenin bir önceki yıl yaşanan sıfır çeken programlar nedeniyle kaldırılan baraj puanı olduğu gerçeğini göz ardı etmemek durumundayız.

İşte bunun için önce bir önceki yıla ilişkin rakamları yeniden hatırlamanın tam sırasıdır:

"YKS 2020'ye göre YKS 2021'de daha az aday barajı geçebildi. Buna göre, 2020 yılına göre 2021 yılında 160 bin daha fazla öğrenci ile gerçekleştirilen TYT oturumunda 1 milyona yakın öğrenci barajı geçemedi. 2020 yılında TYT oturumu için sayıları 1 milyon 745 bin olan barajı geçen öğrenciler 2021'de 1 milyon 627 bin olarak kayıtlara geçti."

Geçen yıl ve bu yıl AYT'de barajı geçme oranları şöyle oldu:

Sayısal: 2020 yüzde 58,60, 2021 yüzde 42,04 Sözel: 2020 yüzde 83,02, 2021 60,09 Eşit Ağırlık: 2020 yüzde 73,26, 2021 48.04

Ads by Kiosked

TYT'de 23 bin 695 bin aday sıfır çekti.

Sayısal'da her 100 öğrenciden 44'ünün sayısal puanı, barajın altında kaldığı için hesaplanmadı.

Sözel puan türünde adayların yüzde 66'sı barajı geçemedi.

Eşit ağırlıkta barajı geçemeyen öğrencilerin oranı yüzde 64 oldu.

Şimdi sırada bu yıla ilişkin rakamlarımız yer alıyor:

"Yükseköğretim Kurulunca (YÖK) 2022-YKS'den itibaren SAY, SÖZ, EA ve DİL puan türlerinde sınav puanı hesaplanması için uygulanan TYT puan türünde 150 puan alma şartı ile yerleştirme puanlarının hesaplanmasında; TYT puan türü için 150; SAY, SÖZ, EA ve DİL puan türleri için 180 olan sınav puanı barajı uygulaması kaldırılmıştı. Bu yıl barajın kaldırılmasının ardından TYT'de puanı hesaplanan ve 100 ile üstü puan alan aday sayısı 2 milyon 911 bin 511 olurken; 96 bin 518 aday da 100 puan altında kalarak TYT'den 'sıfır çekti'."

2021 yılında YKS'ye 2,5 milyon aday katılmıştı bu rakam 2022 yılında 3 milyonu geçmişti ve sınava giren öğrenci sayısı bir önceki yıla göre 591.539 kişi artmıştı. Bir taraftan sınava giren öğrenci sayısında müthiş bir artış söz konusu iken öte taraftan kaldırılan baraj uygulamasına karşın yaklaşık yüz bin öğrenci yüz puanın altında aldığı için sınav sonucu hesaplanmayarak sıfır çekmiştir. İşte tam bu nokta ülke eğitiminin geldiği yeri göstermesi açısından ibret verici bir durumu ortaya koymaktadır. Bütün eğitim sisteminizi üniversite sınavlarına yönelik olarak şekillendiriyorsunuz buna karşın söz konusu sınavda ortaya çıkan sonuçlar ise her geçen yıl biraz daha karamsar bir tablonun gözler önüne serilmesine yol açıyor.

Geçen yıl sıfır çeken lisans programlarının yarattığı etkinin ortadan kaldırılabilmesi amacıyla üçüncü yerleştirme gündeme sokulmuş ve öğrencilere umut aşılanma yoluna gidilmişti. Ardından YÖK aldığı karar ile baraj puanlarının kaldırılması kararını almış ve bu yılki sınava öğrenciler bu kararın gölgesinde girmişlerdi. Alınan kararın üniversite kontenjanlarına ne ölçüde yansıyıp yansımadığını yerleştirme sonuçları sonrasında hep birlikte göreceğiz. Bununla birlikte sınav sonuçlarının net bir biçimde ortaya koyduğu tek bir gerçek var ki, bu ülkenin eğitim sistemi çoktan iflas etti. Göstermelik tedbirler ve pansuman uygulamalar ile hayatta olduğu gösterilmeye çalışılıyor. Akademinin değerini sayısallaşma üzerinden arttırabileceğini düşünen zihniyet sayesinde sürekli olarak öğrenci sayısını arttırıyor buna karşın hem sınavlar aracılığıyla buradaki yığılmayı arttırıyor hem de niteliğin her geçen gün biraz daha düşmesine yol açacak uygulamaları hayata sokuyoruz. Bu ise ülkemizin çocuklarının, gençlerinin bütün alanlarda müthiş bir vasatlık içerisinde çürümesine yol açıyor. Kendi diline, tarihine, en basit matematik işlemleri yapamayan kuşaklar yetiştirmeyi sürdürüyoruz. Durum sadece liseye, üniversiteye geçiş sınavlarından ibaret değil KPSS sınavlarında da sonuçlar içler acısı bir nitelik arz ediyor.

MEB'e ve YÖK'e iki çağrı: Nitelikli ölçüt, erken yerleştirme

  Paylaş

Adnan Gümüş

agumus@evrensel.net

Adnan Gümüş

Tüm yazıları

Türkiye’de yediden yetmişe, ya doğrudan öğrenciyiz, ya çocuğumuz torunumuz var, en azından yeğenlerimiz, kuzenlerimiz hepimiz okulla ve örgün eğitimle de doğrudan, dolaylı yakından ilgiliyiz. Çocukların hangi nitelik ve türde eğitim alacağı, hangi sosyal çevre ve arkadaşlıkları olacağı, gelecekte hangi mesleği yapacağından evleneceği kişinin kim olacağına kadar “okul” temel faktörlerden biri.

Bugün özellikle iki soruna dikkat çekeceğim. Birincisi KOLAYCA çözülebilecek SINAV ve YERLEŞTİRME TAKVİMİ, ikincisi çok daha zor olan NİTELİKLİ ÖLÇÜT sorunu.

İkisi de çok önemli.

SINAV VE YERLEŞTİRME TAKVİMİ MARTA KADAR BİTMELİ

MEB’e ve YÖK’e çağrı şudur ki sınav ve yerleştirmeler marta kadar bitirilsin ki aile ve gençler de önünü görebilsin, sınav ve yerleştirme stresi ve kaygıları yerine bahar ve yaz ayları için nitelikli planlama, okuma veya çalışma yapabilsin.

Mevcut durum ve sorun şu ki; okul ve eğitim yediden yetmişe herkesi çok etkiliyor, kaygılar tavan yapıyor,  çünkü aynı zamanda çocuğu ve çevresini yaşam boyu etkileyen sonuçlar doğuran bir durum. Ancak tüm süreç haziran-ağustos aylarına taşınarak çocuk, genç ve tüm ailelerin uzun erimli okuma, çalışma ve dinlenme planlarını tümden verimsizleştiriyor, bütün yazı gelecek kaygılarının tavan yaptığı tercih ve yerleştirme süreçleriyle geçirmek zorunda kalıyoruz.

Sınav ve yerleştirme takvimini bir hatırlayalım.

2022 yılı için YKS-Yükseköğretim Kurumları Sınav ve Yerleştirme Takvimi:

Reklam

2022-YKS 1. oturum (TYT), YKS 2. oturum (AYT), YKS 3. oturum (YDT) Başvuru Tarihleri 11.02.2022 21:30- 07.03.2022 23:59,Sınav Tarihleri: 16.03.2022- 17.03.2022 23:59,Sonuç Açıklama Tarihi: 20.07.2022,2022 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Yükseköğretim Programları veKontenjanları Kılavuzunun İlk Örneğinin Yayımı: 19.07.2022,Tercih Süresi: 27 Temmuz-5 Ağustos 2022,Genel Yerleştirme (İlk Yerleştirme) Sonuçlarının Duyurulması: Henüz belli değil, tahmini 15-20 Ağustos 2022, Kayıt İşlemleri: Tahmini 22-26 Ağustos  (elektronik kayıtlar birkaç gün öncesine kadar), Ek Yerleştirme Kılavuzunun Açıklanması: Henüz belli değil, geçen yıl 14 Ekim,Ek Yerleştirme Tercih İşlemleri: Henüz belli değil, geçen yıl 14-18 Ekim,Ek Yerleştirme Sonuçlarının Duyurulması: Henüz belli değil, geçen yıl 22 Ekim,Ek Yerleştirme Kayıt İşlemleri: Henüz belli değil, geçen yıl 26 Ekim-1 Kasım.Bütünleme ve Tek Derse Kalanların Kayıt Tamamlaması: Henüz belli değil, geçen yıl 30 Aralık.

Daha pek çok ayrıntı var, onlara girmedim.

LGS Takvimi:

Başvuru, 4-14 Nisan 2022, Giriş belgeleri 27 Mayıs 2022, Sınav 5 Haziran 2022, Sınav sonuçları 30 Haziran 2022, Tercihler 4 Temmuz-20 Temmuz, Yerleştirme sonuçları ve boş kalan kontenjanların duyurulması 25 Temmuz 2022. Yerleştirmeye Esas 1. Nakil Tercih Başvurularının Alınması: 25-29 Temmuz 2022, Yerleştirmeye Esas 1. Nakil Sonuçlarının İlanı: 01 Ağustos 2022. Dahası 2. Nakil Tercih Başvurularının Alınması,  2. Nakil Sonuçlarının İlanı ve daha pek çok işlem ve takvim var.

Özetle bütün yıl, bütün bahar ve yaz sınav ve yerleştirme için stresle kaygıyla heba ediliyor. Oysa bu işlemler marta kadar tamamlansa herkes ona göre nitelikli yaz ve gelecek planlaması yapabilir.

EĞİTİMİN, BİLGİNİN GÖRECESİ OLMAZ: NİTELİKLİ ÖLÇÜT OLMALI

Eğitimin bilgininin görece ölçütü değil nitelikli mutlak ölçüleri bulunmaktadır. Okul ders programları bu mutlak ölçütleri içermektedir. İyi bir okulun mezununun bunların hemen hepsini, bir okulu bitirme yeterliliği için de en azından program gereklerinin yarısını başarmalı ki bir anlam ifade etsin. Bunu başaramayanlar ise o program başarılarını sağladıktan sonra mezun edilmelidir. Bunun için o öğrencilere olanak sunulmalıdır.

Aynı şekilde yükseköğretim programlarında herkesin istediği programa gidiş olanağı sağlanamıyorsa en azından “NİTELİKLİ ÖLÇÜT” olmalı. Her üniversite ve program için 5 YIL ÖNCESİNDEN TYT ve alan sınavlarında aranan asgari “DOĞRU SORU” ORTALAMASI duyurulabilir ve bunu başaran her öğrenci o programa kabul edilebilir Örneğin A Üniversitesi Tıp Fakültesi için TYT ve Sayısalda yüzde 90’ını yapanlar, Makine Mühendisliği için yüzde 80’ini yapanlar, Meslek Yüksekokulu için TYT’de asgari yüzde 40’ını yapanlar gibi NİTELİKLİ MUTLAK ölçütler ilan edilir. Böylece okul da aile de öğrenci de UZUN ERİMLİ NİTELİKLİ HEDEFLERİ görür ve hep birlikte bu hedefleri yakalamak için işini gücünü görür. Rekabetten çok nitelik için birlikte mücadele emek esas olur. Her genç birbirini elemek için değil bilgi becerisini artırmak için uğraş verir.

Reklam

Şu andaki tıp, eczacılık, diş hekimliği, hukuk, öğretmenlik ve bazı mühendislikler için asgari sıralama (örneğin tıp için ilk 50 binde olma şartı) bile daha niteliğe yönelik ama yarışmacı mantıkta bulunuyor. Oysa nitelikli ölçüler koyulsa -örneğin tıp için sayısalda yüzde 90 soruyu doğru yanıtlamak- çok daha bilgi yönelimli ve dayanışmacı olacaktır, aile ve öğrenciler birbirini geçmek için değil tüm arkadaşlar birlikte bu bilgi beceri için emek harcayacaktır.

NİTELİKLİ ÖLÇÜTLER EN AZ BEŞ YIL ÖNCESİNDEN İLAN EDİLMELİ

Gerek LGS gerekse YKS’de nitelikli mutlak asgari ölçütler en az beş yıl öncesinden belirlenmeli ve ilan edilmeli ki aile, gençler, dahası okul ve öğretmenler buna uygun şekilde hazırlıklarını yapabilsin ve eğitim öğretimini sürdürsün. Örneğin hangi tür lise ve programa gideceğini planlayabilmek için bunu daha ortaokula başlamadan, hangi üniversite ve yükseköğretim programına gideceğini daha liseye başlamadan tasarlayabilmesi için uzun erimli süreci ve şartları bilmesi gerekmektedir.

Özetle MEB ve YÖK’de ciddi sistem ve strateji değişimlerine ihtiyaç var. Her şeyden önce de işlerini hakkıyla gerçekleştirmek üzere süreç ile ilgili sağlıklı veri, analiz, değerlendirme ve hepsi için de bilgi ve ciddiyete ihtiyaç var.

YKS 2022 sonuçları açıklandı: Barajın kalkmasıyla kontenjan yüzde 99 doldu

Yükseköğretim Kurulu'nun açıkladığı YKS yerleştirme sonuçlarına göre üniversitelerde kontenjanlar doldu. Geçtiğimiz yıl 164 bin civarında kontenjan boş kalırken bu yıl sayı 13 bine düştü.

Sena Tufan16 Ağustos 2022 Salı, 04:00

YKS 2022 sonuçları açıklandı: Barajın kalkmasıyla kontenjan yüzde 99 doldu

Abone Olgoogle-news

Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Erol Özvar, 2022-Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) yerleştirme sonuçlarına göre, KKTC üniversiteleri hariç yükseköğretim kurumları kontenjanlarının yüzde 99’unun dolduğunu açıkladı.

Özvar, “Geçen yıl 164 bin civarında kontenjan boş kalmışken KKTC üniversiteleri hariç bu sayı bu yıl 13 bine düşmüştür” dedi. Özvar, YKS’de baraj puanı uygulamasını ocak ayında sonlandırdıklarını, bu kararla adayların üzerinde baraj kaygısı ve baskısı olmadan YKS’ye odaklanma imkânı bulduklarını belirtti. Barajın kaldırılması kararının ardından üniversite sınavına girmek için başvuran aday sayısında bir önceki yıla göre yüzde 24 artış gerçekleştiğini kaydeden Özvar, başvuru yapan aday sayısının geçen yıl 2 milyon 607 bin 903 iken bu yıl 3 milyon 243 bin 425 olduğunu ifade etti. Özvar, başvuran sayısındaki artışın, barajın kaldırılması kararının ne kadar isabetli olduğunu somut şekilde gösterdiğini vurgulayarak  şu bilgileri paylaştı:

“YKS’ye başvuran ve yerleşen aday sayılarında artış söz konusudur. Geçen yıl açıköğretim hariç toplam yerleşen aday sayısı 690 bin civarında iken bu sayı bu yıl 850 bin civarında gerçekleşmiştir. Ayrıca KKTC üniversiteleri hariç geçen yıl 164 bin civarında kontenjan boş kalmışken  bu sayı bu yıl 13 bine düşmüştür. YKS yerleştirme sonuçlarına göre, kontenjanlarımızın yüzde 99’unun dolmuş olması sevindiricidir.”

SİSTEME GİRİLEMEDİ

Barajın kaldırılmasıyla tercih yapan aday sayısı 2 milyon 138 bin oldu. Aday sayısının yüksek olmasını ÖSYM’nin sistemi kaldıramadı. Adaylar saatlerce sisteme girmeyi deneyip sonuçlarını öğrenmeyi bekledi.

‘YÜZDE 34’ÜNÜN DÜŞÜ GERÇEK OLUYOR

Eğitim Sen Genel Yükseköğretim ve Eğitim Sekreteri Sinan Muşu, sonuçları Cumhuriyet’e değerlendirdi. Muşlu, “Bir lisans programına yerleşmek bağlamında YKS’ye başvuranların sadece yüzde 34’ünün üniversite düşü gerçekleşmektedir. Daha açık bir ifadeyle YKS’ye giren üç öğrenciden sadece biri bir ön lisans, lisans ve özel yetenek programına yerleşmektedir. Geride kalan iki milyon genç, üniversitenin dışındaki yaşamını sürdürmek zorunda kalacaktır. Bir üniversiteye yerleşmek öğrenciler için çok önemli olsa da sorunlar üniversiteye girişle birlikte daha da derinleşmektedir. Barınma, ulaşım ve beslenme sorunları gençlerimizin hayatlarını karartmaktadır. Yeni bir bakış açısıyla tüm eğitim sistemimizin baştan aşağıya yenilenmesi ve bilimsel kriterler etrafında yeniden ayağa kaldırılması gerekmektedir” ifadelerini kullandı.

%99 oranından yerleştirme başarının göstergesi olabilir mi? Yoksa kalkan barajlara bağlı olarak kaliteli eğitimin gözardı edilişi mi?  Akademik alt yapısı oluşmamış yüzbinlerce gencin üniversite gibi analitik düşünceye dayalı uygun yöntem uygularlar araştırmaya dayalı bilgi üretiminin yapıldığ  ortama ne katacak, kendisine ne katacak