Anız yangınları, ürünün tadı ve kokusunu da yok ediyor

 ADANA - Tarım arazilerinde anız yıkılması sırasında oluşan yüksek ısının, topraktaki yararlı maddeleri yok edip meyve ve sebzeleri kalitesizleştirdiği bildirildi. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. İbrahim Ortaş, buğday, birinci ve ikinci ürün mısır hasadının, makineyle mümkün olduğunca toprak düzeyine yakın yapılması gerektiğini söyledi. Hasattan sonra bitki artıklarının geliştirilen makineler yardımıyla parçalanarak toprağa karıştırılmasının en doğru yöntem olduğunu belirten Prof. Dr. Ortaş, ancak üreticilerin, bu uygulama yerine masraf olacağı gerekçesiyle ilkel olan yakma işlemini tercih ettiğini ifade etti. Prof. Dr. Ortaş, bu davranışın, kent merkezlerini rüzgarın etkisiyle yangın kokusu sarması ve kül yağmasına yol açması gibi olumsuzluğun yanı sıra tarım arazilerine ciddi zararlar verdiğini belirterek, şöyle dedi: ''Çiftçilerin, hasat sonrası yakılan anızın tarları yeniden üretime hazırlamak için toprak işlemeyi kolaylaştıracağı düşüncesi yanlış. Yangının neden olduğu ısı, aşırı sıcaktan kısa sürede sertleşen ve çiftçi tabiri ile kesekleşen arazinin daha da sertleşmesine, toprağın tarıma elverişsiz hale gelmesine yol açıyor.'' Anız yakmanın, çiftçilere, toprağın gördüğü zarar nedeniyle kazandırmak şöyle dursun daha çok zarar verdiğini bildiren Prof. Dr. Ortaş, şöyle devam etti: ''Türkiye'nin tarım arazilerindeki organik madde içeriği, iklimin etkisi ve ağır toprak işleme aletleri kullanılarak yapılan tarım teknikleri sonucu, yüzde 1-1,5 düzeylerine kadar gerileyip, yüzde 80 oranında fakir toprak sınıfına girmesine yol açtı. Toprağın olmazsa olmaz unsurlarından biri olan organik madenin kaynağı, toprağın kendi ürettiği bitki materyalini organik maddeye dönüştürmesidir. Modern toprak biliminin temel hedefi toprağı sömürmek ve organik madde içeriğini düşürmek değil, tam tersine toprağı eksilenden daha fazlasını kazandırarak güçlendirmek ve sürdürülebilirliğini sağlamaktır. Toprağın bitkiyi besleyen ve verimli olan atıklarının yakılması sonucu ortaya çıkan yüksek ısı, organik ve humin maddeler ile mikroorganizmaların yok olmasına yol açıyor. Bu durum, uzun sürede toprağın kalitesini ortadan kaldırmakla birlikte, organik artıkların yanması, organik madenin ve yararlı mikroorganizmaların ortamdan elimine olması ile toprakları kalitesizleştirip daha fazla gübrelemeye bağımlı hale getiriyor.'' KÖY VE ÇİFTLİK YUMURTASI GİBİ- Prof. Dr. Ortaş, yakma işleminin üst üste 4-5 kez tekrarlanmasının, topraktaki kalitenin geri kazanımını uzun yıllar alacak şekilde zorlaştırdığını söyledi. Yakma işleminin aynı zamanda tek yönlü mineral gübre uygulamalarını teşvik ettiğini belirten Prof. Dr. Ortaş, ''Bilinçsiz uygulamalar sonucu verimli tarım arazilerimiz fakirleşiyor'' dedi. Prof. Dr. Ortaş, bitkilerin beslenirken topraktan 16 tane besin elementi aldığını ifade ederek, şöyle konuştu: ''İşte anız yakılması nedeniyle bu elementler yok olunca, o tarlada üretilen karpuz, kavun, domates, salatalık gibi meyve ve sebzelerdeki tat ve koku bozularak kalitesizleşiyor. Ortaya köy ve çiftlik yumurtası arasındaki fark gibi bir durum ortaya çıkıyor. Çoğumuzun geçmişte olduğu gibi aradığımız meyve ve sebzedeki kalite, tarım arazilerimizin bilinçli işlenmesiyle mümkün olabilir.'' ANIZ YÖNETİMİ- Prof. Dr. Ortaş, anız yakmak yerine anızın yönetilmesini bilmenin toprak kalitesi ve sağlıklı üretim için daha yararlı olduğunu belirterek, sözlerini şöyle sürdürdü: ''Çiftçilerimizin anız yakma yerine hasat sonrası anında topraklarını toprak tavı kaçmadan işlemeleri, bugünkü bilim ve teknolojik imkanlar içinde önerilecek en uygun yöntemdir. Yapılması gereken, öncelikle hasat makinelerinin hasadı mümkün olduğunca toprak düzeyine yakın yapması. Arta kalan anız artıkları da yine geliştirilen makineler yardımı ile parçalanarak toprağa karıştırılmalı. Ayrıca toprağı ıslatarak hafif toprak işleme ve sıfır ekim sistemine doğrudan geçiş yapabilirler.''