Basın ve İlkeli Duruş

Prof. Dr. İbrahim Ortaş. iortas@cu.edu.tr

Basın Sağlıklı Demokrasilerin Önemli Gücüdür

Demokrasilerde 5. kol olarak bilinen basın toplumun sağlıklı bilgi alması yanında şeffaf yönetim anlayışının oluşmasında doğru sorgulama tekniği ile önemli bir rolü almaktadır. Basın toplumun adalet ve güvenin oluşmasında tarihsel bir sorumluluğu bulunmaktadır. Basını objektif çalışan ülkelerde yöneticiler sürekli yanlış yapmama konusunda duyarlı olmaktadırlar. Basın iktidar ve güç ilişkisi bir yana basın ahlak ilkelerinin oluşturulması konusunda ciddi bir mücadele verilmektedir. Basın ahlak ilkeleri bizim gibi gelişmekte olan toplumlarda çok zorunlu olduğu kadar çok kolayda oluşmamaktadır.

Basının sık el değiştirmesi, yapılan yayınlardaki tarafgirlik, bazı yazarların gazeteden uzaklaştırılması, gazeteci ve haber sunucularının bir kurumdan diğerine transferleri basının toplumun gözünde epey itibar kaybetmesine neden olmuştur. Sık sık yapılan haber ve yorumların beğenilmemsi basının taraflı ve yandaş oluğu şikayetlerini gündeme getirmektedir. Yaşanan çok sayıda olumsuz vakadan dolayı, toplumda son yıllarda bansa karşı bir güvensizlik duygusu oluşmuş bulunmaktadır.

Banu Güven Transfer Teklifini Ret Etti

Ancak 2 Temmuz 2008 tarihinde bir çok gazetede okuduğum bir haber beni daha çok mutlu etti ve geleceğe daha umutla bakmam gerektiği konusundaki duygularımı pekiştirdi. Haberlerde atv’nin son dönemlerde tartışmalı el değişimi ile başlayan yayın politikası ve ana haber programının sunumu ile ilgili olarak Milliyet yazarı Ali Eyüboğlu’nun haberi ile başlamaktadır. Hepimizin TRT’den sonra beğeni ile izlediği ilk resmi olmayan haber sunucusu Ali Kırca'nın atv’den ayrılması ile başlayan yeni sunucu bulma arayışı haberlerin akıcılıktan uzaklaşması sanırım kanalın yöneticilerini de düşündürmüş olacak ki onlarda yeni haber sunucu arayışına girdiler.

Haber Banu Güven atv’ye “Hayır” dedi ile başlıyor ve soruyor ne oldu diye.

“atv yöneticileri Banu Güven’i almak istediler ama olmadı...

Çünkü Güven, atv’den gelen bu cazip teklifi kabul etmedi.

Neden mi?

Nedeni şu:

NTV gece haberlerinin sunucusu Banu Güven, atv’nin teklifini şu gerekçeyle reddetti: “atv eski atv olsa, teklifi kabul ederdim ama kanal sahip değiştirdi. Kanalın yeni patronla birlikte yayın çizgisinin değişeceği yönünde yaygın bir kanaat var kamuoyunda... atv eski çizgisinde mi kalacak, yoksa yeni bir yola mı sapacak belli olmadan böyle bir teklife evet diyemem.”

Banu Güven, bazıları gibi “İlke de neymiş, para her şey” demeyip teklifi kabul etmedi.

Asıl üzerinde durmak istediğim bu ülkede halen ilkeleri olan, ülkesinin geleceğini düşünen kişilerin az da olsa var olmasıdır. Bilindiği gibi atv haberlerini sunmasa için gazeteci sayın Mehmet Barlas’a 900 bin YTL ödeyip transfer ettiği basına yansımıştı. Tabii ne denli doğruydu bu haberler bilemiyorum. Ancak sayın Güven’e de benzeri transfer teklifinin yapıldığını düşünerek bu denli yüklü parayı ret etmek anlamlıdır.

İlkeli Duruşundan Dolayı Banu Güven’i Kutluyorum

Hemen her gece bir kaç kanaldan ülkemizde ve dünyada olup biten haberleri izlerim. Yerel haberler yanında mutlaka her akşam saat 18.00 de BBC Türkçe haber bülteni, EuroNews, BBC İngilizce haberleri yanında akşamın ilerleyen saatlerinde saat 23.00’de mutlaka NTV’de Banu Güven’in sunduğu haberleri izlerim. Günümüz iletişim teknolojisi anında bütün olup bitenleri cep telefonunuza dahi mesaj olarak iletmesi çok büyük gelişme. Ancak zaman zaman ailece 23.00 haberlerini sayın Güvenin sunusuyla izlemeyi tercih ederiz.

Sayın Banu Güvenin kendilerine yapılan transfer teklifin kabul etmemelerinin başka nedenleri var mı bilmiyorum. Ancak basına yansıdığı kadarı ile ilkeleri gereği kabul etmemesi mutluluk verici. Bu davranışından dolayı kendilerini kutluyorum.

İlkeli Duruş Topluma Güven Vermektedir

Bugün ülkemizin içinde bulunduğu yüksek gerilim, çıkar çatışması, iktidar hırsı için insanın insanı ezerek geçtiği bir dönemde büyük teklifleri değil büyük düşünmenin, çizgi sahibi ve ilkeli olmanın, kişiliğini zedelemeden ayakta kalmanın ve topluma örnek olmanın önemi çok büyüktür. Çok hoşlandığım bir Çin atasözü ‘ Bin odalı bir evin olsa bile, uyumak için sadece bir odasını kullanabilirsin’ sözü çok anlamlı. İnsanın kendisini biraz aşması ve sade olması gerekir. Bunu gösterecek olan da biz eğitimli insanlardır. Bugün yaşanan bu ayrışmada ve farklı taleplerin oluşmasında eğitimlilerin yeri yadsınamaz. Sıradan insanlar maalesef bizden daha kanaatkarlar. Çıkar ve ikballeri için inanmadıkları süreçlere girmiyorlar.

Sayın Güvenin teklifi ret etmesi bir bakıma bizlere de bir mesajdır. Gazete haberinde belirtilen ‘Banu Güven, bazıları gibi “İlke de neymiş, para her şeymiş” demeyip teklifi kabul etmedi’ ifadesi hepimizin bir an düşünüp ‘ben de yeri geldiğinde ilkeli davranabilir miyim’ sorusunu sordurtmalıdır. Ülkemizin aydın geleceği için çağdaş Türkiye’den yana, doğru ve liyakate dayalı bir gelişme için yeri geldiğinde her türlü teklifi ret edebilecek miyiz?

Medyanın sürekli el değiştirdiği, milyon dolarların harcandığı, para için her türlü taklayı atmaya hazır kişilerin bulunduğu ve güç ilişkilerinin savaştığı bu alanda dik duruş gösterebilmek büyük cesaret ve erdemliliktir. Bir diğer mesaj da medyanın para ile her istediklerini alamayacağının bildirilmiş olması basının da saygınlığını artırmıştır.

Hepimizin Sorumlu Davranması Gerekir

Herkes sayın Güven gibi davranırsa daha doğru bilgi ve haber alma şansımız artar. Bunu yapabildiğimiz ölçüde biraz daha ülkemiz ileriye gider ve gelişme gösterir diye düşünüyorum. Bir Afrika atasözü, “bir adam yetiştir, bir kişi yetiştirmiş olsun, bir kadın yetiştir, bir aile yetiştirmiş olsun” ifadesine uygun olarak Banu Güvenin bir bayan edası ile kararlı ve ilkeli tutumu beynimde başka bir umudun yeşermesine yol açtı. Bizlerin bazı davranışlarımızla topluma güven verdiğimizi ve toplumun da benzer şekilde davranma eğilimine girdiğini bildiğim için Sayının Güvenin tutumunu ayrıca anlamlı buluyorum.

Bugün basında yaşanan bir çok olumsuzluk, bilgi kirliliği, tarafgirlik, feodal ilişkili filmler dizi ve haberler ülkemizi ileriye götürmemekte olduğu gün gibi aşikardır. Tam tersine ülkemize zarar vermektedir.

Bu bağlamda ülkemizin halen değerlere önem veren kişilere ihtiyacı bulunmaktadır. Dik durabilen, haksız yere nemalanmaktan kaçınan, varlığını küçük şeylere heba etmeyen, kendisine fiyat biçmeyen kişilerin varlığı beni geleceğe daha umutla bakmaya yönlendiriyor. Sayın Güveni ve onun gibi ilkeli, kendine fiyat biçmeyen tüm insanları kutluyorum.