Bıyıklı Çocuklar

Zaman zaman bıyık yarışmaları yapılır, metreye varan bıyıklılar medyatik görüntü sergilerler, ayrıca halk arasında, Pos bıyık, Pala bıyık, Enişte bıyığı (Hitler tipi bıyıklı), kaytan bıyıklı, Osmanlı bıyığı, Wilhelm bıyığı, milliyetçi bıyığı, (halk arasında Cengizi veya Cengiz Han), Yusufi (Josef Stalin) bıyık derken, bıyık muhabbeti uzayıp gidiyor. Benim de bir bıyıklım var fakat hikayesi başka.

Bıyıklı çocuk senin-benim gibi halktan biri, bazen yanınızda, bazen sizden uzak, sizinle birlikte değişik konuda sohbete koyulur, sohbetinde diyecek yok, fikrini belirtiyor, belirtirken de mangalda kül bırakmıyor, sohbeti ve dünyası tamamen belden aşağı. Görenler helal olsun, ne de iyi adam dedirecek tipte. İyi yer iyi içer. Hele başkasından olunca ona pek bayılır. Bıyıklı trafikte karşınıza çıkar, işte karşınıza çıkar, okulda, işyerinde karşınıza çıkar. Bıyıklı Abdülcambaz gibi her yerde hazır ve nazır. Fakat bıyıklının söylemleri ile icraatları tamamen birbirinden farklı. Bıyıklı herkese mavi boncuk dağıtır. Bıyıklı büyümüş, okumuş, belirli rütbeler almış, makam mevki sahibi. Bıyıklı günün adamı, fikri, zikri ve dervişliği varmış gibi görünen ama yok olandır.

Uzun zamandır yetişkin bireyler konusunda kendi kendimi sorgularken, çevrenizde gördüğünüz değişik sınıftaki birçok kişinin birer yetişkin olmayan bireyler oldukları kanısına varırsınız. Çevrenizi biraz daha derinden izlediğinizde gördüğünüz gerçek, korkunç. Bir zamanlar erişilmez gördüğümüz o itibarlı saygın, otorite sahibi kişilerin sanki “kağıttan birer kaplanmış” gibi içi boş kof, kendine güveni olmayan, fakat kendisini son derece gizlemiş birer bıyıklı çocuklar olduğunu görürsünüz. Gördüğüm bıyıklı çocukların sevecen, enerjik beyinli çocuk değil, daha çok sorumsuz, planı programı olmayan, yetişkin olmayan çocuk beyinliler.

Bıyıklılar yaşamda yerlerinin ne olduğunu bilmeyen, sözde iyi düşünüp doğru karar verdiğine inan kişilerdir. Bıyıklı demokrasiye inandığını sanıyor da demokrasinin bir iletişim sorunu olduğunu bilmemektedir. Bıyıklılar bazen dinlemesini bilmeyen, nice kelli felli, kravatlı, yetkililerdir. Bıyıklının iyi bir dinleyici olmamasının nedenlerini ve niçinlerini ruh halleri ile bütünleştirerek incelediğinizde korkunç gerçek ortaya çıkmaktadır. Bu gerçeği, abilerinin ve ablalarının sözünden çıkmayan, onları görünce ilahlarını görmüş gibi iki büklüm olduğunu görünce anladım. Ya hep ‘evet’ leri olan yada hepten ‘hayır’ diyen saygın bıyıklı şahsiyetler gerçeğin ta kendisi. Bıyıklı bir işin içinde ise o iş iyi; kendisi yoksa o iş kötü. Bıyıklı kimsenin ateşinin yanmasını istemez. Diğer bir ifade ile kimsenin iyiliğini istemez. Bıyıklı ülkemin bildiğimiz insan manzarasıdır.

Son dönemlerde yaşam bana, hep önüne konulanı yiyen, rüzgarın hangi yönden estiğini fark etmeyenlerin bıyıklı çocuklar olduğunu gösterdi. Hep bana, hep bana diyen, kendi çiftliğinde horoz, başka çiftlikte tavuk olan, bıyıklıların ne kadar da çok olduğunu öğretti bize. Küçücük çıkarı için bütün yaşamını ve geçmişini unutan bıyıklılar. İki güçlünün arasında kaldıklarında yüzleri kızaran, hangisi güçlü ise onun safında olayım diye düşünen, işin içinden çıkamayınca da şimdilik tarafsızım diyen şark kurnazı bıyıklıların birer çocuk olduğunu gösterdi. Bıyıklı çocuklar, sorunları tartışmak yerine, ben bilinci ile aklına geldiği gibi ben yaptım ise doğru, siz de bana hak verin bilinci ile hareket etmektedir. Eline bir makam veya mevki geçirince önce koltuğun verdiği gücü kullanarak varsa siyah plakalı arabanın arka koltuğuna oturup keyif çatmak, sonra da bulunduğu kurumu çiftliği gibi kullanan bıyıklılar. Bulunduğu kurumun olanaklarını eşine dostuna peşkeş çeken, isteğine göre yöneten bıyıklıların dünyası. Ahbap-çavuş ilişkisinin ilkeli ve kişilikli yaşamın önündeki en büyük engel olduğunu gösterdi. Hatırlı kişilerin her istediği gayri meşru işin bağlandığı ve bunu da hatırlı bıyıklıların sağladığını gösterdi. Bıyıklı ekmek yediği kurumu çiftliği gibi kullanan ve kurumun gelişmesi için hiçbir şey yapmadandır.

Sevmemiş ve sevilmemiş, sorumluluk bilinci verilmemiş kişilerin hangi yaşta olursa olsun hangi üniversite hatta Oxford’u bile bitirirse bitirsin çok fazla da yetişkin birer birey ve yurttaş olamadığını davranışlarından öğrendik. Çoğu bıyıklının kitapları okumak için değil, vitrinlerini süslemek için aldığını, boyalı gazetelerin spor sayfası ve iki çıplak resim seyretme dışında başka bir şey okumayan, çevresinde olup bitenlerin farkında olmayan kişiler olduğunu öğrendik. Derler ya okumakla adam olunmaz diye, evet okumuş, bir çok ders kitabı devirmiş, yaşı da belirli düzeylere gelmiş bir çok kişinin halen doğanın dinamiklerini yakalamadığı ve diyalektik bilgisi olmadığını anladım. Bir de şark kurnazı, uzun saçlı, etekli kızlarımız var onların hikayesi daha başka.

Kaçıncı derecede yönetildiğini bilmeyen, kelle-kulak yerinde cüsseli adamların mangalda kül bırakmayan, görme sorunu olmayan, fakat beyni ve gönlü görmeyen binlerin yanında, görme özürlü fakat gönlü ve beyni açık bireyleri tanımamızı sağladı. Beş varoluş boyutunda dinlemenin bir yüksek insanlık erdemi olduğunu, fakat bıyıklıların beş varoluşunda dinlemek yerine, beş parmağı ile vurarak insanları yere devirdiğini gösterdi bıyıklı. Bıyıklının davranışları bana kişinin kendisini mi yoksa başkasını mı yaşadığını öğretti. Halk arasında davul kendisinin boynunda, tokmak başkasının elinde özdeyişinde olduğu gibi ne de çok başkasını yaşadığımızı öğrendik. Bıyıklının maske taktığını, her düzeyde düşündüğü gibi değil de kendisinden beklenildiği gibi davrandığını gördük. Bu öğretileri ile çevremizde gördüğümüz bir çok kişinin başkasının isteklerini dikkate alarak yaşadığını öğrendik. Bize kendimizi ne kadar yaşadığımızı öğretti. Gerçek düşüncesi olmayan, sürekli başkasını dinleyen ve oradan aldıkları ilhamla yola çıkan bıyıklıların her gün bir yerde bol keseden attıklarını, yönetime geldiklerinde ‘şunu şunu’ yapacağım deyip de iş başına geldikten sonra her şeyi yüzüne gözüne bulaştırdığını gördük. Bıyıklı, adeta Murat 124 motoru sırtında Mersedes kasa ile dolaşmaya çalışmakta fakat motoru çekmeyince sağa sola saldırmaktadır. Bıyıklı, arabaya binip gaza geldiğinde tank gibi dere-tepe demeden düz giden, önünü ve arkasını göremeyen.

Bıyıklılar bir poşet una, makarnaya ve şekere bütün bir ülkenin geleceğine kumar oynayan bıyıklıların ceremesini çektiğimizi öğretti bize. Halen milyonların kime ve neye oy verdiğinin bilincinde olmamasından medet uman bıyıklıları gördük. Belinde tabanca ile gezen, maça gidip çocuk gibi bağıran, içki içip kapı kapı pavyonları dolaşan, arabaya binip korna çalan, elindeki sigara izmaritini rasgele atan, yola tüküren bıyıklıların sevilmemiş, toplumda yer edinmemiş kişiler olduğunu gördük.

Bıyıklı aynı zamanda öğretici de oldu, bıyıklı bize yarı açık cezaevine kendimizi kilitlediğimizi öğretti. Her birimizin sahip olduğu kültür ve değer yargılarının bir öğreti olduğunu ve zamanla bu öğretinin bir parçası olduğumuzu veya aileden aldığımız bir takım önyargıların ardına sığınarak kendi kendimizi sınırladığımızı öğretti. İnisiyatif kullanamayan, ağabeylerinin ve ablalarının sözünden çıkmayan, her olayda onların ne düşündüğünü bilmeden fikir belirtmeyen kişilerin garip davranışlarının nedenlerini araştırarak psikoloji bilimini öğrendim. Doğal yaşamın insan ilişkilerine yansımasının önemini kavrattı bize. Doğanın farklılıklarının sosyal yansımasının çıplaklığı ile açıkladı. Kısacası iletişim içerisinde olduğum insanları tanımasını öğrendim, çevremde gördüğüm öğelerin her birine başka bir gözle bakmamı ve her birinin yaşamda bir yeri olduğunu Darwin’den sonra ondan bir kez daha sosyal boyutuyla öğrendim.

Farklı düşünmenin ne anlama geldiğini ve uzun vadede insana ne kattığını, aykırı düşünmenin bizlerin bilincine bilinç kattığını bıyıklıyı incelerken öğrendim. Bizleri zenginleştiren insanlarla arkadaşlık yapmamızı ve farklılıklara tahammül etmemizi öğretti bıyıklı. Farklı düşünenlerin gelişmiş toplumlarda bir değer, biz de ise ilişkileri koparmak olduğunu öğretti. Uslu çocukların kim olduğunu gösterdi bize. Büyüklerimizin ve yetkililerin uslu çocukları asi çocuklardan daha çok sevdiklerini ve tercihlerini uslu çocuktan yana yapmanın altında yatan nedenleri şimdi daha iyi anlıyorum. Ve şimdi daha iyi anlıyoruz ki, sonradan inisiyatifsiz uslu çocukların verimsizliğinden dolayı memleketin başına ne belaların geldiğini. Yaramaz çocuğu olmayan, aykırı düşünmeyen, delisi ve divanesi olmayan toplumların ilerlemediğini öğretti bize.

Çocukları, gençleri bol toplumlarda, en çok kendilerinden söz edilen kesimin hiç de tanınmadığını bıyıklıyı incelerken öğrendim. Çocukluğun iyi ve kötü yönünü öğretti bize. Geleceğin çocuklara verdiğimiz değer ve eğitimle sağlanabileceğini hatta anne karnında başladığını belirterek bir şekilde binlerce yıllık bir tecrübe olan ‘yedisinde ne ise yetmişinde de odur’ özdeşini bir kez daha bilimsel söylemle ispatladı. İşte bu aşamada en büyük öğretmen olan annenin ne denli önemli olduğunu öğrendim. Halen birçok kişinin gözünde ‘soframızda öküzümüzden sonra gelen’, anlayışı ile muamele gören kadının neden çok daha önemli olduğunu, çocuk eğitiminin aileden başladığını anlatırken, ülkemizdeki eğitim gerçeğini bir kez daha yaşayarak öğrendik.

Korku kültürünün ürünü olan maskeli bıyıklıları ve eteklileri günümüz koşularında olaylar karşısında nasıl yanar-döner olduklarını gördük. Her olayda tereyağından kıl çeker gibi sıyrılan, her tarakta bezi olan birden fazla maskesi olan, her renge bürünen ‘aynen senin gibi düşünüyorum’ diyen doyurulmamış alt beyinli bıyıklı ve etekliler olduğunu öğrendik. Şunu öğrendim ki, bıyıklılar burunlarından kıl aldırtmazlar. En ufak bir eleştiriye tahammülleri olmadığı gibi hatalarının bedelini, başkası benim gibi düşünmediği için olaylar bu noktaya geldi deyip suçu başkasına yıkan bıyıklıları gördük. Bitmemiş işleri olanların neden beyinlerinin altında hep ön yargılı olduğunu ve yıllar geçse bile kendisi ile ilgili bir husumeti olan birisinin en küçük bir hatasını devleştiren, fakat sevdiğinin dev gibi ölümcül hatalarını ise görmezlikten geldiklerinin daha iyi anlaşılmasının altında yatan nedenleri öğrendik. Bitmemiş işleri olan bıyıklıların mutlu olmadıkları için hep önyargılı bakış açısı içerisinde her türlü sorunları ve çıkmazları bitmemiş iş noktasına getirmelerinin nedenini daha iyi anladık.

Ülkemin neden dünyada yolsuzlukta dördüncü olduğunun nedenini şimdi daha iyi anladım, neden bu kadar kendimizle uğraştığımız, neden birbirimizin gırtlağına yapıştığımızı, şu ana kadar on binlerce insanın çoğunun ne için çatıştığını, bilmeden öldüğünü ve öldürdüğünü daha iyi anlıyorum. Neden hep bizim gibi dışarıdan akıl alan toplumların istikrarsızlığa sürüklendiğini daha iyi anlıyorum. Şimdi daha iyi anlıyorum neden sık sık ekonomik krizlere maruz kaldığımızı. Hiçbir ciddi bilimsel çalışması olmadığı gibi, hiçbir sorumluluk alamayan, duruş noktasını bilmeyen çok sayıda motivasyonsuz bilim adamı kimlikli ve kılıklının gerçek bıyıklılar olduğunu daha iyi anlıyorum. Üniversite unvanı kullanan tüccar kılıklı, elinde çanta kapı kapı akıl dağıtan gerçek bıyıklıları daha iyi anlıyorum. Çok okuyor görünüp, gerçekten hiç okumayan, bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olan bıyıklıları şimdi daha iyi anlıyorum. Salt biyoloji, fizik, kimya, matematik ve diğer dersleri tek tek mekanik olarak öğrenen değil, olaylar ve olgular arasında bağ kurabilen, biyolojide matematiğin yerini gören, kimyayı her alana uygulayabilen, öğrenmeyi öğrenen, bu da yetmez düşünmeyi öğrenmesini bilen insanların olduğu bir dünya herhalde bıyıklının dünyasından faklı olacaktır. Kendi meslek örgütlerine üye olmayan bıyıklıların, kime hizmet ettiği bilinmeyen örgütlere sırf acaba beni ileride yöneticiliğe gösterirler mi diye üye olmaya çalışanların gerçekten bıyıklı çocuklar olduğunu anladım. Şimdi daha iyi anlıyorum, kalıbının adamı olmayan işgal ettiği koltuğun hakkını vermeyen dağınık, eli ayağı titreyen bıyıklı çocukları. Şimdi daha iyi anlıyorum kendisi ile barışık olmayan bıyıklıların olduğu ortamda toplumun başına nelerin gelebileceğini. Şimdi bütün bunların altında yatan gerçeğin insan ilişkisi ve kalite sorunu olduğunu daha iyi anlıyorum.

Kısacası aydınlandım ve zenginleştim. İşte benim bıyıklıların dünyasından öğrendiklerim. Bıyıklıları çok sevdim, onlar olmadan hayatın tadı olmuyor, hikayesi devam edecek.

 Konuyu bir Nasrettin Hoca fıkrası ile bağlayalım, Hoca bazı ölüler yıkanıp kabristana doğru yola çıkarılırken arkasından ‘yuuuuh’ diye bağırırmış. İnsanlar anlayamazmış hocanın bazı ölülerin arkasından ‘yuuuhh’ diye bağırmasının nedenlerini. Bir gün ölülerin yakınlarından biri yine hocadan ‘yuuuuh’ sesini duyunca ‘bak hoca bir gün sen de ölürsün’ herhalde demiş, ‘ben de senin arkandan bağıracağım der’. Nihayet hocanın günü gelir ve naaşı kabristana doğru yola çıkarılır, arkadan biri bağırır ‘yuuhhh’ diye. Hoca tabutunun kapağını kaldırır ‘eğer ben bu dünyadan bir eser bırakmadan gidiyorsam, eğer ben yaşadığım müddetçe toplumu aydınlatmak için çalışmadıysam, eğer ben yaşadığım sürece ikiyüzlülük yaptıysam, adam kayırdıysam, işime hile karıştırdıysam, işimin başında durmadıysam, yalan söyleyerek toplumu yanlış yönlendirdiysem, bilerek insan kalbi kırdıysam bana da yuuuuhhhh !.....  ‘