19 Mayıs Gençlik Gelecek İçin Ne İfade Ediyor?

Her 19 Mayıs öncesi gençlik ve sorunları gündeme gelir ve sonrada unutulur gider ta ki bir sonraki yıla kadar. Bugün gençliğin o kadar sorunu bulunmakta ki neresinde tutsanız elinizde kalıyor. Sorun o denli büyük ki bir de Gençlik ve Spor Bakanlığı bile var. Yinede bugün başta eğitim, işsizlik, uyuşturucu, cinsellik ve kültürel alt yapı sorunu gençliğin temel sorunlarının başında gelmektedir. Bu günlerde gençlik ile ilgili olarak konuşulan en önemli konu gençliğin uyuşturucuya bulaşmış olmasıdır. Uyuşturucu kullanma yaşı 15’e düşmüş. Veliler kaygılı ancak ne yapacaklarını bilemiyorlar. Geçen yıllarda özellikle peş peşe gelen varlıklı ailelerin çocuklarının gittiği liselerde görülmeye başlanan intihara eğilimli ile herkesi bir panik sardı. Fakat yine doğru soru sorulmadığı için doğru cevap alınamadı. Basındaki izlenim polis kaset peşinde, uzun saçlı kişilerin gittiği barları gözetlemeğe başladı. Peki, gençliğin psikolojisi üzerinde ailenin otoriter eğilimi, eğitim sisteminin çıkmaz sorunları ve toplumsal kültürümüz ve sokağın etkisi yeterince dikkate alınmadı. Gençlik, yapısı gereği dinamik, heyecanlı ve çabuk sekilenmeye müsait olması nedeniyle üniversitelilik yıllar son derece önemlidir. Gençliğin en önemi sorunu yapısından gelen dinamizminin aile ve yetkililer tarafından anlaşılmamaları gelmektedir.

Sorunun birinci acaba genç kimdir? Ne istiyor? Dönemin talepleri ile ailenin ve sistemin talepleri ne ölçüde örtüşüyor.

Sorunun ikincisi çocuğumuzu tanıyor muyuz? Çocuğun beklentileri ne ölçüde karşılıyor

Sorunun üçüncüsü öğrencimiz ile iletişim kurabiliyor muyuz?

Sorunu dördüncüsü öğrencimize sorumluluk yükleyebiliyor muyuz? Öğrencinin sorununu kendisi çözmesi konunda ne denli yardımcı olabiliyoruz?

Sorunun beşincisi öğrencinin kendini ifade etme isteğini ne kadar anlayışla karşılıyoruz. Öğrencinin kendini yenilmesine ne denli katkıda bulunuyoruz ve öğrencide meydana gelen değişmeleri ne oranda gözlüye biliyoruz.

Genç basit psikolojik tanımlamada özellikli 18 yaş döneminde ben varım, farklıyım ve kendi kararımı kendim vermek istiyorum. Bu ifade lise son yıları ve üniversite dönemlerde kendini ispatlama şansı tanıyor. Fakat ne yazı ki bizler bu dönemde daha çok korumacılık mantığı içerisinde otoriter olarak genç baskı altında kendi istediği yönde değil ailenin veya otoritenin istediği yönde yönlendirmektedir. Gencin isteği ile otoritenin isteği çakışmadığı zaman çatışma çıkıyor ve bunun sonucu olarak çoğu zaman genç bunalıma sürüklenebiliyor.

Gençlik bu dönemde kendi kimliğini bulma sürecindedir. Bu sürede genç kendini acındıran değil bende varım ile ortaya çıkmaktadır. Fakat bu sürede genç kendini ispatlama sürecinde kendini nasıl ispatlayacağını bilemez. Burada dikkate alacağı model aile, eğitim ortamı ve toplumsal çevresi örnek olmaktadır. Bu anlamda üniversite ortamı son derece önemli olup genç gelişim sürecini ağırlıklı olarak bu ortamda sağlamaktadır. Genç burada bir çok ilki gerçekleştirmektedir. Belki ilk aşkı burada olmaktadır, bir kısmı ilk defa aileden ayrı kalıyor ve ilk defa büyük şehirde yaşama şansına sahip olmaktadır.

İşte bu bağlamda üniversite ortamı gençlerin gelişme ortamı olarak örnek olmalı. Batıdaki örnekler yanında ODTÜ ve Boğaziçi Üniversitelerinde bazı gelenekleri halen öğrenciler tarafından ilgi ile izlenmektedir. Bu bağlamda başta öğrencilere sorumluluk duygusunun kazandırılması ve çok yönlü olarak gençliğin eğitilmesi için üniversite ortamını yenide organize etmelidir. 

Fakat demokratik bir yaklaşımda ise öğrencinin kişiliğini gelişmesinde öğrencinin tercihine saygı duymak, öğrencinin kendini gelişmesi yönündeki tercihi ve bunun için gerekli kolaylık kazandırılmaktadır. 

Peki, bu gençlerin öğretmenleri ne durumda, Eğit-Sen yaptığı bir ankete öğretmenlerin %87’si aldığı maaşla geçinemiyor, Öğretmenlerin %60’dan fazlası günlük bir gazete bile alamıyor. Peki, bir gazete almayan öğretmen nasıl gelişecek ve nasıl öğrenci yetiştirecektir.

Latin şairi, Ovidius, (İÖ 43-İS 17) diyor ki gençlerini, kitaplarla beslemeyen ulusların sonu acıdır.

Bir ülke gösterin ki önderi ülkeyi gençlerine emanet etmiştir. En büyük nutkunda gençlere hitap etmiştir. Fakat ne yazı ki gençler her on dokuz mayısta hatırlanır. Gençler yalnızca fiziki enerjisi olan ve koşan atlayan zıplayan dinamik bir vücut olarak algılanmaktadır. Fakat hâlbuki Atatürk gençliği daha çok aktif dinamik ülkesini tanıyan ve ona karşı içeriden ve dışarıdan gelebilecek herhangi bir tehlikeye karşı uyarmış ve vatanı onlara emanet etmişti. Fakat şimdi gençlere yalnızca gezin tozun bir okul bitirin de ne olursa olsun önemli değil. Okul bittikten sonrada bizden iş istemeyin. Ülkenizde yanlış giden hiçbir şeyi sorgulamayın. Ya sonrası, sonrası ülkede lider yok, herkes bir kurtarıcı arar. Yeteneği olan ve kendini ifade edebilecek biri sürekli aranır durulur. Bu kahraman halen gelmediği için ülke 40 yıldır değişmeyen liderler tarafından yönetilir.

Ülkenin gençliği ailede dinlenilmediği gibi okulda ve üniversitede de dinlenilmez. Sen küçüksün bilmesin, sen halen gençsin aklın ermez, sen sus büyüklerin var. Fakat büyük şirketler en etkin merkezlerinin başına gençleri getirdiğini biliyoruz. Fakat kamu ve Üniversite yönetimleri gençlere nedense pek sıcak bakmamaktadır. Son dönemlerde bazı üniversite yöneticilerinin gençlerden oluşması sevindirici. Bugün gençliğin en dinamiklerinin ve beyinlerin toplandığı yerler üniversiteler ve askeri kurumlardır. Buralarda ne hiçbir zaman gençlik ile ilgili toplantı ve etkinlikler düzenlenmez. Yalnızca gençliğin enerjisinin deşarj edildiği faaliyetler ön plana getirilmektedir. Neden gençler kendi yeteneklerini tanımasına fırsat verilmez. Yetenekler yalnızca spor alanlında değil, sanat, bilim, edebiyat, felsefe ve politik alanlarda olabilir. Buların yapılması durumunda ancak genç gençliğini his eder, kendisini ve yeteneklerini tanır. Aksi halde genç yaratan ihtiyar kalkarız. 

Üniversiteye ayak basan ve yaşamının en dinamik ve öğrenmenin en üst düzeyde olduğu 20’li yaş düzeyindeki genç üniversitede belirli bir alternatif bakış açısı kazanabiliyor mu? gibi sorunlar ciddi cevaplanması gereken sorunlardır. Kanımca üniversiteye gelen her genç mutlaka bir alternatif bakış açısı kazanmalıdır. Bu ya öğretim üyesi tarafından işlenen derste kazanılır birde üniversite ortamının sağladığı çeşitlilikten sağlayabilir. Bugün çoğu üniversite hocası açıkçası bırakınız alternatif bakış açısı kazandırmayı, alternatifsizlik sunmaktadırlar. Çoğu üniversite ortamları öğrenciler için hiçte üretken farklı düşünmesini sağlayacak donanım ve yapıya sahip değildirler. Üniversite büyük bir öğrenci kitlesi tarafından ileri lise gibi kullanılmaktadır. Batılı anlamda güçlü bağımsız ve geliri olan öğrenci dernekleri olmadığı için öğrencilere yönelik sosyal aktiviteler oluşmamaktadır. Her düzeyde düşüncenin serbestçe sergilendiği, fikirlerin tartışıldığı ve kişilik ve kimlik kazanıldığı ortamlar öğrencilere alternatif bakış kazandıracaktır. Alternatif bakış açısı kazanamayan öğrenci beyin fırtınası yaratamaz. Batı üniversitelerinde üniversitenin ilk açılış günü ‘Studint Union’ denilen öğrenci merkezinde her düzeyde düşünce kendini sergiler ve kendi düşüncesine taraftar kazandırmaya çalışır. Öğrenci dernekleri son derece güçlü oldukları için ekonomik anlamda işletmecilikten tutunda her türlü forumu düzenleyecek düzeye gelmişlerdir. Dernekte öğrencilerin çıkardığı gazete bedava dağıtılır, her türlü bilgi sağlama araçları, araba ve diğer olanaklar öğrencilerin kullanımına sunulmuştur. Bizde her şeyin en iyisinin otorite bildiği için mutlaka otoritenin çizdiği sınırlar içerisinde memurların gözetimde faaliyet yürütülür. Devlet memuru sekreter öğrenci kollarını belirler yazılarını onlar yazar ilanlarını onlar asar, öğrencinin bir duyurusu yapılacaksa önce birkaç kademeden süzülerek kuşa çevrilmiş düşünce için izin alınır ve duyurulur. Bütün dünyada genç yalnızca enerjisi olan deli kanlı, atlayan zıplayan, sorumluluğu olmayan, evden harçlık koparan “mükremin tiplemesi” değildir herhalde. Genç alternatif bakış açısı olan, sisteme dinamizm getirebilen ve bütün enerjisi ile taşıyabilendir. Genç öğrenen, soran, sorgulayan, yapan ve üretendir. En son katıldığım erozyon ile ilgili bir TV programında liseli bir genç kızın son derece zekice konuşması ve daha önce siyaset meydanında gıpta ile izlediğim gençlerin yalılardan ne denli farklı bir bakış açısı ile baktıklarını görünce geleceğe yönelik umutlarımı biraz daha artırdı. Fakat ne yazık ki üniversite ortamına gelince bu gençlerin kendini gerçekleştirme ortamı bulamadığı için adeta körelmekte. Başta gelecek kaygısı, işsizlik olmak üzere derin gelecek hesapları nedeniyle önünü göremem durumu doğmaktadır. Üniversite ortamı alternatif bakış açısı kazandıramadığı için kişi gelecekte her türlü işi yapabileceği bilinci ve cesareti gelişmemektedir. Evde ebeveyniler, okulda öğretmen, üniversitede hoca öğrenciyi azarlıyorsa, ortam sınırlı ise, ciddi maddi sıkıntı yaşanıyorsa, cinsellik tabusu derken genç gençlikten çıkıp o bilinen hedefsiz motivansonsuz ve geleceğe karamsar bakabilen bir şekle dönüşmektedir.

Ülkemizin gençliğine sahip çıkması ve onları koruması geleceğine sahip çıkması ile eşdeğer niteliktedir.

18.05 2005