ÖNERİ: Milli Eğitim Bakanlığı ile Eğitim Fakültesi arasında yapılacak bir
anlaşma ile kamu kurumu niteliğinde
* ÜNİVERSİTE İLKÖĞRETİM UYGULAMA OKULU VE ORTAÖĞRETİM UYGULAMA OKULU (LİSE) AÇILMASI için girişimde bulunulması;
* Bu okulların Eğitim Fakültemizin uygulama laboratuvarı niteliğinde, ekolojik bakış açısına sahip, kentin yoksul kesimleri ile üniversitemizin kültürel olarak zengin çocuklarının kaynaştırılmasına ve yeni eğitim modellerinin geliştirilmesine yönelik deneme okulu özelliğinde olması;

Üniversite Kent Yönetimi Birlikte Çalışmalıdır

Tabii nihai karar Ziraat Fakültesi, Üniversite Senatosu ve Üniversite üst yönetiminin vereceği bir karar. Benim önerim arazinin doğru planlanması, amaç dışı kullanımın önüne geçmek ve ilgili tesislerin de toplum sağlığı ve eğitimi için amaca uygun ve etkin kullanılmış olması yönünde çaba göstermektir.

Çukurova Üniversitesi Rektörlük üst yönetimi, Ziraat Fakültesi ve Eğitim Fakültesi ve ilgili birimlerinden oluşacak bir komisyon gerek yer, gerekse eğitim yapısının niteliği konusunda bilimsel ölçüler içinde yapacağı bir hazırlık ile konuyu kent yönetimine götürebilir. Eminim ki böyle bir öneri hem il yöneticileri hem de Adana kamuoyundan büyük destek görecektir.

Üniversite arazileri konusunda hem birinci elden ne istediğimiz hem de üniversitenin misyonu gereği bölgeye verdiği hizmetlerin kalitesi için TOKİ hastanesinin üniversite hastanesine bağlanması, yapılacak okulun da çok yönlü ve fonksiyonel model olarak üniversite ile birlikte amaca uygun olarak eğim yapması kamuoyuna iletilebilir. 

**

Not: Aşağıda 2002 yılında yazdığım ancak paylaşılmayan bir yazımı, ilgi duyanların bilgisine sunarım.

Çukurova Üniversitesinde İlköğretim Okulu Talebi

Adana’da 2002 yılında gözüme Ankara merkezli bir özel vakıf üniversitesi olan Başkent Üniversitesi Okulları tabelası ilişti. Aklıma gelen ilk soru, eğer Başkent Üniversitesi Adana’ya ilköğretim ve ortaöğretim okulu kurabiliyorsa, neden Çukurova Üniversitesi gibi yerleşik bir üniversite kendi Eğitim Fakültesine de laboratuvar teşkil edecek bir okul kuramıyor?  Bilindiği gibi başta ODTÜ, Bilkent ve diğer nitelikli üniversiteler kendi temel ilköğretim okullarını kurdular.

Bunların bir kısmı özel-paralı kolej niteliğinde. Bizim kuracağımız kamu okulu niteliğinde özellikle yoksun kesimlerle üniversitemiz mensuplarımızın çocuklarını buluşturabilecek nitelikte olursa, daha da uygun olur.

Tabii üniversitelerin kendi ilköğretim okullarını açma isteklerinin bir geçmişi var ve maddi ve manevi temellindeki sorunlar son derece haklı. Uzun zamandır bazı duyarlı üniversite öğretim üyeleri liseden üniversiteye gelen öğrencilerin performansından memnun değiller ve bu konu da sık sık konuşulmaktadır.

Yeni öğretim döneminin yaklaşması ile birlikte bir taraftan yeni YÖK yasası, diğer taraftan ilk ve ortaöğretim okullarına alınacak öğrencilerin sorunları, paralı eğitim, devlet okulları ve özel okullar sıkça tartışılır duruma geldi. Yaklaşık 18 milyon öğrencisi olan genç bir nüfuslu ülkemiz maalesef geldiği noktada eğitim ve öğretimini devlet eli ile yürütmekte zorlanmaktadır. Milli Eğitim Bakanlığına bağlı devlet okullarının şimdiki hali gerçekten içler acısıdır. Okulların hemen hemen tamamında yakınında gri bir renk tonu içerisinde insanın içini karartan bir yapı hakim. Okulun bahçesinde çoğu yerde yeşillik adına bir tek bitki yok. Müdürün odasının dışında okul koridorlarında bir tek salon bitkisi bulamazsınız. Okulların tuvaletleri ve hijyenik koşullar son derece kötü. Kışın ısıtma başlı başına bir sorun. Milli Eğitim Bakanı da kabul ediyor, bazı okulların suları akmıyor, temizlik yapacak eleman bulamamaktan yakınmaktadırlar. Öğrencilerin sosyal ve bedensel açıdan geliştirecek hiç bir fiziki durum yok. Okul yöneticileri zorunlu olarak her yıl öğrencilerden bağış adı altında kayıt parası almaktadırlar. Özel okullara gelince, eğitimin niteliği, öğrenci disiplini konusundaki zaaflar yanında, öğrencilerin kapasitelerine göre sınıflara ayrılarak doğal çeşitliliğin birbirinden etkilenmesinin yolunu kesmeleri en çok eleştiri alan konuların başında gelmektedir. Bugüne kadar yapılan ÖSY sınav sonuçlarına göre, devlet Okulları kötü koşullarda olmalarına rağmen yine de özel okullardan daha başarılı oldukları resmi kayıtlara geçmiş durumdadır.

Üniversite öğretim üyeleri olarak çoğumuzun temel görüşü; Milli Eğitim okullarında ve özel okullardan gelen öğrencilerin yeterince tam bilgilerle donatılmamış, çağın gereklerini ve değişimlerini kavramakta yetersiz, hobileri olmayan, geleceğini nasıl belirlemek istediği konusunda yetersiz olan, yabancı dil eksikliği ve kendini ifade etme yetersizliği olan kişiler olduğu yönündedir. Tabii yapılan yanlışlardan biri de, sorunun doğrudan öğrenciye yüklenmesi ve sorumlu kişi olarak yalnızca öğrencinin algılanmasıdır. Olayın bilincinde olanlar sorunun bir sistem sorunu olduğunu söylemekte ve çözüm yolları da önerebilmektedirler. Belki de üniversitelerin bu bağlamda her yıl Milli Eğitim Bakanlığına gelen öğrencilerin performansları ile ilgili bilgi sunması gerekir.

Burada sorulan soru üniversite seçme sınavı üniversitelerin aradığı öğrenci tipini seçebiliyor mu? Bugün bu sorunun cevabı net değil, peki Mili Eğitim Okulları üniversitelerin aradığı küreselleşen dünya ölçeğinde yabancı dil bilen, kendini ifade edebilen, yaratıcılığı kazanmış, kendini yönetebilen ve güzel sanatlar konusunda gelişkin bir bilgisi olan insan tipini eğitebiliyor mu? Cevap hayır. Peki, bu ülkenin gelecekte kendi yetişmiş insan kaynaklarını temelden ele alarak irdelersek nerde bulacak bilim adamını, politikacısını ve yöneticilerini? Bu soruların da cevabı şimdilik açık değil. İyi eğitilmiş bilinçli, durumu iyi olan aileler özel dershane ve özel ders aldırtarak çocuklarının yabancı dille eğitim yapan Anadolu liseleri, Fen liselerini kazanmasını sağlayabilmekte, durumu iyi olan ve sınavı kazanamayanlar ise özel okullara göndererek üniversite kapısının aralanmasına çalışmaktadırlar. Diğerleri ise bir çok yönü ile sorunlu devlet okullarına gönderilerek kaderine razı olmaya zorlanmaktadır. 

Devlet üniversitelerinin içinden geçtiği sıkıntılı durum ortada. Bunca zorluğa rağmen, bazı üniversitelerin ilkelilik gösterip batılı anlamda eğitim vermesi takdire şayandır. Büyük sermaye grupları Koç, Sabancı, Kadir Has ve diğerleri kendi özel okullarını kurarak istedikleri adam tipini yetiştirmeyi hedeflemektedirler. Geride kalanların durumu ise ortada. Öğrenci, veli ve eğitmen ne yapacağını bilmiyor. Ciddi boyutlarda bir işsiz ve bunalıma sürüklenen gençlik ordusu.

Tabii sorun insan kaynakları sorunu olup, yukarıda sayılan nitelikte özelliklere sahip başarılı öğrencilerin üniversitelere gelmesi doğaldır. Bu bağlamda üniversitelerin kendi arka bahçesinde üniversite eğitimi alacak şekilde müspet bilimler ile donatılmış öğrenci yetiştirme istemeleri üniversiteleri kendi temel ilköğretim okullarını kurma isteklerini doğurmuştur.  Amaçları da yaratıcı, lider, girişimci, kendine güveni olan ve kendini yönetebilen öğrenci sağlamaktır. Bunun için insan kaynakları konusunda olası temel konuların başında 1. Sorumluluk sahibi ve sağlıklı kararlar verebilen kişiler yetiştirmek, 2. iyi yabancı dil bilgisi, 3. Teknoloji kullanımına hazır olmak, 4. Güzel sanatlar özellikle de müzik ve resim, iş eğitimi konusunda eğitime önem verilmektedir. Belki bu anlamda üniversitelerin Eğitim Fakültelerinde laboratuvar ortamı teşkil edecek okulların kurulması bir model olabilir. Bu bağlamda her zaman varlığı ile iftihar ettiğimiz Çukurova üniversitesinde kurumsal bazda modern bir ilköğretim okulu gereklidir. Üniversitemiz tarafından çok başarılı bir şekilde yönetilen Ç.Ü. Anaokulu bu işin üstesinden gelinebileceğinin cesaretini vermektedir. Birkaç yıl öncesine kadar sınırlı sayıda öğrencinin yararlanabildiği anaokulu bugün bütün personelin çocuklarını sorunsuz kucaklayan yapısı ile geleceğe açık bir ufuk oluşturmaktadır. Bilindiği gibi geçmişte kişilerin gönüllü bağışlarına dayalı bir kampanya ile Ç.Ü. ilköğretim okulunun kurulması için girişimde bulunulmuştu. Ancak böylesi bir ilköğretim okulunun açılması üniversite vakfının amaçları dahilinde olmadığı gerekçe gösterilerek Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından ret edilmişti. Biliyorum zorlukları var yine de diğer üniversitelerin izlediği modelleri izleyerek yeniden bir girişimde bulunmak için başta Eğitim Fakültesi olmak üzere herkese katkı sağlayabileceği oranda görevler düşmektedir. Bu aralar Milli Eğitim Bakanlığının okul arayışı içerisinde olduğu bir dönemde üniversite dışından başarılı öğrencilerinde alınması süreci kolaylaştırabilir. 

Çukurova Üniversitesi gibi yerleşkesi uygun olan geniş bir alanda Köy Enstitüleri Modeli yapılanma ile doğa ile baş-başa, topraktan yeşeren bir fidan gibi gelişen geleceğin beyinlerini görmek, herhalde başta yöneticiler olmak üzere her üniversiteliye büyük keyif ve mutluluk verecektir. Eğitim Fakültesinin gözetiminde gelişecek bu okul modeli ileride Milli Eğitime örnek teşkil edebilir.

Görüşlerine başvurduğum ve geçmişte bu faaliyetlerin içinde olan hocalarımın değerli katkıları ve desteklerine umarım sizler de katılırsınız.

Selam ve saygılarımla.

9 Haziran 2010, Çarşamba, Adana