19 Mayıs ve Geleceğimiz Olan Gençliğin Yetiştirilme Şekli

 “Öyle bir nesil yetişiyor ki, bu neslin heyecanı, yurt ve bayrak aşkı köreltilmeyecek olursa, dünyanın en mutlu ülkesi biliniz ki Türkiye olacaktır”. Mustafa Kemal Atatürk

Gençler ve Geleceğimiz

Geleceğe sahip olmak isten bir toplumun gençliğine yatırım yapması gerekir. Mustafa Kemal, 19 Mayıs 1919 tarihinde Samsuna çıkmaya karar verdiğinde 38 yaşındaydı ve o tarihte değil ulusun kaderini değiştirmeyi, dünyanın beklemediği ölçüde tarihin akışını değiştirecek bir kültür evrimi yaratmıştır. Çok genç yaşta geleceği beyninde kurguladığını “Nutuk” okuyunca anladığımız Atatürk ülkenin geleceğini güvendiği gençliğe bırakmıştır. Her 19 Mayıs’ta Atatürk toplumun geleceğini gençliğe emanet etti, ancak biz bunun gereğini yapabildik mi sorusunu kendime sorurum. Genelde karar mekanizması büyüklerin elinde olduğu için gençler adeta idare edilen duruma gelmektedir.

Gençlik İdare Edilen Değil Geleceğin Simgesi olmalıdır

Ülkemizin birçok maddi ve manevi sorunu olduğunu biliyoruz. Gençliğimizin önünün kapalı olduğu, ülkenin ciddi planı ve programı olmadığı ortada. Her gün okullarda artan şiddet, sokakta sigara fiyatına satılan esrar ve uyuşturucu ve geçim zorlukları hepsi aynı potada görülmek zorundadır. Eğitimimizin kalitesinin düştüğü, üniversite eğitiminin orta öğretim düzeyinde sürdürüldüğü belli. Okul ve üniversite sonrası boş zamanların değerlendirilmesi ve sosyal faaliyetlerin az olması ve öğrencilerin kendilerini gerçekleştirme alanlarının sınırlı olması birçok soruna gebe. Buna karşı gençliğin önüne hedef koymadan, gençliğin kendi kendini geliştirmesi ve ülkesinin geleceği konusunda yaratıcı düşünceler oluşturması mümkünümdür. Farklı düşünebilme yaratıcılık bir günlük bir şey değildir. Düşünebilme, bilgiyi dönüştürme, cesaret gösterebilme bir ortam sürecidir. Bu sürecin önünü açacak ortamlar yaratılamazsa devlet memuru anlayışına sahip verilenleri benimsemiş insanlar ile kaderine razı insanlar ile yola devam etmek zorunda kalırsınız. 

Demokrasi Tepki Toplumudur

Demokratik toplum aynı zamanda bir tepki toplumudur. Demokratik toplumda yurttaş beğenmediği gelişmeleri protesto ederek tepkisini göstermesi anlamlı. Gençliğin farklı düşündüğünü, tepkisini gösterirken, kırmadan dökmeden sesini yükseltmesi herkes tarafından sağlıklı gelişme için anlayışla karşılanmalıdır. Gençliğin en küçük bir kitap talebi, parasız eğitim hakkı, ucuz ulaşım talebi, yemek fiyatlarını ve kalitesini protesto etmek için düzenledikleri etkinliğin kolluk kuvvetleri çağrılarak müdahale edilmesi anlayışı ile bu ülkede kendi sorunlarına sahip çıkacak bir gençlik yaratılamaz. Öğrencilerin başka ne tür faaliyetleri oluyor bilmiyorum, ancak etkinliklerinde herhangi bir kırılma, dökülme yok ise, eğitim ve öğretim engellenmemişse, kolluk kuvvetlerinin neden üniversitelere çağrıldığını anlamak mümkün değil. Her türlü şiddete karşı gençliği eğitmek ve sorunlarını demokratik tepkiler şeklinde yansıtmalarını üniversite yöneticileri öncelikle savunmaları gerekir. Kolluk kuvveti kime karşı ne zaman çağrılır? Dile getirilen her talep böyle bir çağrıyı mı gerektiriyor? Bunları anlamak mümkün değil. Her üniversitede her dönem onlarca öğrenci üniversitede disiplin cezası alır, sürülür.

Gençleri Hırpalamayalım, Onları Ülkelerine Sahip Çıkma Konusunda İsteklendirelim.

Tam tersine bizim öğrencilerimizi cesaretlendirip bazı yanlışlara karşı çıkmasını sağlamamız gerekir. Yarın bu ülkede gidecek bazı ciddi yanlışlara karşı çıkabilecek insanları nerede bulacağız. Kafasını önüne koyan, evet efendimci, otoritenin her dediğini doğru kabul eden bir gençlik yaratıcı ve demokratik değerleri özümsemiş bir gençlik olabilir mi? Atatürk'ün Gençliğe Hitabesi ve Bursa Nutukları çok anlamlı.

Gençlerin her yaptığı doğru değildir, yanlış da yapacak. Biz de onlara doğruyu anlatacağız. Arada bir onlarla yemek yiyeceğiz. Bazen onlarla konuşacağız. Yöneticilerimiz de yanlış bir şey varsa öğrencilerimizle konuşması daha yerinde olacaktır. Mutlaka konuşmuşlardır. Ancak ikna yöntemini özerk üniversite ortamında çocuklarımıza yaşatarak öğretmemiz gerekir.

Herkesin de aynı noktada buluşması gerekmiyor. Yönetici yöneticilik konumundan, öğrenci de öğrenci konumunda bir duruş sergileyecek. Kolluk kuvvetleri kendi mantığı içinde hareket edecek. Üniversite yönetimi kolluk kuvvetine, kolluk kuvveti üniversite yöneticiliğine soyunursa, hangi prensiplerden söz edebiliriz. Herkes temel haklara ve demokratik kurallara saygılı bir şekilde, kendi kurumsal öncelikleriyle hareket edecek.

İstanbul’da Lübnan’a asker gönderilmesine karşı çıkan üniversiteli dört öğrenciye onlarca çevik kuvvet ve kışkırtılmış insanların saldırısına uğraması turistleri bile ürkütmüştür. Saldırıya uğrayan gençler biz terörist değiliz, yurtseveriz, bir tek amacımız var ülkemizin Atatürk'ün belirttiği gibi bağımsız kalmasını “yurtta barış dünyada barış” anlayışını savunuyoruz diyorlar. Bu durumdaki ülkenin gençliğinin ülkenin sorununa sahip çıkmasını bekleyemeyiz.

Atatürk ölümünden önce artık iyice yatağından kalkamayacak durumdayken 29 Erkim törenleri için Dolmabahçe önünde geçen gençleri pencereden izlerken yanındaki Neşet Ömer ve Salih Bozok’a  (Prof. Dr. Metin Kale 10 Kasım 2006 Cumhuriyet, aktardı) “Cumhuriyeti emanet ettiğimiz gençlerimiz. Öyle bir nesil yetişiyor ki, bu neslin heyecanı, yurt ve bayrak aşkı köreltilmeyecek olursa, dünyanın en mutlu ülkesi biliniz ki Türkiye olacaktır. Gençliği köreltmek isteyenler çıkacaktır”. 

Gençlik ve Değerler

Sıkça konuşulan günümüz değerleri maalesef gençliğin yaşam kalitesini ve ülkenin geleceğini karartan niteliğe bürünmüştür. Çalışmadan, yorulmadan bir yerlere gelmek, birilerinin üzerinden değer kapmak nerdeyse bir yaşam biçimine dönüştür.  Çalışmak yorulmak bir şeylerin altına elini koymak risk almak yerine kısa sürede köşeyi dönmek daha avantajlı konuma geldi. Kişileri çalışarak, okuyarak, üreterek insan ilişkilerini kullanarak bir yerlere gelmek siyasilerin ve entelektüellerin davranışları ve söylemleri ile nitelik kazanmalıdır

Gençlik Nerede Sorusu Yerine Gençliğin Önünü Açmak İçin Ne Yapıyoruz Sorusunu Sormak Gerkir

“Duyarsız toplum olduk”, “nerede bu ülkenin gençliği”, “bu toplum ruhunu satmış”, “bu toplum artık adam olmaz” gibi tepkileri daha sık duymaya başladık. Buyurun siz tepki gösterin denildiğinde veya bugüne kadar ülkenin hangi yanlışına karşı olduğunuzu belirttin? diye sorduğunuzda, yanıt yok! En çok da “gençlik nerde” sorusu soruluyor. Bu gurup gençlik bugünlerde maçlara gidiyor, takımı yenilince cenge girer gibi kendinden geçiyor, canını bile verecek konumda güvenlik güçleri ile bile her türlü silahı kullanarak savaşabiliyor. Bir gurup gençlik kendi dünyasında, en kısa yoldan para kazanmayı veya hayatını kurtarmayı düşünüyor. Bir grup genç anne babasının eline bakıyor, onlar ne derse onu yaparım anlayışında. Küçük bir gurup da tam ne aradığını bilmeden şu veya bu İzemlerin etkisinde düşünceyi kavramadan siyaset yapmaya çalışmaktadır.

25 Ocak 2005 tarihli Cumhuriyet Gazetesinin birinci sayfasında “Darbeler susturuyor” başlığını atmıştı. Eski MGK sekreteri emekli Orgeneral Tuncer Kılınç, Türkiye'nin çok ciddi sorunlarla karşı karşıya bulunmasına rağmen Türk gençliğinin sessiz kalmasından yakınıyor. Kılınç Paşa, "12 Eylül yönetimi olarak üniversitelerde gençliği apolitize etmekle yanlış yaptık, bugün Atatürk milliyetçisi gençler arıyoruz ancak yok" demiştir. Sorunun bir nedenin üniversite gençlerinin siyasetten uzak kalmasına bağlıyor ve bununda 12 Eylülün etkisinin olduğunu görüyor. Kılınç üniversite gençlerini siyasete sahip çıkmaya çağırmaktadır. Gün gelecek bu ülke bölücü ve irtica tehdidi ile karşı karşıya kaldığı zaman namuslu gençlik bulmakta zorlanacağız.

Seçmen Yaşını İndirdik, Ancak Gençliğin Siyaset Yapması Halen Sorunlu

Zaman zaman TBMM sembolik de olsa, belki 4 milyon gencin oyunu almak, belki de AB normlarına benzeşmek için seçilebilme yaşını 25’e indirdi. Karar güzel, ancak gençliğin ülke sorunlarından habersiz olduğu bir durumda kim kimi nasıl seçilecektir. Sonra yaşlıların halen siyasette yer aradığı bir ortamda gençliğin seçilebilme şansı nedir? Hele sen küçüksün, aklın ermez, sen sus denilen bir toplumda gençlik nasıl gelişecek. Gençliğin seçilebilme duruma gelmesi için ülkesinin gerçeklerine vakıf olması gerekir. Bu bilinç ve birikim ancak üst düzeyde eğitimin yapıldığı üniversitelerde kazanılır. Dünya liderlerinin tamamı üniversite çağlarında kendi yol haritalarını çizerek bugünlere gelmişlerdir. AB parlamentosundaki gurup liderlerine bakın, gelişmiş toplumların yaratıcı liderlerine bakın, hepsinin ilk nüveleri üniversite yıllarıdır. Bizde ise yaşadığımız son 50 yıllık süreçte gençliğimize verdiğimiz değer ve bugünkü idare şeklimiz arasında sıkı bir ilişki bulunmaktadır. Yorumu takdirlerinize bırakıyorum. Seçme ve seçilme yaşını başkalarının isteği ile aşağı çekmek gençliğe önem vermek değildir. Gençliğe önem vermek gençleri dinlemek ve önünü açmaktır.

Siyasilerden isteğim gençliğin önünü açıp seçilebilme konusunda öncülük yapmaları yönündedir.

Ne İçin Çalıştığını Bilmemek

28 Ekim 2006 tarihinde bir TV ekranı İstanbul Taksim özgürlük anıtı önünde yoldan geçen insanlara Cumhuriyet nedir, ne zaman kuruldu, kim kurdu? Diye soruyor. Çoğu genç çoğu kişinin cevapları ve konuşmaktan korkması ilginç. Askerler yöneltilen bir soruda, uğrunda canını verdiği vatanının yönetim şekli ve niteliklerinin bilmemsidir. Cumhuriyeti tanımlayamadan, özgürlüğün ne olduğunu bilmeden askerlik yapan bir erin eğitilmesi, ülkesini, ulusunun ve idare edildiği demokratik anlayışın bilincine varması görevini daha iyi yapması sağlanmaz mı. Ya maçlardan sonra ölümüne kavga eden bağıran çağıran futbol fanatiklerine ne demeli. Sokaktaki insan ile Ankara ve İstanbul eksenli yayın ve bilgi akışı arasında bir tezatlık görülüyor. Taksimde geçen insanların araba sürüşü, sigara tüttürüşü, genel konuşma şekli eğitimsizliğin koktuğunu gösteriyor. Sokaklar tepkisiz ve bilinçsiz. Cumhuriyeti koruma ve kollama içselleştilmesiği görülmektedir. Bununda eğitim ile doğrudan ilgili olduğu görülmektedir.

Öğrencimize Yeniden Sahip Çıkalım

30 Eylül 2006 tarihinde eski Turizm ve Devlet Bakanlarından Tınaz Titiz Beyin Beyaz Nokta Gelişim Vakfı'nın İstanbul'da düzenlediği "ezbere eğitime son" toplantısında Harp Akademisi Komutanları ve diğer ilgili devlet büyüklerinin olduğu toplantıda bu yanlışı belirttim. Türkiye'nin sorunlarını gençleri döverek veya dövdürterek çözemezsiniz. Bunu toplum sağlığımız ve demokrasinin gelişmesi için önemli görüyorum. Bugün 20 milyona varan öğrenci potansiyeli ve avantajını pozitife çevirebilmeyi başaramayan, gençliğini heder eden bir ülke konumundan kurtulup bu dinamikliği bilim gücünü hararete geçirmek için gençliğin hür düşünceli yetişmesine olanak verelim. 4 Ekim 2006 tarihinde Sivas Üniversitesinde yaptığım konuşmada Sayın Rektöre ve diğer yetkililere gençlerin söylemlerini anlayışla karşılayın, bugün bir şey söyleyemeyen yarın söyleyemez. En azından üniversite gibi bir ortamda söyleyecek bir şeyi olan söylesin. Tabii kırmadan dökmeden.  Üniversite kampuslarında sık sık küçük marjinal gurupların anlamsız gösteri ve taleplerine rastlanmaktadır. Kaldı ki bunların varlığı bile üniversite ortamı için önemli. Ancak daha genel ve öğrencilerin yurt, barınma, ulaşım, eğitim araç gereç ve beslenme konusundaki haklı taleplerinin gömemezlikten gelinip bastırılmaya çalışılması artık çağdaş üniversite ortamına yakışmamaktadır.

Öğrencilerimize sahip çıkacağız, onların demokratik haklarını kullanmaları konusunda sonuna kadar yanlarında olduğumuzu göstereceğiz. Kuzu kuzu derse gelen, itiraz etmeyen gençler ile bu ülke aydınlığa erişmez. Antidemokratik, aydınlanmaya aykırı düşünce biçimlerinin en başında; salt mevcutla yetinen ve durumu korumaya çalışan "konvansiyonel" düşünce yatıyor. Tabii, konvansiyonel düşünce (yerleşik değerleri her şeyin üstüne görme) yaratıcı düşüncenin, aydınlanma ve kalkınmanın, dolayısıyla üniversiteler yaklaşımın dışında bir düşünceyi oluşturuyor (Örneğin Cumhuriyetin kuruluşu, konvansiyonel düşüncelerin aşılıp bugünlerin ve yarınların yakalanması ve aşılması konusunda bir örnek oluşturmaktadır. Öğretmene ve üniversitelere de geleneklere sahip çıkma rolü değil, geleceği yakalama rolü verilmiştir).

Gençlerin demokratik her tür talep ve etkinliğine uygun ortamlar oluşturalım ve onları destekleyelim ki, yeni düşünceler filizlenebilsin. Yaratıcılığı destekleyelim ki, yarın yeni buluş ve düşünceler geliştiren öğrenci ve mezunlarımızla gurur duyabilelim.

Az da olsa aklını işleten biraz itirazcı bir öğrenci profiline gereksinim vardır. Yoksa bu ülkeyi ileriye taşıyacak alternatif bakabilen insan bulamayabiliriz.

Bu vesileyle bütün gençlerin bayramını kutlar başarılar dilerim.