Türkiye'nin Aydınlık Geleceği Gençliğin Nitelikli Eğitimine Bağlıdır. 19 Mayıs’ta Gençleri Tanıyalım ve Güvenelim.

Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ,  Çukurova Üniversitesi, iortas@cu.edu.tr

Özet

Ülkemiz her 19 Mayıs günü “Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı” kutlamalarını gerçekleştirmektedir. Geniş bir genç nüfusa sahip ülkemiz bayramın ruhuna uygun bir öğretiyi halen gerçekleştiremediği kaygısı içindeyim. Gençlik her yıl yapılan törenler sonrasını pek hatırlanmıyor. Gençlik toplumsal dönüşümlerde seçme, seçilme ve diğer etkinliklerde pek ön plana çıkarılmamaktadır. Gençliğin kendisini gerçekleştirme ortamları olan üniversiteler aydın insan yetiştirme ortamı olma yerine salt birere mesleki bilgi üreten ve öğreten kurumlar durumuna geldikleri için geleceğin nitelikli insanı yaratma misyonu ve vizyonunu istenilen düzeyde ortaya koyamadılar. Bu bağlamda üniversitelerimizde bahar şenlikleri, üniversitelik bilincine yakışır, bilim, sanat eksenine taşıyarak, gençliğin kendisini gerçekleştirmesi için bilim şenliğine bir türlü dönüştürülemedi. Gençlerin bu konuda ciddi eleştirileri bulunmaktadır.

Günümüzde gelişmiş toplumların en önemli özelliği nitelikli eğitim ve öğretim ile istenilen düzeyde bilgi birikimi sağlamış, öz güveni gelişmiş, kendi başına bilgiye ulaşmayı başaran, bir yabancı dil bilen nitelikli insan potansiyeline sahip olmalarıdır. Ülkemiz gençliğinin sınava endeksli eğitimi gençliği üretici değil tersine pragmatist ve sorunlu hale getirdiği bilimsel araştırmalar ile belirlenmiştir. Ülkemizin geleceği nitelikli her yönü ile iyi yetişmiş insan gücüne bağlıdır. Bunun merkezinde de üniversiteler bulunmaktadır. Üniversitelerimin verimlilik düzeyi ve bilimsel üretkenliği hepimizin bilgisi dâhilindedir. Birçok ülkenin toplam nüfusundan fazla genci olan ülkemizin bu potansiyelini üretime dönüştürememesi ciddi bir eksikliktir. Bunun için gençliğin doğasına uygun dinamik ve verimli bir eğitim ve öğretim programının uygulanması kaçınılmazdır.

İlgi duyanlara için konunun devamı aşağıda işlenmiştir. 

Gençlik Bayramları Seremoni Olmaktan Çıkarılmalı ve Gerçek Önemi Benimsetilmelidir

Her yıl 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı kutlamaları yapılır. Sanırım ilk defa 20 Haziran 1938 tarihli kanun ile "Gençlik ve Spor Bayramı" olarak ulusal bayramlardan biri olarak kutlanırken, 12 Eylül sonrası "Atatürk'ü Anma" ibaresi eklenerek “Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı” olarak kutlanmaktadır.  Atatürk'ün 19 Mayıs 1919 tarihinde Samsun'a çıkışı ve oradan “tam bağımsızlık” ifadesi ile Ulusal Kurtuluş Savaşı'nın başladığı günü gençliğe armağan edilmesi bizzat kendisinin sağlığında geçekleşmiştir.

Bu bayramın temel felsefesi olan geleceği gençliğe bırakmak, gençliğe güvenmek olması gerekir ki, günümüzde içi boşaltılmış, tamamen seremonik bir konuma dönüştürülmüştür.

Her yıl 19 Mayıs günü Gençlik ve Spor Bayramı ülkenin dört bir yanında spor gösterileri ve törenlerle kutlanır. Ancak gençler bu kutlamanın önemini içtenlikle hissediyor mu? Konu bu yönü ile çok tartışılmadı.

Atatürk, memleketi gençliğe bırakırken, sanırım önünü gören, sorumluluk alan, geleceği gören ve ufku ve irfanı açık olan gençliğe güveniyordu. Atatürk ölümünden önce artık iyice yatağından kalkamayacak durumdayken 29 Ekim törenleri için Dolmabahçe önünden geçen gençleri pencereden izlerken yanındaki Neşet Ömer ve Salih Bozok’a  (Prof. Dr. Metin Kale 10 Kasım 2006, aktardı) “Cumhuriyeti emanet ettiğimiz gençlerimiz. Öyle bir nesil yetişiyor ki, bu neslin heyecanı, yurt ve bayrak aşkı köreltilmeyecek olursa, dünyanın en mutlu ülkesi biliniz ki Türkiye olacaktır. Gençliği köreltmek isteyenler çıkacaktır”. 

Atatürk’ün görmek istediği ve ülkesinin geleceğini teslim edeceği gençlik sanırım bugün kendisinin de belirttiği gibi köreltilmek istenmiştir. Hem de kendi ezberci eğitim sistemimizle.

Genç Nüfus Çok Ancak Ülkemiz Bunu Pozitife Halen Çeviremedi

Nüfusun %23’ünü oluşturan okul çağındaki 16 milyon gencin yaklaşık 2 milyonu üniversiteye gidiyor. Türkiye gençliğinin 15-19 yaş grubunun kızlarda %44.3 ve erkeklerde ise %22.6’sının okula gitmediği yâda herhangi bir işte çalışmadığı görülmüştür. OECD’nin “Gençlikte Atalet” başlığı ile yaptığı çalışmada 29 ülkenin ortalaması ise %8.1 dir (Cumhuriyet, 9 Ekim 2006).

Gençlik maalesef bugün “umudun parlak çehresi” olmaktan çok bir an önce en kısa yoldan köşeyi nasıl dönerim anlayışı içindeki yarışa sokulmuştur. Gençlerin estetik, sanat vs gibi iç dünyalarını zenginleştirecek süreçlerden yoksun olarak hayatları devam etmektedir. Bu durum ülkemizin aydınlık geleceği için sorun olabilir. Unutmayalım günümüzün en etkili gücü, eğitimli yetişmiş insan gücüdür. Bu gücünüz yoksa istediğiniz kadar kalabalık nüfusunuz olsun. Önemli olan etkin ve nitelikli olan ülke nüfusudur.

Gençlik Pragmatist Yetiştiriliyor

  Maalesef bugün ülkemiz gençliğinin önünü açacak “çoğulcu düşünme ortamı” yerini benimsenmiş ve doğru kabul edilen bilgilerin ezberlenerek öğrencilerin sınıf geçmesi istenmektedir. Eğitim gençliğe doğru yerde ve doğru zamanda elindeki güç olanaklarını kullanmayı öğretmeli. Gençlerin geleceklerini zamanlarını planlaması ile birlikte öğrenmeli. Eleştirel düşünme yeteneğini geliştirmeyi ve kendi kendine yaşama anlam katmayı öğretmeli. Bu şekilde gelişmeyen veya olgunlaştırmayan bir gençliğin yaratacağı olumsuzluğu ve tahribatı hiçbir kolluk kuvveti engelleyemez. Nihayet Fransa’da geçen yıl yaşanan süreç uzun sürede kontrol edilemedi. Bu bağlamda gençliğin geleceğe sağlıklı, kendi dinamikleri içinde kendi bilinci ile ilerlemesinin yolu açılmalıdır.

Ancak günümüz ortamının gençliği ileriye doğru pozitif bakma yerine karamsarlıklar içinde olduğu görülüyor. Artan işsizlik ve çoğunluklada gençler ve gençler içinde de eğitilmiş kişilerin daha fazla işsiz olması gençliği pragmatist ve bencil kılıyor. Gençliğin kültür edinme, kendini geliştirme yerine bir an önce nasıl diğerlerinin önüne geçerim izlenimi vermektedir. Bunu aynı sınıftaki öğrencilerin bireysel davranışlarında görebiliyoruz.

Öğrencilerin Kültürel Bilgi Birikimi Düşük

Üniversite gençliğinin bilgi düzeyinin düşük olduğu, kitap okumadığı her hallerinden belli oluyor. Öğrencilerin konuşma kültürü çoğunlukla kendisini ele veriyor. Örencileri arada bir konuşturarak kültürel ilgilerini araştırdığımda gençlerin tiyatroya gitmedikleri, sinemaya da arkadaşı ile zaman geçirmek için gidildiğini belirtiliyor. Çok azı kitap okunuyor çok azı düzenli gazete okuyor. Arada bir İngilizce bir soru sorarak İngilizce bilgi düzeyini yokladığım gençlerin dil de bilmediği görülüyor. Bu durum ülkemizin gelecekte entelektüel birikimli, alternatif düşünen ülkemizi dışarıda temsil edecek değerlerin yetişmemesine neden olmaktadır.

Üniversitenin Asıl işi Aydın Nitelikli Mezun Yetiştirmesidir

Üniversite gibi felsefi tartışma ortamının gençlerin en iyi şekilde her yönü ile yetişmesi için uygun ortam, yaratması gerekir. Yalnızca bir iki teknik bilgi öğretmek ve bunu sınavla sınayarak diploma vermek değil üniversite ortamı. Gençlik mutlaka düşünmeyi ve sorgulamayı bu sıralarda öğrenmelidir. Bilgiye ulaşmayı, yaratıcı olmayı ve kalıplara bağlı kalmadan kendini geliştirebilmelidir.

Bu bağlamda bir an önce ülkemizin üniversitelerinin özerk olması, gençliğin kendindi rahat ifade edeceği sosyal ve kültürel ortamların sağlanması gerekir. Tabii hepsinden önemlisi gençlerin toplumsal sorunlara eğilmesini sağlayacak yasakların ortadan kaldırılması gerekir.

Erken dönemde daha iyi bir dünya için mücadele etmeyen, bu uğurda kendisini isteklendirmeyen, mücadele etmeyen tarihi bilgiye erişmeyen genç geleceğini sağlıklı kuramaz. Geriye doğru bakıldığında bütün liderlerin tümünün atılımlarını gençlik yaşları dönemlerinde yaptıkları ortaya çıkmıştır.

Hiçbir dünya görüşü gelişmemiş, ne aradığını bilmeyen bir gençlik ile hiçbir toplum gelişmez.

Bugün sanırım ülkemizin sorunlarından biri de bu diye düşünüyorum. Gençliğin coşkulu ve iç enerjileri ile geleceğe sahip çıkacak bilgi ve görgüye de sahip olması gerekir.

Bunun için örgütlenme ve düşünce açıklama özgürlüğünün önündeki engeller yasa ile kaldırılmalı. Gençlik üniversite ortamında her türlü bilgiye ulaşmalı, yanlışı doğruyu kendisi ayıklamayı öğrenmelidir. Bu çağda bilgileri toplamayan, toplanan bilgiyi sınıflandırmayan, ne aradığını bilmeyen genç geleceğini kuramaz. Kendi geleceğini kuramayan ülkemizin yarınını da sağlıklı kuramaz.

Gençliğin olgunluk ve bilinç içinde ülkelerinin geleceğini yaratacak projelere aday olması gerekir. Coşkusu olmayan, geleceğini şimdiden kurmayan, gençlik başkalarının yönetimlerine ve verdiği işin türbülansında kaybolmak zorundadır.

Bahar Şenlikleri Bilim Şenliğine Dönüşmelidir

Üniversitelerin bahar şenlikleri bu bağlamda birer fırsat olarak görülmeli. Üniversite gençliğinin başından sonuna kadar organize edeceği ve kendisini gerçekleştireceği etkinlikler gençlerin geleceği için önemli olacaktır. Gençlerin bu sıralarda kültürel etkinliklere ile buluşması, hoşuna gitmese de tahammül etmeyi bu aktivitelerde öğrenmesi gerekir. Kendisi gibi düşünmeyenin de yaşama hakkı olduğunu, farklılıkların kendisinin farklı görmesine katkıda bulunduğunun bilincine varması gerekir.

Gençliğe Güvenelim

Birçoğumuz gençlerin zamanlarını doğru kullanamamasından, derslere ilgisizliğinden, sorumsuzluğundan yakınıyoruz. Ancak unutmayalım bunun sorumlusu gençlerden çok yaratılan ortamdır. Herkesin bireysel sorumluluğu bulunmaktadır. Kişinin kendi yol haritasını çizmesi için kendi kendisini yetiştirmesi gerekir, ancak eğitim sisteminin, gençliğin içinde bulunduğu sosyal yaşam ortamının büyük etkisi bulunmaktadır. Batılı üniversitelerde gördüğümüz bilgiye ulaşma, kendi kendine öğrenme sürecine katılma, yaparak öğrenme sürecini biz maalesef öğrencilerimize sunamadık. Halen öğretmen merkezli, ezbere dayalı ve ölçme değerlendirme sistemi yetirince gelişmemiş sınav yapısı ile öğrenci gençlikten sorumluluk alması beklenilemez.

Sonuç olarak eğitim ve öğretimin sonlarına geldiğimiz bu günlerde istenilen düzeyde bilgi birikimi sağlamış, öz güveni gelişmiş, kendi başına bilgiye ulaşmayı başaracak, bir yabancı dil bilen bir mezun veremediğimizi düşünüyorum. Birçok ülkenin toplam nüfusundan fazla genci olana ülkemizin bu potansiyeli kullanmamsı ciddi bir sorun. Korkum yarın nüfuz yaşlanınca daha büyük sorun yaşarız.

Bu vesileyle bütün gençliğin bayramını kutlarım.