

<!DOCTYPE html>


<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" lang="tr" xml:lang="tr">



 <head> 

<meta http-equiv="Content-Language" content="tr">
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=windows-1254">
 
 

    <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1" />





<meta name="rating" content="All" />
<meta name="robots" content="index, follow" />
<META NAME="AUTHOR" CONTENT="Erkan TİYEKLİ">

<meta name="Dmoz" content="" />
<meta name="Yahoo" content="" />
<meta name="Altavista" content=""/>
<meta name="Scooter" content="" />
<meta name="robots" content="" />

<META HTTP-EQUIV="Copyright" CONTENT="Copyright Â© ">
<META NAME="description" CONTENT="">
<META NAME="keywords" CONTENT="">






<link rel="apple-touch-icon" sizes="180x180" href="/apple-touch-icon.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="32x32" href="/favicon-32x32.png">
<link rel="icon" type="image/png" sizes="16x16" href="/favicon-16x16.png">
<link rel="manifest" href="/site.webmanifest">


    <!-- Document title -->


    <title>Glasgow ve Dubai’de Yapılan İklim Değişimleri Toplantılarında Fosil Yakıt Kullanımı Sınırlandırılması Konusunda Somut Gelişme Var mı? Yine Beklenti, Yine Hüsran!</title>

    <!-- Stylesheets & Fonts -->
    <link href="css/plugins.css" rel="stylesheet">
    <link href="css/style.css" rel="stylesheet">

</head>

<body>
    <!-- Body Inner -->
    <div class="body-inner">

        <!-- Topbar -->
	

		 <div id="topbar" class="d-none d-xl-block d-lg-block">
            <div class="container">
                <div class="row">
                    <div class="col-md-6">
                        <ul class="top-menu">
                            <li><a href="tel:+90 5337692415 "><i class="icon-phone-call"> </i> +90 5337692415 </a></li>
							<li><a href="mailto:info@ibrahimortas.com.tr"><i class="icon-mail"> </i> info@ibrahimortas.com.tr</a></li>
                        </ul>
                    </div>
                    <div class="col-md-6 d-none d-sm-block">
                        <div class="social-icons social-icons-colored-hover">
                            <ul>
			<li class="social-instagram"><a target="_blank" href="https://www.instagram.com/iortas2018/"><i class="fab fa-instagram"></i></a></li><li class="social-google"><a target="_blank" href="https://maps.app.goo.gl/m2qyE98GZKLQt4po6"><i class="fa fa-map-marker"></i></a></li><li class="social-google"><a target="_blank" href="https://wa.me/905337692415"><i class="fab fa-whatsapp"></i></a></li>
			
                            </ul>
                        </div>
                    </div>
                </div>
            </div>
        </div>
		
		
        <!-- end: Topbar -->	
	
        <!-- Header -->
        <header id="header">
            <div class="header-inner">
                <div class="container"

                    <!--Logo-->
     

                    <!--Logo-->
                    <div id="logo">
                        <a href="default.asp?dil=0">
                            <span class="logo-default"><font size="4" class="logoslogan">Prof. Dr. İbrahim Ortaş</font><img src="images/logo.png" height="30"></span>
                            <span class="logo-dark">Prof. Dr. İbrahim Ortaş</span>
                        </a>
                    </div>
                    <!--End: Logo-->




<script async src="https://cse.google.com/cse.js?cx=c5ac765fc9c9740e8"></script>


							<div id="modalShop" class="modal no-padding" data-delay="2000" style="max-width: 700px;">
                                <div class="row">
                                    
                                    <div class="col-md-12">
                                        <div class="p-40 p-xs-20">
											<div class="gcse-search"></div>
                                        </div>
                                    </div>
                                </div>
                            </div>					
                    <!-- end: search -->
                    <!--Header Extras-->
                    <div class="header-extras">
                        <ul>
                            <li>
                                <a href="#modalShop" data-lightbox="inline" > <i class="icon-search"></i></a>
                            </li>
                            <li>
                                <div class="p-dropdown">
                                    <a href="#">
									<image src="images/Turkey.png" width="20">
                                    <ul class="p-dropdown-content">
                                        <li><a href="blog-detay.asp?dil=0&id=666"><image src="images/Turkey.png" width="20"></a></li>
                                        <li><a href="blog-detay.asp?dil=2&id=666"><image src="images/United-Kingdom.png" width="20"></a></li>
										<li><a href="blog-detay.asp?dil=3&id=666"><image src="images/germany.png" width="20"></a></li>
                                    </ul>
                                </div>
                            </li>
                        </ul>
                    </div>
                    <!--end: Header Extras-->
                    <!--Navigation Resposnive Trigger-->
                    <div id="mainMenu-trigger">
                        <a class="lines-button x"><span class="lines"></span></a>
                    </div>
                    <!--end: Navigation Resposnive Trigger-->
                    <!--Navigation-->
					<div id="mainMenu">
                        <div class="container">
                            <nav>
                                <ul>
									<li class="dropdown-submenu"><a href="sayfa-ayrinti.asp?ID=267&dil=0">Özgeçmişim</a></li>
                                    <li class="dropdown-submenu"><a href="bilimsel-calisma-ayrinti.asp?dil=0">Bilimsel Çalışmalar</a>
                                        
                                         <ul class="dropdown-menu">
                                          <li><a href="bilimsel-calisma-ayrinti.asp?Bilimsel_Makale=1&dil=0">Bilimsel Makaleler</a></li>
									      <hr>
										  <li><a href="bilimsel-calisma-ayrinti.asp?SCI_Makale=1&dil=0">SCI Makaleler</a></li>
									      <hr>
										  <li><a href="bilimsel-calisma-ayrinti.asp?Indeksli_Makale=1&dil=0">İndeksli Makaleler</a></li>
									      <hr>
										  <li><a href="bilimsel-calisma-ayrinti.asp?Kongreler=1&dil=0">Kongreler</a></li>
									      <hr>
										  <li><a href="bilimsel-calisma-ayrinti.asp?Konferanslar=1&dil=0">Konferanslar</a></li>
									      <hr>
										  <li><a href="bilimsel-calisma-ayrinti.asp?Soylesiler=1&dil=0">Söyleşiler</a></li>
									      <hr>
										 
									     </ul>   								
									</li>
									<li><a href="kitaplar-ayrinti.asp?dil=0">Kitaplarım</a></li>
									<li><a href="Projeler-ayrinti.asp?dil=0">Projeler</a></li>
									<li><a href="videolar.asp?dil=0">Videolar</a></li>
									
									<li><a href="iletisim.asp?dil=0">İletişim</a></li>
									<li><a href="blog.asp?dil=0">Günlük Yazılar</a></li>
								</ul>
                            </nav>
                        </div>
                    </div>
									
						
                    <!--end: Navigation-->
                </div>
            </div>
        </header>
        <!-- end: Header -->			
        <!-- end: Header -->




     <section class="parallax text-light" style="border-bottom: 4px solid #f9b338;" data-bg-parallax="images/slider/banner6.jpg">

     </section>
        <!-- end: SECTION FULLSCREEN -->
		<section class="background-grey">
            <div class="container">
                <div class="row  m-b-50">
                    <div class="col-lg-12">

                        <div class="heading-text heading-section">
						<h2>Glasgow ve Dubai’de Yapılan İklim Değişimleri Toplantılarında Fosil Yakıt Kullanımı Sınırlandırılması Konusunda Somut Gelişme Var mı? Yine Beklenti, Yine Hüsran!</h2>
                        </div>
                    </div>

                        <div class="row">
                            <div class="col-lg-9">
							<img src="blog/resimyok.png" height="200"><br>
							<p><p><b>Glasgow ve Dubai’de Yapılan İklim
Değişimleri Toplantılarında Fosil Yakıt Kullanımı Sınırlandırılması Konusunda Somut
Gelişme Var mı? Yine Beklenti, Yine Hüsran!</b></p>

<p><b>İbrahim Ortaş, </b><a href="mailto:iortas@cu.edu.tr"><b><span>iortas@cu.edu.tr</span></b></a><b>,</b><span></span></p>
<p><b>Özet,</b></p>

<p>Dünyamızın sanayi devriminden günümüze çoğunlukla
insanın enerji kaynaklı fosil yakıt kullanımı ile artan küresel iklim
değişimlerinin etkisi son 60 yılda daha çok hissedilir oldu. 1988 yılından
günümüze Rio de Jenerio Paris, Kyoto, Glasgow, Sharm El-Sheikh ve Dubai
toplantıları ile atmosfere salınan metan gazı emisyonunu azaltma hedefleri hep
vurgulandı ancak somut önleme alınmadığı için hep hayal kırıklığı yarattı.
Ülkelerin çoğu kendi ekonomik çıkarlarına odaklandıkları için iklim
değişikliğiyle mücadelede kolektif kararlar alınamadı. Glasgow Zirvesi'nin
yetersiz olduğu ve fosil yakıtların sınırlanması konusunda çekincelerin olduğu
ifade ediliyor. Büyük devletlerarasında enerji savaşlarının öne çıktığı, fosil
yakıt kullanımının devam ettiği ve sorunun çözümü için etkili bir stratejinin
olmadığı vurgulanıyor. Gelişmiş ülkelerin çabalarının yeterli olmadığı ve
küresel bir yaklaşımın gerektiği vurgulanarak, iklim değişiklikleri konusunda
umut yaratılamadığı belirtiliyor.</p>

<p>Dubai
COP28, fosil yakıtların sürekli kullanımına dikkat çekti ve adil ve eşitlikçi
enerji kaynaklarına kademeli geçişi vurguladı. Dubai'de COP28'de alınan önemli
kararlar arasında emisyonsuz teknolojilerin geliştirilmesi, yenilenebilir
enerji kapasitesinin artırılması, sera gazı salınımının azaltılması ve 1.5
derece hedefi bulunuyor. Fosil yakıtların iklim değişikliğine etkisi
konusundaki endişelere rağmen tam bir yasak getirilmedi. Temel kararlar
arasında gıda sistemlerinin dönüşümüne odaklanmak, yenilenebilir enerji
kapasitesinin artırılması ve küresel sera gazı emisyonlarının 2030 yılına kadar
%43 azaltılması yer aldı. Bildirgede iklim değişikliğinin gıda güvenliği, tarım
ve su kaynakları üzerindeki etkilerine uyum sağlamanın önemi vurgulandı. Glasgow
ve Dubai zirveleri beklentileri tam olarak karşılayamasa da, dünyanın refahı
için iklim değişikliğine çözüm bulmanın aciliyetinin altını çizdi. Ancak sonuç
yine gelecek bahara kaldı.&nbsp; </p>

<p>Gelişmiş ülkeler, petrol, doğal gaz ve kömür üreten
ülkeler gelirlerinin azalacağını belirterek fosil yakıt kullanımının
sınırlandırılması çözümüne yanaşmadığı için küresel ısınmayı sınırlamak
konusunda somut karar alınamıyor. Dünyanın sağlığı, sürdürülebilirliği ve gıda
güvencesi gittikçe riske girmektedir. Kısa sürede önlem alınmasa geriye dönüşü
olmayan ciddi yaşamsa sorunlarla karşı karşıya kacağız.&nbsp; </p>

<p></p>
<p><b>Ekonomik ve Enerji Savaşları İklim
Değişimleri Dünyayı Yaşanmaz Hale Getirdi. Ancak Fosil Yakıt Kullanımı
Sınırlandırılamıyor</b></p>

<p>Dünya çapında ilk toplantı 1988 yılında Dünya
Meteoroloji Örgütü ve Birleşmiş Milletler Çevre Programı tarafından kurulan
Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC), ikincisi İsviçre’nin Cenevre şehrinde
1990 yılında “Dünya İkinci İklim Konferansıdır”. &nbsp;Üçüncüsü ve ilk önemli toplantı 1992 yılında
Brezilya’nın Rio de Janerio şehrinde yapılan “Birleşmiş Milletler İklim
Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi” sonrasından bir dizi toplantı yapıldı. </p>

<p>Ülkelerin sahip oldukları ekonomik gelişmişlik
düzeyleri, ülkelerin sahip olduğu petrol, kömür ve doğal gaz gibi fosil yakıt
kaynakları kullanımından taviz vermemeleri dünyanın küresel iklim değişimlerine
neden olan sera gazlarının atmosfere salınımını artırıyor. Gelişmiş ülkeler,
petrol, doğal gaz ve kömür üreten ülkeler çözüme yanaşmadığı için küresel ısınmayı
sınırlamak konusunda somut karar alınamıyor. Dünyanın geleceği ve gıda
güvencesi gittikçe riske girmektedir.</p>

<p></p>

<p><b>Glasgow Zirvesi
Hayal Kırıklığı Yarattı</b></p>

<p>Mısır’ın Sharm El-Sheikh şehrinde 6-18 Kasım 2022
günlerinde Birleşmiş Miletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS) 27.
Taraflar Konferansı (COP27) yapıldı. Daha önce İskoçya’nın Glasgow kentinde
düzenlenen İklim Değişikliği Konferansı COP26’da bir araya gelen 190 kadar ülke
lideri arasında 100’den fazlası, atmosfere salınan metan gazı emisyonunu yüzde
30 azaltmak adına “Küresel Metan” Taahhüdüne imza attı (Basın, 2 Kasım 2021).
Zirvede ‘İklim için Glasgow Sözleşmesi’ (<i>Glasgow
Pact for Climate</i>) adlı anlaşma belgesi beklenen küresel ısınmayı
sınırlamayı sağlayacak mı? sorununun cevabının karşılandığını söylemek zor. Glasgow
zirvesinde imzalanan belgenin, Paris İklim Sözleşmesinin uygulanması ve küresel
ısınmanın sınırlanması için bir rehber veya bir yol haritası sunduğu görülüyor.
Şarm el Şeyh şehrinde yapılan COP27 toplantısında “kayıp ve hasar için özel bir
fon oluşturulması, konunun resmi gündeme eklenmesi” ilk kez kabul edilmesiyle
önemli bir ilerleme sağlandığı, toplantıya katılan Türkeş, (2022) tarafından
ifade edildi. Glasgow’da da beklenen Paris Anlaşması'nın 1.5-2°C küresel ısınma
hedefi yine kömür, petrol ve gelişmiş ülkelerin çıkarlarını öne alması sonunda
yine ötelendi.</p>

<p>Glasgow zirvesinde Avrupa Birliği (AB) Komisyonu
Başkanı Ursula Von Der Leyen, durumu “harika” olarak nitelendirdi. Bugün
gelinen noktada, küresel ısınmanın engellenmesi için beklenen <a>1.5 <sup>0</sup>C </a>azaltmayı sağlayabilmek amacıyla 2050’yi
beklemeden harekete geçilmesi ve CO<sub>2</sub> dahil CH<sub>4</sub>
emisyonlarının azaltılması gerekir. Sera gazı emisyonlarını azaltmak, yakın
vadede küresel ısınmayı azaltmak ve 1.5 <sup>0</sup>C’yi korumak için halen
şans olsa da yapılacak girişimlerin ötelenmemesi gerekiyor. Dubai zirvesinde
alınan karaların tam olarak uygulanması durumunda bile küresel ısınmanın
ortalama 1,5 derece hedefinin sadece yüzde 30’luk kısmının sağlanabileceği
beklenmektedir.</p>

<p>ABD Başkanı Biden, yaptığı konuşmada; “Ekonomilerimizi
güçlendirecek, şirketlere para kazandıracak, metan sızıntılarını azaltacak,
metanı yakalayıp yeni gelir akışlarına dönüştürecek ve ayrıca işçilerimiz için
iyi ücretli sendika işleri oluşturacak” diyor. Benzer şekilde diğer dünya
liderlerinin mesajları da daha çok para kazanmak ve şirketlerin karını artırmak
odaklı.</p>

<p>İklim değişimleri ekseninde yapılması gerekenler
içinde enerji tüketimini azaltmak, kayıp kaçakları azaltmak, düşük karbon salan
enerji kaynaklarının araştırılmasının yanında fotosentez mekanizması üzerinden
atmosferdeki CO<sub>2</sub>’yi yakalayarak bitki dokularında da tutmak sıralanabilir.
AB Komisyonu Başkanı Leyen, COP26 zirvesinde yaptığı konuşmada, dünya
ormanlarının korunması için 1,1 milyar dolar taahhüt ettiğini belirtti. Karbon
yutağı olarak Dünya ormanlarının korunması ve orman alanlarının arttırılmasının
özel önemi olması bakımından, bu girişim oldukça değerli. COP27’de ise İklim
Değişimi Uyum Fonu‘na yönelik toplamda 230 milyon ABD dolar destek sözü verilmiş
(Türkeş, 2022). </p>

<p>Bu bağlamda COP28 Dubai zirvesinde söz verilen ve
yarım bütçesi 700 milyon doların üzerinde olması ile <b><u>Glasgow’a göre bir adım öne geçmiş olduğu görülse de sorunun çözümü
konusunda okuduğum kadarıyla net bir program görülmemektedir</u></b>. </p>
<p><b>Glasgow
Toplantısında Alınan Bazı Kararlar </b></p>

<p>-20
ülkenin uluslararası fosil yakıt finansmanının sona erdirileceğini,</p>

<p>-450
finansal kuruluşun, fonlarını 2050 yılına kadar net sıfır ile uyumlu hale
getirme ve 1,5° C hedefi doğrultusunda kısa vadeli bilime dayalı hedeflerini
belirleme, </p>

<p>-130
ülkenin, 2030 yılına kadar ormansızlaştırmayı sonlandıracağı ve değerli doğal
yaşam alanlarını koruyacağı,</p>

<p>-Otomobil
üreticilerinin, önümüzdeki yıllarda en geç 2040 yılına kadar otomobillerde
sıfır emisyonlu hale getirerek, benzin ve dizel yakıt kullanan araç yerine
elektrikli araç üretimine geçeceklerini belirmişler.</p>

<p>Konferansa katılan liderler yeşil teknolojiyi,
alternatif kirletici enerji kaynaklarından daha ucuz hale getirme planlarını
belirttiler. Dünya genelinde enerji amaçlı kömür ve doğal gazın %85'ini tüketen
40 ülke önerilen önlemleri yetersiz buldu; bu konuda yalnızca küresel sera gazı
emisyonlarının % 6'sından sorumlu olan AB ve İngiltere gibi ülkeler daha çok
çaba harcanmasını istedi. Amerika Birleşik Devletleri ve Çin'in kömür
kullanımını aşamalı olarak bırakmayı ve ormanların daha fazla korunması
konusunda iş birliği yaparak karbon emisyonlarını azaltma konusunda
anlaştıklarını bildirdiler. Ancak halen anlaşmayı imzalamadılar. </p>
<p><b>Dubai Toplantısı COP28 Yeni Bir Şey
Söylüyor mu? </b></p>

<p>COP27
sonrası Dubai’de 30 Kasım - 12 Aralık 2023 tarihleri arasında toplanan ve 198
ülkeden yüz bine yakın delegenin çoğunluğu gelişmiş ülkeler kıyasıya
gelecekteki enerji kullanımı konularını rekabetle tartıştılar. Dubai’de COP28
zirvesinin başkanlığını BAE’nin ulusal petrol şirketi Adnoc’un başkanı Sultan
el Caber ve zirvenin açılış konuşmasını da İngiltere Kralı Charles yapmış.
Sultan el Caber’in toplantı öncesinde “fosil yakıtların küresel ısınmaya yol
açtığına ilişkin iddianın arkasında bilimsel kanıt yok” ifadesini kulanmış
(Ergin Yıldızoğlu, 2023).</p>

<p>COP28 toplantısında ilk defa fosil kaynakların iklim
değişimlerine yol açtığı belirtildi. 130 kadar ülkenin talebi ve zorlu
müzakereler sonrası ortak metne ilk defa ‘‘Aşamalı olarak, enerji temininde
fosil yakıtlardan adil, düzenli ve hakkaniyetli bir şekilde uzaklaşılması’’
ifadesi eklenmiş <i>(</i><a href="https://www.karar.com/dunya-haberleri/cop-28de-zorlu-uzlasma-alinan-kararlar-ne-anlama-geliyor-1817958"><i><span>https://www.karar.com/dunya-haberleri/cop-28de-zorlu-uzlasma-alinan-kararlar-ne-anlama-geliyor-1817958</span></i></a><i>).</i></p>

<p><b><u>Bilim
çevrelerinin somut veriler üzerinden önerdiği fosil yakıtların kesinlikle en
kısa sürede sonlandırılması beklentisi kibarca ötelenmiştir. Tabiri caiz ise
“ölme eşeğim yaz geldin” Bütün geliri petrol satarak varlığını sürdüren bir
ülkenin petrolün kullanımının sonlandırılması beklemek işin doğasına
aykırı.&nbsp; </u></b></p>
<p><b>Dubai
Toplantısında Alınan Önemli Kararlar İse;</b></p>

<p>COP28 sonrası yapılan açıklamada iklim değişimlerinin 2030'a
kadar devam edecek olası etkilerinin gıda güvencesini olumsuz etkileyeceği
vurgulanmış. Öncelikle gıda, tarım ve suya belirgin bir şekilde odaklanılması
vurgulanmış. Paris Anlaşması'nın yerine getirilmesi açısından gıda
sistemlerinin dönüşümü hayati öneme sahip olduğu vurgulanmaktadır. Çünkü iklim
etkilerine karşı gıda üretimi son derece savunmasızlar ve sera gazı
emisyonlarının %30'undan, ormansızlaşmanın %80'inden ve tatlı su kullanımının
%70'inden fazlasından sorumlular. İklim değişikliği hâlihazırda tarımsal verimliliği
%21 oranında azalttığı belirtilmektedir (COP28, 2023). </p>

<p>“-Fosil enerjilerden kademeli olarak vazgeçmek için
emisyonsuz ya da emisyon düşük teknolojiler geliştirilmeli. Bunun için
yenilenebilir enerjiler, atom santralleri ve karbondioksit yakalama ve saklama
teknolojileri geliştirilmeli.</p>

<p>-Yenilenebilir enerjilerin kapasitesi 2030 yılına
kadar 3 kat arttırılmalı ve bu süre içinde enerji verimliliği iki katına
çıkartılmalı.</p>

<p>-Dünya sera gazı salınımının 2030 yılına kadar yüzde
43 oranında azaltılması. </p>

<p>Sonuç bildirgesinde 2053 yılına kadar 1,5 derece
hedefi yeniden vurgulanmış. İmzacı ülkelerin iklim dostu bir ekonomiye kademeli
olarak geçmesi talep ediliyor.</p>

<p>-İklim bozulmasıyla ortaya çıkan kayıp ve hasarlar
için fon oluşturulması”</p>

<p>Yapılan ortak metin açıklaması ile fosil yakıtların
tamamen ortadan kaldırılacağı beklenmiyor. Halen fosil yakıt kaynakları çıkaran
ve satan başta Körfez ülkeleri, ABD, Rusya ve İngiltere fosil yakıt
kullanımından ve satılmasından vazgeçememişlerdir. Diğer taraftan gelişmekte
olan ülkeler de büyümek istemektedirler ve onlarda hızla enerji kullanımı için atmosfere
sera gazı salmaktadır. </p>

<p>Rusya
ile Ukrayna arasındaki savaş sonrası Avrupa’nın ağırlıklı olarak bağımlı olduğu
Rus doğal gazının teminin zorlaşacağı kaygısı oluşmaya başladı. Avrupalılar
yeşil mutabakat ekseninde kömür enerjisine son verme politikasını askıya
aldığını belirttiler. Savaşın oluşturduğu enerji temini sorunu ve artan enerji
fiyatındaki artışlar yeniden fosil yakıtlara yönelimi arttırmış oldu. Enerji
krizi karbon emisyonunu tetikledi: Devletler iklim hedeflerinden uzaklaştığı
Glasgow’daki toplantıda da hissedilmişti. Doğalgaz fiyatlarındaki olağanüstü
artışlar elektrikte tedarik endişelerine ve büyük maliyet artışlarına neden
oldu. Ülkelerse çözümü kömüre tekrar dönmekte buldu. Kirletici yakıtlara olan
talebin artması, ülkelerin karbon emisyonunu azaltmaya dönük taahhütlerini zora
sokuyor.</p>
<p><b>Glasgow Zirvesi
Söz Vermenin Ötesine Geçememiş Görülüyor</b></p>

<p>İklim değişimin yer yüzeyi üzerindeki yıkıcı etkisi dünyanın
geleceği için çok ciddi ve önemli. Ancak devletler sahip olduğu yeraltı fosil
kaynağı ile bunun pazarlaması ve kullanımı nedeniyle kendilerine dokunan
kısmına çok yanaşmıyor. Ülkelerin fosil yakıt sahibi veya kullanıcısı olması ve
teknolojik gelişmişliğine bakılmaksızın, devletler üstü bir yaklaşımla dünyanın
geleceğinin düşünülmesi bekleniyordu. Sonuçta dünyaya özellikle de doğa ve
çevre duyarlılığı olanlar için bir umut yaratıldı, ancak daha önceki 2013
Kopenhag ve 2015 Paris zirvelerindeki gibi beklenenler gerçekleşmedi. Birleşmiş
Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Glasgow zirvesinin son günü
yaptığı konuşmada ülkeler tarafından yapılan açıklamaları "yeterli
olmaktan uzak" şeklinde tanımlarken "Fosil yakıt endüstrisi hala
trilyonlarca dolarlık sübvansiyon alırken, verilen sözler boş geliyor"
ifadesini kullanmıştır. Zirvede iklim değişimlerinin temel kaynağı olan fosil
yakıtların sınırlandırılması konusunda petrol ve kömür üretici ülkelerin
çekinceleri de konuşuldu. Çin ve Hindistan gibi kömür kullanan ülkeler, kömür
enerjisinin “aşamalı olarak kaldırılması” ifadesini “kullanımının aşamalı
olarak azaltılması” ifadesi ile değiştirmeyi başararak öne çıktılar. Doğalgaz
ve petrol üretici ülkeler kerhen fosil enerji kullanımına sınırlama
getirilmesine evet diyorlar. </p>

<p>Bakalım Dubai’de alınan karaların arkasında durulacak
mı? COP28’de de fosil yakıtların kullanılmasının sera gazı üzerindeki etkisi
belirtilmiş, ancak sere gazı kullanımı yasaklanmamıştır. Kelim mühendisliği
cümleleri ile sorunun önemi benimsenmiştir.</p>

<p>Açıkçası dünya çapında küresel ısınmanın durdurulması
için iklim değişikliği ile savaş yerine büyük devletlerin sahip oldukları
enerji kaynakları üzerinden birbirleri ile yaptığı ekonomi odaklı enerji savaşının
ön plana çıktığı görülmektedir. Yaşadığımız dünyanın iklime ilişkin
sorunlarının temelinde enerji temelli savaşların olması nedeniyle ABD, Suudi
Arabistan, Çin ve diğer gelişmiş ülkeler arasında anlaşmanın olması kolay
olmayacaktır.&nbsp; Karbon kökenli piyasacı
anlayışın maalesef kolay sağlanamayacağı içinde insanlık ve doğadaki birçok
canlı ağır ve acı bedeller ödemeye devam edecektir. Gelişmiş ülkelerin
gelişmekte olan ülkelere verecekleri söylenen maddi desteğin garanti edilmemesi
kuşkuları beraberinde getirdi. Özellikle gelişmekte olan ülkelere yapılacak
maddi yardımlara bağlı fosil yakıtların kullanımının sınırlandırılması
konusunda net olarak gelişme sağlanamadığı belirtiliyor. </p>
<p><b>Sorunu Yaratanlar Sorunu Çözebilir
mi?_</b></p>

<p>Atmosfere
salınan sera gazlarının % 60’ından fazlasını sağlayan gelişmiş ülkelerin %
15’lik nüfusunun yanında dünya nüfusunun %85’ini oluşturan gelişmiş ülkelerin
yoksulları sera gazlarının ancak % 40 kadarından sorumludur. </p>

<p>Bir
bütün olarak Dünyada yaşanan ve artan küresel iklim değişikliği küresel bir
sorundur ve doğal olarak çözümü de küresel bir yaklaşım gerektiriyor. Sera gazı
emisyonlarının kimler tarafından daha çok atmosfere salındığı önemli, ancak sera
gazlarının iklim değişimi üzerindeki etkileri Washington, Londra, Paris, Tokyo,
Pekin, Dubai veya Berlin kaynaklı olmaları atmosfer üzerinde ve yer yüzeyinde
aynı etkiye sahiptir. </p>

<p>Tek
tek ülkelerin emisyonları azaltma eylemi, diğer ülkeler tarafından da aynı
ölçüde harekete geçmedikçe küresel ısınmanın etkisinin azaltılmasına çok fazla
etkisi olacak mı bilmiyorum. Ancak böylesi sınırı olmayan sorunları bütünsel
mücadeleyi gerektirdiği için tek tek çabaların çok fazla etkisi olmayacaktır.
Dünyanın en ciddi sorunu olan iklim değişimleri konusunda başta atmosfere en
fazla sera gazı emisyonu salan endüstri ülkeleri ve endüstriye enerji olarak fosil
yakıtlardan kömür, petrol ve doğal gaz sağlayan ülkeler olmak üzere etkili bir
strateji geliştirmeleri gerekir. Glasgow zirvesindeki gibi kömür üreten ülkeler
kömürden vazgeçmeyelim, petrol üreten ülkeler petrol kullanalım derlerse, gelişmiş
endüstri ülkeleri biz üretimden vazgeçemeyiz derlerse sorun daha da derinleşir.
Herkesin birlikte ciddi taahhütler vererek birlikte eyleme geçmeleri
gerekmektedir. Ancak bu şekilde Dünyanın sağlığı ve gıda güvencesi
sağlanabilir. </p>

<p>Konu hakkında toplantı ve zirvelerde sonuç raporu
yayınlanmadı, ancak <u>küresel ısınmayı engellemek için sera gazı salınımını
azaltacak ciddi önlemlerin beklenen ölçüde alınamadığı da anlaşılıyor</u>.
Glasgow ve Dubai zirveleri beklenen faydayı sağlayamasa da Paris Anlaşması’nın
küresel ısınma hedeflerinin bir kez vurgulanmış olması açısından teselli olarak
kabul edilebilir. Özet olarak; gelişmiş ülkeler kendi aralarında güç oyunları
oynarken, gelişmekte olan ülkelere doğayı koruyun, çevreyi koruyun önerilerinde
bulunmaktadırlar. Sonuç hüsran!</p>
<p><b>Türkiye Ne Yapmalı?</b></p>

<p>Türkiye
önce Paris İklim Anlaşmasını İmzaladığını sonrasında kısmen vaz geçtiğini
belirtti. Ülkemizin uzun ve kısa vadede iklim değişimleri protokollerini imzalaması
ve tarihe karşı olan sorumluluğunu yerine getirmesi gerekir. Türkiye’nin
ekonomik büyümesi 2012 yılından itibaren ciddi anlamda yavaşlama sürecine
girmiş olup mevcut durumda 11000 dolardan bugün 8600 dolarlara kadar gerilediği
hesaplanıyor. Artan petrol fiyatı ve kur yükselmesi Türkiye ekonomisini Orta-gelir
tuzağına sokmuş görülüyor. Türkiye’nin kalkınması ve ekonomisini güçlendirmesi
için çok doğal olarak enerji kullanımını arttırması gerekir. Artan küresel
iklim krizi koşullarında temiz enerji ve sıfır karbon temelli yeni bir kalkınma
paradigmasını benimsemesi gerekiyor. Mevcut karbon-temelli, düşük katma değerli
üretim sektörü Türkiye’yi geliştiremediği gibi ileri teknolojide daha çok dışa
bağımlı hale getirdi. Doğal gaz ve petrol gibi fosil enerji kaynaklarından
ziyade düşük karbonlu kalkınma modeline dayalı stratejik politika
seçenekleriyle ileri teknolojik inovasyona yönelmesi gerekmektedir. Biraz
maliyetli olabilir ancak uzun vadede olması beklenen daha temiz ve
sürdürülebilir geleceği olan Türkiye’nin yararına olacaktır. Türkiye’nin
iletişim teknolojileri çağının gereklerine hızla kendisini adapte ederek bu
yüzyıl için sıfır karbon emisyonlu bir yaklaşımla dünya ülkeleri arasında hak
edeceği yeri alması gerekir. &nbsp;</p>
<p><b>Türkiye Küresel ısınma Sorunu
Karşısında Nasıl Hareket Edebilir?</b></p>

<p>-Uzun
erimli sürdürülebilir yaşam için; uluslararası alanda ciddi bir ekonomik ve
ekolojik strateji politikayı benimseyip sürdürmesi. </p>

<p>-Atmosfere
salınan sera gazı emisyonlarını azaltmak için küresel ölçekte karbon
ederi/fiyatı uygulanmalı,</p>

<p>-Karbon
temelli fosil yakıtların enerji kullanımı yerine coğrafi koşullarına uygun
sürülebilir enerji kaynaklarına hızla geçilmeli. Böylece aşamalı olarak fosil
yakıtlar enerji kaynağı olarak kaldırılmalı,</p>

<p>-Karbon
yutağı olarak ormanlar, çayır meralar, sulak alanlar ve toprak gibi karbon
tutma potansiyel olan zengin ekosistemlerin korunmasına öncelik verilmeli.
Doğal alanların korunması kadar alanların restore edilmesi için plan ve projeler
üretilmeli.</p>

<p>-
Önümüzdeki süreçte iklim değişimlerinden en çok etkilenecek ülke olarak tarım
ve orman biyoçeşitliliğini korumakla beraber olası iklim değişimlerinin sürdürülebilir
yaşam üzerinde olası bütün etkileri bütünlüklü olarak devlet katında ele
alınmalıdır.</p>
<p><b>Kaynakça</b></p>

<p>COP28, 2023. <a href="https://www.cop28.com/en/"><span>https://www.cop28.com/en/</span></a></p>

<p>Türkeş, M.
2022. COP27’nin başlıca sonuçlarının eleştirel-bilimsel bir bireşimi. Yeşil
Gazete 10. 12.2022.
https://yesilgazete.org/cop27nin-baslica-sonuclarinin-elestirel-bilimsel-bir-biresimi/</p>

<p>Ergin
Yıldızoğlu, 14 12. 2023. <a href="https://www.cumhuriyet.com.tr/yazarlar/ergin-yildizoglu/2024e-girerken-2-cop28-kaytarmasi-2151352?utm_source=Anasayfa&amp;utm_campaign=Cumhuriyet&amp;utm_medium=Yazarlar"><span>https://www.cumhuriyet.com.tr/yazarlar/ergin-yildizoglu/2024e-girerken-2-cop28-kaytarmasi-2151352?utm_source=Anasayfa&amp;utm_campaign=Cumhuriyet&amp;utm_medium=Yazarlar</span></a></p>
<p>16 Aralık
2023, Adana</p></p><br>
							
							&nbsp;
							<hr><span class="post-meta-comments"><a href="http://www.facebook.com/share.php?u=https://ibrahimortas.com.tr/blog-detay.asp?id=666"><i class="fab fa-facebook-f"></i>Paylaş</a></span>
							<br><span class="post-meta-comments"><a href="https://twitter.com/share" target="_blank" data-url="https://ibrahimortas.com.tr/blog-detay.asp?id=666"  data-lang="tr" ><i class="fab fa-twitter"></i>Paylaş</a></a>

							</div>  
							<div class="col-lg-3">
							<div class="widget  widget-tags">
                            <div class="tags">
							 <a href="blog.asp?tur=77">Anılar</a>
							 <a href="blog.asp?tur=74">Çevre</a>
							
                            </div>
							</div>                              
							</div>
						</div>

                </div>   
            </div>
        </section>

   
<div class="footer-content">
      <div class="container">
        <div class="row">
          
		  
		  <div class="col-md-8"> 
            <!-- Footer widget area 2 -->
            <div class="widget">  


						<form  method="post"> <h1>İletişim</h1>
                            <div class="row">
                                <div class="form-group col-sm-3">
                                    <label for="name">Adınız Soyadınız</label>
									<input  aria-required="true" required class="form-control required" placeholder="Adınız Soyadınız" type="text" id="adsoyad" name="adsoyad" tabindex="1" maxlength="150">
                                     <label for="email">E - Posta</label>
                                    <input  aria-required="true" required placeholder="E - Postanız" class="form-control required" type="email" id="eposta" name="eposta" tabindex="3" maxlength="100"> 
									 <label for="email">Telefonunuz</label>
                                    <input  aria-required="true" required placeholder="Telefonunuz" class="form-control required" type="text" id="ceptel" name="ceptel" tabindex="2" maxlength="15"> 
									
                                </div>
                                <div class="form-group col-sm-9">
                                    <div class="form-group">
                                    <label for="message">Mesajınız</label>
                                    <textarea aria-required="true" required name="icerik" rows="5" class="form-control required" placeholder="İçeriği yazınız"></textarea>
                                </div>
								<img src="guvenlik.asp" alt="Güvenlik Kodu Resmi Yüklenemedi" id="guvenlik" />&nbsp;&nbsp;&nbsp;<a href="javascript:guvenlikyenile();"><font color="#FF6600">Kodu Değiştir</font></a>
                                    <input required placeholder="Güvenlik Kodu" type="text" id="gk" name="gk" tabindex="3" maxlength="4" class="form-control input-lg">
                                </div>
                            </div>
							

                         
								
                            <button class="btn btn-primary" type="submit" ><i class="fa fa-paper-plane"></i>&nbsp;Gönder</button>
                        </form>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>		 
	
        <!-- Footer -->


<footer id="footer">
            <div class="footer-content">
                <div class="container">
                    <div class="row" style="background-image: url('images/world-map-dark.png'); background-position: 50% 20px; background-repeat: repeat-x">
                        <div class="col-md-4">
						<iframe src="https://www.google.com/maps/embed?pb=!1m18!1m12!1m3!1d1592.0016611110736!2d35.35919519658733!3d37.057404008126014!2m3!1f0!2f0!3f0!3m2!1i1024!2i768!4f13.1!3m3!1m2!1s0x15288dc56e005e67%3A0xd4a5074295a90c96!2sZiraat%20Fak%C3%BCltesi!5e0!3m2!1str!2str!4v1752756698806!5m2!1str!2str" width="100" height="200" style="border:0;" allowfullscreen="" loading="lazy" referrerpolicy="no-referrer-when-downgrade"></iframe>
						</div>
						<div class="col-md-4">
							<div class="icon-box effect small clean">
                                <div class="icon">
                                    <a href="#"><i class="icon-phone"></i></a>
                                </div>
                                <h3>İletişim</h3>
                                <p><strong>Tel:&nbsp;</strong><a href="tel:+90 5337692415 ">+90 5337692415 </a>
								<br><strong>Faks:&nbsp;</strong><a href="tel:"></a>
                                    <br><strong>E-Posta:&nbsp;</strong><a href="mailto:info@ibrahimortas.com.tr">info@ibrahimortas.com.tr</a> 
                                    <hr>
                                </p>
                            </div>
							<div class="icon-box effect small clean">
                                <div class="icon">
                                    <a href="#"><i class="icon-clock"></i></a>
                                </div>
                                <h3>Çalışma Gün / Saatleri</h3>
                                <p><strong>Hafta İçi</strong>
                                    <br>08:00 - 19:00</p>
                                <p><strong>Cumartesi</strong>
                                    <br>09:00 - 17:00</p>
                            </div>
                        </div>
						<div class="col-md-4">
                                    <div class="widget">
                                        <div class="widget-title">Yönergeler</div>
                                        <ul class="list">

                                            <li><a href="sayfa-ayrinti.asp?dil=0&id=259">Gizlilik Politikası</a></li>

                                            <li><a href="sayfa-ayrinti.asp?dil=0&id=262">Çerez politikası</a></li>
 
                                        </ul>
                                    </div>
                        </div>
                    </div>
                </div>
            </div>
            <div class="copyright-content">
                <div class="container">
                    <div class="row">
                        <div class="col-lg-6">
                            <!-- Social icons -->
                            <div class="social-icons social-icons-colored float-left">
                                <ul>
			<li class="social-instagram"><a target="_blank" href="https://www.instagram.com/iortas2018/"><i class="fab fa-instagram"></i></a></li><li class="social-google"><a target="_blank" href="https://maps.app.goo.gl/m2qyE98GZKLQt4po6"><i class="fa fa-map-marker"></i></a></li><li class="social-google"><a target="_blank" href="https://wa.me/905337692415"><i class="fab fa-whatsapp"></i></a></li>
		
								</ul>
                            </div>
                            <!-- end: Social icons -->
                        </div>
                        <div class="col-lg-6">
                            <div class="copyright-text text-center">&copy; 2025 ibrahimortas.com.tr</div>
                        </div>
                    </div>
                </div>
            </div>
        </footer>
	        
        <!-- end: Footer -->
		
    </div>
    <!-- end: Body Inner -->
    <!-- Scroll top -->
    <a id="scrollTop"><i class="icon-chevron-up"></i><i class="icon-chevron-up"></i></a>
    <!--Plugins-->
    <script src="js/jquery.js"></script>
    <script src="js/plugins.js"></script>
    <!--Template functions-->
    <script src="js/functions.js"></script>

</body>

</html>