İktidar Hırsına Yenik Düşmek

Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ

Çukurova Üniversitesi. iortas@cu.edu.tr

Saddam Hüseyin apar topar idam edildikten sonra genel kanı aldığınız pozisyona göre değişiyor. Eğer Şiiler veya Amerikalıların gözü ile bakarsanız o bir katil, Bağdat canavarı. Sünnilerin gözünde bir ulusal kahraman. Savaş sırasında Amerikalıların yanında yer alan basının bazı seçkin kalemleri olup biten karşısında sessiz. Tabii entelektüel ve objektif gözle bakan yazar çizer kesim çoğunlukla Saddam bir zalimdi, diktatördü ancak bu şekilde idam edilmesi yanlıştı. Olayın dışında kalanlar idam edilme şekli ve idam resimlerinin basına bu şekilde sızdırılmasını iğrenç buluyor.

Evet bunların hepsi doğru. Ancak Saddam bugünlere nasıl geldi, ülkesi ve dünya için yapmaya çalıştıkları ülkesi ve dünyaya ne getirdi ne götürdü ona bakmak gerekir.

Saddam güçlü bir iktidar düşkünü olarak Irakta darbelere karışmış ve darbeler sonucu iktidara gelmiştir. İktidarını güçlendirmek için özel birlikler kurmuş, kendisini ülkenin her şeyi ilan etmiş bir zat. İktidarını korumak için kendisine bağlı ülkenin en ileri birliğini kurmuştur. Saddam Hüseyin'i iktidara geldikten sonra Irak petrolünü millileştirerek Irak'ın yeniden inşasına başlamıştır. Baas partisi politikası anlayışı ile Arap milliyetçiliğini yaygınlaştırarak kendisine Ortadoğu'da bir güç bulmayı hedefliyordu. Hızla batıdan aldığı silahlar ile güçlü bir ordu kurmayı hedefliyordu. İran'da şahın ülkeden ayrılması ve Humeyni'nin iktidara gelmesi ile Batının iyice kaygıları artmışı. Tam da bu sırada bir tesadüf müdür bilinmez, Saddam Hüseyin İran'a savaş aştı ve sekiz yıl boyunca hiçbir taraf birbirine üstünlük sağlamadan bir milyonun üzerinde insanın ölümü sonunda BM'in arabuluculuğu ile savaş sonlandırıldı. Herkes bu savaşın batının silah savaşı olarak algıladı. Sekiz yıl boyunca silah üretemeyen bu ülkelerin yüksek teknolojiyi kullanmalarının herhalde ciddi bir bedeli olması gerekir. Kuzeyde Kürtleri İran'la işbirliği yapmakla suçluyor. Ve Halepçe'de yine kendisinin üretmediği ve batıdan aldığı kimyasal silahları kullanarak 5 bin insanı zehirleyerek öldürmüştür.

 Saddam Hüseyin Ektiğini Biçti

Saddam Hüseyin iktidarını ve bürokrasisini ve askeri komutanlarını ağırlıklı Sünnilerden oluşturarak ülkenin %60'lık Şii nüfusunu saf dışı bırakmış. Şiiler buna itiraz edince en acımasız yönteme başvurarak kimini idam, kimini işkence ile ortadan kaldırdı, kimini sürgüne göndermiş, kimi de korkudan kaçmıştır. 1998 yılında ABD'de Florida Üniversitesinde Iraklı Abid Al-Agely adlı bir doktoralı teknisyenle birlikte çalıştım. Ülkesine gitmekten korktuğunu söylüyordu.

Saddam yine basına yansıdığı kadarı ile ABD'nin Bağdat büyükelçisinin yeşil ışık yakması ile Kuvvet'i işgal etti ve arkasında Amerika Saddam'ı kıskaca almaya başladı. Birinci körfez savaşı ile Saddam'ın ülkenin milli geliri ile satın aldığı savaş uçaklarını yerinden kaldırmadan savaş gücünü dağıttı, bütün alt yapısını yerle bir etti. Saddam'ı yer altına itti. 2003 yılında nihayet Irakta nükleer ve biyolojik silah var diye işgal etti ve Saddam'ın yönetimini yerinden etti.

Amerika Kazdığı Kuyuya Kendisi Düştü

Amerikanın teknoloji ile kazandığı savaş sarhoşluğu kısa sürede direniş ile karşılaştı. Batılı analizciler bu süreci hesaplayamadılar. Bununla birlikte ülkede ABD'ye karşı bir direniş başladı ve Saddam direnişin merkezine konuldu. Bu aşamaya kadar bir diktatör ve batının oyuncağı onların kullandığı Saddam bir anda antiemperyalist konuma gelmişti. ABD bütün şiddetine ve parasal gücünü kullanmasına rağmen direnişi kıramadı ve şu ana kadar resmi rakama göre 3000 ABD'li asker öldürüldü ve 700 bin, gayrı resmi 1 milyon Iraklı öldürüldü. Bir zamanlar bölgenin eğitim ve sağlıkta en ileri ülkesi iken bugün altı yapısı yok edildi ve insanlar ilaç bulamıyorlar ve eğitim kurumaları tahrip edildi. Ülkenin bilim adamları teker teker öldürüldü. Aydınları öldürüldü.

Direnişin bu kadar gelişeceğini göremeyen Amerika ve İngiltere'nin bütün çabaları boşa çıkınca ABD kongresi bir komisyon kurdurttu. Komisyon raporu işlerin kötüye gittiğini belirtti. Birer birer Amerikalı ve İngiliz liderler CIA'nin toplattığı bilginin yanlış olduğunu belirttiler. Ancak Amerikaların Irakta yenilgi ile ayrılması kabul edilemeyeceği için yeni bir yol bulmaları gerekiyordu. İktidar hırsı iktidarı devirir. Yaşam boşluk kabul etmez. Keskin sirke küpüne zarar verir, anlayışı sonucu bir iktidarın yaşaması için diğeri alt edilmek zorundadır. 

Saddam Hüseyin Bütün Davalardan Yargılanmalıydı

Sonunda Saddamın bir çok konuda yargılanması gerekirken bir tek bir direniş konusunda yanlı bir mahkeme ile yargılanmış ve acele olarak bayram günü idam edilmiştir. Savaş koşullarında yakalanan esirlerin Cenevre sözleşmesine göre nasıl muamele görecekleri açık. Bu kurala uygun olarak BM'in gözetiminde kurulacak bir mahkemede bütün geçmişi ile ilgili sorgulanabilirdi. Belki de iktidarının ayağının altından kaçtığını gören ABD ve İngiltere ve onların yöneticileri başarısızlıklarını gördükleri için bir son çare olarak direnişin sembolü Saddam'ı idam ettiler. Ancak korkunun ecele faydası yok. Benimsenmeyen bu şekildeki idamı bölgeye bir gözdağı yanında bölgeyi yeniden bir mezhep çatışmasına sokmuştur.

Bir başka söylem, Saddam Hüseyin anılarını yazıyordu ve anılarında geçmişte yaşadıkları ve batılılar ile olan ilişkileri ve perde arkasını yazdığı için aceleden idam edilmiştir.

Bölgede ABD ve İngiltere'nin uyguladığı politikanın bir başarı şansı görülmüyor. Türkiye bile %95 düzeyinde bu politikaları ret ediyor. Bölgede artan anti batıcılık bugün en üst düzeye erişmiş olup bu da insanlığın birbirine karşı hoşgörüsü değil tam tersine düşmanlığını körüklüyor.

 Türkiye Tavır Alamadı

Tabii vicdanım ve dünyadaki gelişmelere bakış açım Türkiye'den bakınca içler acısı. Irak ile ilgili her konuda taraf olan ülkemizin idam konusunda sessiz olmasını anlamak mümkün değil. Bugün bu idama karşı çıkmayan Türkiye yarın yanı başında gelişecek ve kendisine ağır fatura olarak ödettirilecek bedelin altından nasıl kalkacak bilmiyorum. Dış İşleri Bakanlığından birilerinin bunu görmesi gerekir. Belki de çoktan gördüler de büyük patronu kızdırmak istemiyorlardır.

 Dünün Diktatörü Günümüzün Kahramanı

Çok farklı düşüncelerle iç içe yaşıyorum. Hiç de benimsemediğim Saddam'ın yönetim şekli onu dünyada bir dönemin en kötü adamı yapmıştı. Bugün Irak'ın içine düştüğü durum Saddam'ın işgalcilere kaşı direniş ruhu ve savaş sonrası yaşananlar ile birlikte şimdi apar topar idam edilmesi onu kahraman ve şehit mertebesine çıkarmıştır. Bir çoğumuz da bu şekilde bir idamı benimsemedik ve temelden yanlış bulduk.

Dünün zalimi bugünün anti-emperyalisti. İçimden iyi oldu diyemiyorum. Tarihte de Afgan kralı ve Çin İmparatorları ülkelerini işgal eden güçlere karşı savaştıkları için ulusal kahraman olmuşlardır. Sanırım Saddam da ulusal kahraman olarak anılacaktır. Bir bütün olarak değerlendirildiğinde dünyanın önemli petrol üreticisi olan ve tarihi geçmişi olan Irak'ın bugün batının uzun süreli stratejileri sonucu Amerika-İngiltere'nin işgali altına dağılma noktasına gelmiş ve iç savaş halindedir. Yaşamı boyunca iktidar hırsı ile ülkesinin bütün değerlerini yok eden ve Batılıların eline koz veren ve sonunda canından olan Saddam Hüseyin'in yaşamı ve dünyanın geçirdiği süreç ileride çok konuşulacağa benziyor.