Kongre Merkezi Gerekli Miydi?

Prof. Dr. İbrahim Ortaş,
Çukurova Üniversitesi, iortas@cu.edu.tr

Bilimsel Çalışmaların Paylaşımında Kongre Merkezlerinin Rolü Önemlidir

Batıda çok görmedim ancak ülkemizde üniversitelerde yer yer kongre merkezleri yapılmaktadır. Belki de kentlerin ciddi anlamda bir kongre merkezi olmadığı için bu tür toplantı yerlerine gereksinim duyulmaktadır. Aslında kongre merkezleri Antik Yunan’dan beri var. Halk kitleleri bu tür merkezlerde toplanır ve konuşularak ülke yönetimi ve değişik sosyal etkinlikler yapılırdı. 2005 yılında Çin Halk Cumhuriyetinin başkenti Pekin’de bitki besleme kongresi Pekin Kongre –Merkezinde yapılmıştı ve görünce neden ülkemizde de böyle bir ortam yok diye hayıflanmıştım. Tam bir yerleşke ve her yönü ile donanımlı bir merkez. Şimdilerde İstanbul’da da binlerce insanı kapsayacak Habitat gibi kongrelerin yapılması önemli ve sevindirici. Günümüzde her ile bir kongre merkezi şart. Yalnızca bilimsel toplantı için değil, diğer sosyal ihtiyaçlar için de gereklidir.

Adana gibi 2 milyonluk bir kentte ciddi bir kongre merkezinin olmaması bir eksiklik. Adana’da baraj gölüne nazır her yönü ile donanımlı, yanı başında değişik amaçlı ve standartta otelleri, sergi ve gösteri salonları olan bir kongre merkezi üniversite için de yararlı olurdu. Çukurova Üniversitesi de böyle bir beklenti ile kongre merkezi inşa etmiş olsa gerek.

Kongre Merkezinin yer Seçimi ve Amaca Uygun Yapılandırılması Önemli

Kongre Merkezinin açılışına aşağıda açıklayacağım nedenlerle katılmadım, ancak önemsiyorum. Gönlümden geçen yine üniversitenin göle bakan yamaçlarında, yanı başında oteli olan ve kent ile ulaşımının kolay olduğu bir yeri tercih ederdim. Tabii bunun için mutlaka üniversite kamuoyunun ve bölgenin altyapı ve estetik yapısının da dikkate alınması ve oylama ile görüş alınması yararlı olurdu. Batıda olsa kongre merkezi birçok etkiye dayandırılarak amaca ve estetiğe uygun bir yerde yapılırdı.

Yakın geçmişte 2008 yazı başında ünlü İspanyol Mimar Rafael Moneo’nun yapmayı planladığı Zürih yakınındaki Leman gölü kıyısında tasarlanan kongre merkezine Zürih halkı oyları ile izin vermediğini basından öğrendiğimde “bizde olsaydı acaba nasıl karşılanırdı” diye kendi kendime sormuştum. Dünyada herhangi bir yerleşim yeri yapılacağı zaman çevre sakinlerinin onayı alınır. Yine İsviçre’den bir örnek vereyim 2004 yılında bir mahalleye yapılacak olan süpermarketin bölgenin estetik özelliği gerekçesi ile bölge halkı referandum yolu ile izin vermemişti.

Genelde batı toplumu çevre konusunda duyarlı olduğu için bu konulara hemen sıcak bakmıyor. Bizde olsa “bir tesis kazandırıldı, kime ne zararı var” denir. Estetik, çevre, tarım toprağı, verilen sözler, dönen dolaplar hemen hiç dikkate alınmaz.

İlke olarak

1. Kongre yerinin seçiminin tarım toprakları üzerinde olması,
2. Kongre merkezinin olası kentin diğer etkinlikleri için kullanılması durumunda üniversitenin ulaşım ağının içine karışması ve çokça şikâyet konusu olan üniversite içindeki güvenlik sorunu,
3. Bir yıl içinde üniversitemiz tarafından kaç kongrenin yapıldığının bilinmemesi ve hepsinden önemlisi de üniversitede kongre düzenleyecek şevki kalan kaç akademisyen arkadaşımızın olduğunun tespiti,
4. Yıllardır düzenlediğim birçok ulusal ve uluslararası etkinlik nedeniyle üniversiteden bir tek kuruş kaynak alamadığım için 28 Ekim- 1 Kasım 2012 tarihinde yapacağım uluslararası bir sempozyumu Antalya’da yapmaya karar verdim. En son İzmir Çeşme’de yapılan Uluslararası Toprak Bilimi Kongresinde 2014 yılında yapılacak toplantının Adana’da yapılması teklifini üniversitemden yeterli desteği göremeyeceğim kaygısı ile dillendiremedim.

Bu nedenlerden dolayı dün akşamki kongre merkezinin açılış kokteyline katılmadım.

Kongre Merkezinin Yönetilmesi Önemli

Yeni dönem rektör adayı arkadaşlarıma söz konusu Alper Akınoğlu Kongre Merkezinin nasıl yönetmeyi ve nasıl doldurmayı düşündükleri sordum. Belirttiğim gibi bilimsel bilgi paylaşımı için kongreleri önemsiyorum. Ancak kongre veya toplantı yapacak ulusal ve uluslararası bilimsel etkinliği ve şevki olan hocalarımın sayıca çok olması en önemli kısmını oluşturuyor. Yeni yönetim ve ilerideki yönetimler kongre ve toplantı yapacak bilim insanlarını isteklendirmelerini beklerim.

Kongre Merkezi Özelleştirilmemelidir

En son geçen hafta İtalya’da katıldığım kongrede 2000 kişi kadar katılımcı mevcuttu ve kayıt ücreti 650 Euro idi. Katılımcıların uçak, konaklama ve diğer harcamaları dikkate alındığında milyon Euro’luk kazanım. Ülkemiz, üniversitemiz bilimde iyi olsa bu tür toplantıların üniversitemize çok şey katacağını hepimiz kabul ederiz.

Ticari kısmı değil, bilimsel ve tanıtım kısmı çok daha önemli olmakla birlikte Kongre Merkezinin yönetilmesi, personel ve masraflarının karşılanması da sürekli rutin bir külfet çıkaracaktır. Bunların da iyi düşünülmüş olması gerekiyor.

Umudum yeni yönetimin bu kongre merkezinin yönetimini ve doluluğunu sağlanmasını ciddiye alıp bu işi için ayrı bir organizasyon kurup kongrelerin davetlerini yapmasıdır.

Yoksa üniversitenin araştırma için harcaması gereken, hatta öğrencilerden alınan bazı paylardan kaynak aktarılan paranın önemli bir kısmının harcandığı kongre merkezi atıl kalacak, hepimizin kesesinden çıkan paralarımız heba edilmiş olacak, dahası üniversiteye ek külfetler çıkarmaya devam edecektir.

Üniversitemizin Kurumsal Kültürünün ve Bilimsel Gelişimine Katkı Sağlaması Beklentisi ile Hayırlı Olsun

Sonuçta kongre merkezinin kararlaştırılmasına, yer seçimine ve plansız yapılmasına eleştirel yaklaşsam da üniversite için yapılmış bir kazanım sayalım. Emeği geçenlere teşekkür ederim.

Asıl önemlisi bundan sonra onu hak ettiği şekilde yönetmektir. Ben de merak ediyorum, yılda kaç büyük çaplı uluslararası nitelikli binlerle ifade edilen katılımlarla kongre yapabileceğiz, burayı özelleştirmeye ve ticarileşmeye konu etmeden nasıl yürüteceğiz?

Aksi takdirde üzerine oturduğu üniversite arazisi ile birlikte yarın birilerine kiralamayı hatta devretmeyi mi düşüneceğiz? Yaptığımız onca masrafın da heba olmasıyla mı karşılaşacağız?

Benimkisi şimdiden bazı inceliklerin, olası risklerin düşünülmesidir. Umarım tüm bu riskler hesaplanmıştır. Olmuş bitmiş kısmı bir yana, bundan sonraki risklerin iyi hesaplanması ve yönetilmesi gerekir. Tüm dileğim çok zor şartlarda öğrenci ve velilerimizin, her bir öğretim elemanımızın az çok doğrudan dolaylı katkısı ile yapılmış bu merkezlerin gelecekte de üniversitemizin yüz akını oluşturmasıdır.

Hayırlı olsun.  

13 Temmuz 2012 Adana