Yüksek Öğrenimde TUS benzeri sınav isteği

Doç. Dr. İbrahim ORTAŞ

Çukurova Üniversitesi, 

Prof. Dr. Bahattin Gümgüm hocanın geçen haftaki ( 23 Mart 2002 CBT) yazısında değindiği LES neden TUS gibi değil yazısı yerinde bir isteği dile getirmektedir. Akademik yaşamın temelini oluşturan ve hep değindiğimiz iyi eleman bulma isteği ne yazık ki bu gün hep bildik nedenlerden dolayı işlememektedir. Bu güne kadar değişik bilim adamlarının ve benim de birkaç kez yazdığım Öğretim Üyesi Yetiştirme sorunların temelinde bu kaygı bulunmaktadır. Genelde benim gözlemim üniversiteler akademik aşamada dinamik güçler yerine ‘evet efendimci, saygıda kusur etmeyen, her söylenene evet veya isabet buyurdunuz diyen kişiler tercih edilmektedir. Almanca’da bu konuda çok güzel bir deyim vardır: ‘Zu allem ja und amen sagen’ anlamı, ‘herşeye evet ve amin demek’. Zeki ve yetenekli kişiler ise biraz hareketli olmaları nedeniyle hep ‘yaramaz çocuklar’ olarak tanımlanmaktadırlar. Hele bir de görüş belirtiyorsa, olaylara eleştirel bakabiliyorsa o zaman hiç istenmeyen kişi ilan ederler, hatta varlığından bile rahatsızlık duymaktadırlar. Yetkililerimiz her üniversite açılışlarında gönüllerindeki gençliği ve üniversiteliliği nedense hep doğru teşhis etmekteler (dinamik, kendisini ifade edebilen, eleştiren, sorgulayan, okuyan ve hakkını arayan sağlıklı bireyler olarak) fakat yaşamsal pratiğe gelince durum değişiyor. Büyüklerimiz yaramaz çocuk yerine uslu ve ‘saygılı’ çocukları tercih etmektedirler. Sonra da bu ülke battı, her şey kötü, bu ülkenin hamuru bu, adam bulamıyoruz türünden mırıltıların içine girmektedirler. Bu nedenlerden dolayı zeki ve başarılı gençlerin üniversitelerin Yüksek lisans ve akademik kadrolarına girebilmesi için bir yerde TUS benzeri bir sınavla alınmaları daha yerinde bir tercih olur. Tabii doğrusu kurumaların kendi elemanını deyim yerindeyse ince eleyip sık dokuyarak, not durumu, becerisi, bilim yapabilme kapasitesi, güdülme kapasiteleri dikkate alınarak alınmalarıdır. Fakat gelin görün ki adam sendecilik, kimin yakını gibi nepotist nedenlerden ve anlayışlardan dolayı bir çok yetenekli gençlerin hakları bazen bile bile yenilmektedir.

Üniversite çeşitliliği sağlamak için başarılı kişiler lisansını hasbel kader bir başka üniversitede bitirmiş olabilir. Eğer kişi yetenekli ise bir şans daha vererek yeteneğini istediği gibi değerlendirebilmelidir. Geçmişte tıp fakültelerinde yaşanan rüşvet, adam kayırma ve nepotist zihniyetlerin önüne geçmek için başlatılan TUS bugün kamuoyu tarafından destek görmektedir. Tabii daha adaletlisi ve isabetlisi varsa onu da destekleyelim. 

Son yıllarda ülkemizde devlet memurluğuna geçişte kayırmacılığın kaldırılması için ÖSYM kontrolünde gerçekleştirilen sınav vatandaşın gözünde torpil ve rüşvet ile öğrenci alımlarının minimum düzeye indiğinin bir göstergesi olarak kabul edilmiş ve benimsenmiştir. Şeffaf bir toplum için, üniversitelere daha yetenekli öğrencilerin alınması için benzer bir sınav şimdilik doğru bir tercihtir. Yetkililerimizin bu konuyu tartışmasını da yarar olduğu görüşündeyim.