Kurtuluş Savaşı Mazlum Milletlere Nasıl Örnek Olacaktı?

Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ

Çukurova Üniversitesi

Mustafa Kemal Cumhuriyet kurulmadan önce dönemin hakim güçlerinin başta Babıali’nin yabancılar ile işbirliği yaptığını görüyor ve Cumhuriyet fikrini topluma benimsetmek için Yunus Nadi’yi İstanbulda Cumhuriyet adlı bir gazete çıkarmak üzere görevlendirir. Bugünlerde TCK basın ile ilgili yasası konuşulurken basının ülkenin bağımsızlığı ve demokrasiyi savunması basın özgürlüğünün başta gelen görevi arasındadır. Ancak bağımsızlığı savunmak çok da kolay olmamaktadır.

Mustafa Kemal’in önderliğindeki Türkiye halkının verdiği bağımsızlık mücadelesinin sık sık mazlum milletlere örnek olduğu vurgulanır. Asya ve Afrika halklarının kurtuluş savaşı mücadelelerinde Türkiye’yi örnek aldıkları söylenir. Gurur verici bir davranış. Geçen körfez savaşı ve Irak savaşında bazı medya organları komşusu Irak’ın Atlantik ötesi kovboy kabadayılığının işgaline uğraması durumunda ne yapacağını bilememiş ve bağımsızlıkçı bir politika da izleyememiştir. Halbuki ülkemizin bağımsızlık savaşını veren Mustafa Kemal “yurtta barış, dünyada barış” diyerek başkasının toprağında gözü olmadığını ve başka ülkelerinde böyle davranması gerektiğini ifade etmiştir. Ancak ülkemizin bazı kalemleri, TV uzmanları ve siyasiler sanki Mustafa Kemal’in bizlere bıraktığı bu misyonu unutmuş gibi Amerika da gelecek birkaç milyarlık hibe ve Saddam Hüseyin gibi bir diktatörün varlığının arkasına sığınarak Sam amcanın arzusu doğrultusunda savaşın haklılığını ürkek bir tavırla topluma empoze etmeye çalışmaktadırlar. Bazıları da Amerika’nın yanında yer almamakla Türkiye’nin öneminin bittiği tellallığı yapılmaktan da çekinmemişlerdir.

Ülkemizin yanı başında çıkmış olan on anlamsız bir savaş söz konusu olduğundan bu yana ülkemizin bu olaydan ne denli etkileneceği ve geleceği konularında farklı düşünceler TV, radyo ve gazetelerde yayınlandı. Bu tür tartışmalarda farklı fikirler üretmek tartışma kültürü ve demokrasinin olgunlaşması için yaralı ve gereklidir de. Ancak bu tartışmaların dozu öyle artırıldı ki artık fikir üretmek değil, tamamen “kraldan çok kralcı” davranışlar sergilenmişti. Hepimizi kahreden savaş haberlerini akşamları geç vakitlere kadar yerli ve yabancı medya kanallarından izliyor ve hayatında hiç hayal bile etmediği bombaların korkutucu yıkımının nedenlerini anlamayan zavallı insanların görüntüsü ise içimizi yiyordu. İngilizce ve Fransızca yayın yapan kanallar yanında bizim kanalları karşılaştırdığım zaman ülkem medyası adına büyük üzüntü duyuyorduk. Bazı stratejist ve gazetecilerin her gün televizyon-radyo ve gazetelerde işbirlikçi bir tutumla savaş çığırtkanlığı yaptıklarını, halkı yanılttıklarını ve yanlış tarafta yer alması için çaba harcadıklarını hayret ve ibretle izlemekteydik. Bir televizyon kanalı adına bilgi veren uzman kişi kendisine sorulan çok sayıda sivil kadın, erkek ve çocuğun ölümüne ne diyorsunuz sorusuna cevabı “biraz sabırlı olun Amerika bu işi kısa sürede çözecektir” demesi yaşamımda duyduğum en korkunç sözlerden biriydi. Ganimet için verilen bu savaşta sivillerin ölmesini nasıl doğal bulabiliriz?. İnsanlığımdan utanıyorum! BM, insan hakları örgütleri, Kopenhag kriterleri ve diğer yardım kuruluşlarının hepsi yalan. Halkın bu gibilerin şerrinden korunması için doğru bilgilendirilmesi gerekmektedir. Bu konuda basın konseyinin açıkça tavrını belirtmesi gerekir.

Bin küsür yıldır bir arada olduğumuz ve yüz yıllarca Osmanlı egemenliğinde kalmış olan Orta Doğuda devam eden bu savaşta TRT’nin bölgeden dünyaya doğru haber vermesi gönülden geçmektedir. Basınımızda CNN ve BBC’den alınan haberler abartılarak “koalisyon güçleri insani yardım dağıtıyor”. Kim koalisyon, ne demek insani yardım, ne demek Irak'ın özgürlüğü?. Bilmiyorum bilerek mi konuşuyorlardı yoksa bilmeyerek mi konuşuyorlardı?. Yoksa savaş öncesi ortalıkta dolaşan Amerika tarafından savaşta basını yanına çekmek için dağıtıldığı söylenen 300 Milyon dolarlık hikaye doğru muydu?. 

Irak’ta yaşananlar ekranlara ne derece doğru yansıdı, bilmiyoruz ancak yansıdığı kadarı ile gördüklerinden etkilenmemek mümkün mü?

İnsanların yürek parçalayan feryatları, kafası gözü yarılmış
yardıma muhtaç çocuklar, tonlarca ağırlığındaki bombalarla tahrip edilen şehirler, ölenler, yaralananlar, hoş bir görüntü değil. 5 milyonluk Bağdat şehrindeki insanlar o günlerde korkutucu bombaların gürültüsü ile uyutulmamakta, suları kirletilmekte, ekmekleri zehirlenmekteydi. Iraklıların erzak depoları, su şebekeleri tahrip ediliyor sonra da Iraklıların petrol paraları ile getirtilen sözüm ona “insani yardım” adı altında bir tas su ve bir kuru ekmek ile kendini sevdirtmeye çalışıyorlardı. 

Neredeyse bazıları savaşa girmemiz gerektiğini söyleyecek derecede ileri gitmektedirler. Nihayet istenmeyen savaş başladı ve TV ekranlarında masa başında fikir beyan eden sözüm ona bazı analistler ve köşe yazarları Amerikan güçlerinin daha hızlı hareket edememesi ve savaşın Amerikanın istediği gibi gitmemesi nedeniyle rahatsız olmuş görüyorlardı. Çoğu az gelişmişlik psikolojisi ile Amerikanın elinde bilmem ne tür silah var, bunun karşısında durmak mümkün değil deyip insanın moralini bozmaya çalışmaktadırlar. TV kanalları, gazeteler ve bazı dergiler aralıklarla Amerikan füze ve savaş uçaklarının görüntülerini göstererek bu güç karşısında durulamayacağı mesajını vermeye çalışmaktadırlar. Aslında verilen mesaj az gelişmişlik psikolojisi. Güçlü kim ise onun yanında yer almak. Bunun tersi zayıf kim ise onu ezmek ve görmemek. Bu davranışa aslında günlük yaşamımızda sıkça rastlamaktayız da.

Ancak unutulan bir şey var ki o da insan faktörüdür. Bütün dünya 72 yaşında bir Iraklı dedenin 15 Milyon Dolarlık Apaçi helikopterini nasıl aşağı indirdiğini göstererek tarihe bir mesaj verdi. Bilgi toplumunun savaşını sunan ABD yanında, toprağını savunan inançlı bir Iraklının en üstün savaş teknolojisinden daha güçlü olduğunu göstermiştir. Bu bağlamda ABD dahil hiçbir güç insani vicdana, sağduyuya karşı galip gelememiş, kitlelerin gönlünde savaşları çoktan kaybetmiştir. Bu savaşta ölen, yaralanan korkan ve psikoza giren binlerce insanın gönlünde bu savaş nasıl kazanılmış olacaktır. Galip ABD, bugün hala Kızılderililere karşı mağlup durumdadır. Irak'ta savaş başlamış ama bitmemiştir. Hatırlayalım, Mustafa Kemal kurtuluş savaşı verdiğinde batılılar sarıklı, elinde silahı bile olmayan Anadolu’nun Mehmet’lerini küçümseyerek “bunlarla mı savaşacaksınız” diyerek ülkemizi işgale kalkmışlardır. Ancak Mustafa Kemal’in “size ölmeyi emrediyorum” sözü ve toprağını savunma inancı kurtuluş savaşını kazandırmıştır. Aynı şekilde Vietnam, Laos, Kamboçya, Küba, Afgan halkları kendi topraklarında hiçbir yabancı güce müsaade etmemişlerdir. Geçmişte Irak halkı da işgalci İngilizleri ülkelerinden söküp atmışlardı. Bu aslında doğanın yasaları ile de uyumludur. Toprağın doğal sahipleri olan yabancı otlara karşı her yıl çapa yapılır, yabancı ot ilacı kullanılır, fakat bu otlar yeniden yaşamını ve sürdürülebilirliğini devam ettirir. Sonradan ekilen veya dikilen tarım bitkileri ise bir an bile bakımsız bırakılmaya gelmez. 

Savaşın o gün TV ekranlarına yansıyan görüntüleri, günlerce şiddetli bombaların altında uykusuz, aç, susuz, ilaçsız yaralı Iraklı çocukların ve masum insanların ölümleri benim gibi milyonları ve milyarları rahatsız etmektedir. Bu durumdan rahatsızlık duyan dünyanın duyarlı insanları tepkilerini sokaklara çıkarak gösterirken, ülkemizde cılız da olsa bazı protesto gösterileri şiddetli bir şekilde bastırılmaktaydı. Ve yine bazı meyda organları gösterileri illegal göstermeye çalışıyordu. Irak halkı ile hiç bir kültürel, dini, komşuluk ve kan bağı olmayan Güney Koreli, Şilili, Arjantinli, İsveçli, Güney Afrikalı hatta ülkesi savaşta olan Amerikalı, İngiliz ve Avustralyalıların savaşın insan üzerindeki vahşetini kınarken, komşum, akrabam, dindaşım, aynı havayı teneffüs ettiğim yanı başımdaki Irak halkına yapılan bu korkunç soykırıma karşı durmayı doğal görmemek mümkün mü? Urfanın köylülerinin tarlalarına düşen füzeleri protesto etmeleri, bir yumurta atmak gibi tepkileri göstermeleri kadar doğal bir davranış olabilir mi. Hatta tepki göstermemsi yanlıştır. Fakat ülkemizdeki medya tarafında bilerek veya bilmeyerek sürekli şiddeti yansıtan dev uçak gemilerini, füzeleri, tankları, topları, bağıran İngiliz askerlerinin agresif duruşlarını yansıtarak, topluma güçlünün karşısında durulamayacağı mesajı verilmeye çalışılmaktadır. Birde Amerikan CNN ve BBC yayın kuruluşlarının yalan haberlerini onlardan daha abartılı olarak vermelerini anlamak hele hiç mümkün değil. Neyse ki El-Cezire’nin farklı haberleri vermeleri üzerine diğer medya organlarıda artık temkinli haber vermeye başlamışlardı. İyi ki El-Cezire TV var, yoksa birinci Körfez Savaşında olduğu gibi dünyayı süper yalanlarla yanıltmaya çalışacaklardır. Tabii bu tür haber kanaları Amerikalıların katliamlarını deşifre ettikleri için büroları bombalandı ve bazı elamanları öldürüldü. Bunca yalana rağmen, batılı yorumcular yine de dikkatli konuşurken bizim medyadaki yorumlarda ise savaşın aksak gitmesi bazı gazeteci ve uzmanları kahrediyora benziyordu. TBMM Başkanı Sayın Bülent Arınç haklı olarak belirttiği gibi “Savaşı haklı göstermeye çalışmaktadırlar” demekte, ve Türk medyasını ve bazı köşe yazarlarını “Pentagon ağzıyla konuşuyor” diye uyarmaktadır. Sayın Arınç’ın “eğer diktatörler iki satır şiir yazabilselerdi ve okuyabilselerdi bugün bu zülüm olmazdı” sözü son derece anlamlıdır.

Ve bütün bu açıklamalar nasıl olsa bu savaş kaçınılmaz o zaman tezkerenin meclisten geçirilmesi ve bunun sonucunda Amerikanın sağlayacağı krediyle ekonomimiz rahatlayacaktır deniliyor. Tabii buna kargalar bile inanmamaktaydı. Fakat bütün bunlar hafızamı kurtuluş savaşı dönemindeki medyanın tavrına götürmektedir.

Gazeteci değilim ancak ülkemizin kurtuluş savaşı döneminin belgelerine bakıldığında şimdikine benzer durumların yaşandığı görülmektedir. O dönemde bazı büyük kalem efendileri ve Babiali patronları işgalin Türkiye için hayırlı olduğunu bile belirtmişlerdi. İngiliz Sevenler Cemiyeti (Muhipler Cemiyeti) İngilizlere davetiye çıkarıyordu, Kavm-i Necip safsatasını yayıyorlardı. Bazıları Mandacılığı savunmuşlardı. Acaba bugünkü durum farklı mı? Mustafa Kemal ve ekibi her türlü dışa bağımlılığı ve mandacı görüşlere Erzurum ve Sivas kongrelerinde bağımsızlıkçı düşünceleri ile cevap vermişti.

O dönemde de aydın geçinen bazı kişilerin toplumu yönlendirerek batılıların bu ülkeye refah getireceğine ikna etmeye çalışıyorlardı. O dönemde demokrasinin ancak Batılılar tarafından sağlanacağı söyleniyordu. O düşüncenin uzantıları veya torunları şimdi de ABD ile aramızın bozulması sanki bizim sonumuz imiş gibi yazıyorlar çiziyorlar. Ve ancak bizim kurtuluşumuzun ABD yardımından geçtiğini söylüyorlar. Bugün 'Irak'a Tomahawkların kanadında gelecek demokrasinin kime ne faydası olacaktır?. ABD kime demokrasi getirmiştir. Şu savaşta gördük ki açıklık dedikleri sözde özgürlük ortamında Irakta esir düşen askerlerini kendi TV ekranlarında göstermeye bile müsaade etmemişlerdir.

YURTTA BARIŞ, DÜNYADA BARIŞ şiarını yüksek sesle haykıran Mustafa Kemalin Ülkesi bu savaşta ne yapıyor? Barış için bir önerisi var mı? İşgale uğrayan bir ülkenin halkının kurtuluş savaşında Irak’ın yanında yer alarak mazlum milletlere örnek olacak mı? Türkiye’nin tavrını bekliyoruz.

Savaşa karşı güzel bir örnek; Urfa da Hz. İbrahim yakılırken bir karıncanın can havliyle ateşi söndürmek için ağzıyla su taşıyarak ateşi söndürme çabasını gören bir başka karınca merakla sorar karıncaya "ne yapıyorsun bu kadarcık suyla ateşi söndüremezsin "der. Su taşıyan karınca ise "bende biliyorum benim bu taşıdığım su ile ateşin sönmeyeceğini ama en azından zalime karşı mazlumun yanında yer alarak saffımı belli ediyorum" demiş. Bu duruş bireysel olarak büyük mesaj taşımaktadır.

Kurtuluş savaşı vermiş bir toplum olarak Irak halkının böylesi haklı davaların yanında cesurca yer almak insani bir davranıştır. Ne kokan ne bulaşan değil, doğrudan haklıdan yana tavır almak, duruş sergilemek gerekirdi. Savaşı istemiyorum demekle değil. Dünyanın korkutucu tank ve füzelerle değil insan aklı ile yönetilmesi gerektiğini güçlü bir şekilde istediğimizi vurgulamak zorundayız. 

Bu savaşta ABD askerlerinin saldırısı sonucu hayatını kaybeden ve dünya kamuoyunu bilgilendirmek dışında hiçbir amacı olmayan masum gazeteciler yanında, ölen masum siviller yanında her iki tarafta ölen askerlere de üzülmemek elden mi. Hele ABD askerleri ki bunların tamamı yeterince eğitim almamış, fakir, geri kalmış bölgelerdeki yoksul ailelerden gelmektedirler. Çoğunluğu da göçmen ailelerden oluşmaktadır.

Bu savaşın görüntüleri ile insanlığımdan utanıyorum. Her türlü savaşa karşı biraz duyarlı olalım.