ÖĞRETİM ÜYESİNİ PROFİLİMİZ NE DURUMDADIR  

Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ, Çukurova Üniversitesi, iortas@cu.edu.tr

Son yıllarda üniversite öğretim üyesi kalitesi sıkça sorgulanmaya başlandı. Sorunun temelinde bilim adamı yetiştirme planı, programı ve stratejilerinin olmadığı, doğru bilim kişisini seçeme konusunda halen evrensel ölçekte kriterlerinin de olmayışı yatmaktadır. Açıkçası ülkenin beyin takımının olduğu üniversite gibi bilim kurumları örgütsüz ve ölçüsüz olarak açık denizde hedefsiz yol almaktadırlar.

Bu konuda Gazi Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Çağatay Özdemir başkanlığındaki bir ekip tarafından 11’i vakıf, 69 üniversitede toplam 3 bin 392 öğretim elemanı ile yapılan anket çalışması ile belirlenmiştir. Anket sonuçlarına göre öğretim üyeleri geldikleri sosyo-ekonomik alt yapıya göre guruplara ayrılıyorlar.

Anket sonuçlarına önce iyi tarafından bakalım. Beklendiği gibi öğretim üyelerinin ezici çoğunluğu üniversite özerkliğini talep ediyorlar, YÖK’e karşılar, demokrasinin iyi işlemediğini ve akademik yükselmenin objektif değerlendirmeye göre yapılmadığını belirtiyorlar.

Olumsuz yönü ise, öğretim üyeleri genelde gelenekçi, özgür düşünceden çok benimsenmiş kalıplaşmış düşüncelerin ekseninde dolaştıkları görülüyorlar. Sivil inisiyatiften çok otoriteye ve orduya güven fazla, mesleği dışındaki konularda daha az okuyor ve olaylara bakış açıları evrensel bakmak yerine yerel ölçekte baktığı görülmektedir. Ayrıca öğretim üyelerinin ciddi anlamda iletişim ve özgüven sorunu yaşadığı anlaşılmaktadır. 

Öğretim üyeleri profili bir bütün olarak ele alındığında bir taraftan özek üniversite talebinde bulunuyor, diğer taraftan gelenekçi ve otoriteye bel bağlama gibi tutum sergilenmesi biraz kafa karıştırıcı gibi geliyor. Öğretim üyeleri şablon olarak sorulan klasik sorulara olumlu yaklaşıyor, fakat içerik olarak özerklikten ne anladığı, özerkliğin nasıl sağlanacağı konularındaki sorulara ise defans koymaktadırlar. YÖK’e karşı, demokrasinin iyi işlemediğini, akademik aşamanın doğru yapılmadığını belirtiyor, ancak diğer taraftan örgütlülükten kaçınıyor, sorunların çözümünde mutlaka etkili bir güce sırtını dayandırmayı benimsiyor. Genel görünümde öğretim üyeleri olumlu portre sergiliyorlar ancak içerik ve derinlemesine sorgulandığında sıkıntılı olduğu görülüyor. Anket bu yönü ile olumlu ve olumsuzlukları ile bize ülkemizin beyin takımının ne olduğunu ve ne olmadığını önümüze koymuş bulunuyor.