Narlı ve Çevresi Köyleri Çöp Alanı ve Çimento Fabrikası Yerlerinin Yanlışlığına Karşı Bir Araya Geldiler

Prof. Dr. İbrahim Ortaş, iortas@cu.edu.tr

27 Temmuz 2007 tarihinde Narlıda Yapılan Toplantıda Yaptığım Konuşma

Sevgili Pazarcık, Narlı Çevre Köylüleri, Sevgili Güzel insanlar, öncelikle sizleri kutluyorum. Hepinizi tebrik ediyorum. Çünkü sizler içinde yaşadığımız çağın önemli sorunlarından biri olan ve insanın ve doğanın sağlığını bozan çevre kirliliğine neden olan çöp ve çimento fabrikasının zararlı etkileri ile barışçı yoldan mücadele etmek için örgütlendiniz, dernek kurdunuz ve sesinizi demokratik yoldan dünyaya duydurmaya çalışıyorsunuz. Sizleri binlerce defa kutluyorum.

Kırsaldan Kente Göç Çöp ve Çevre Sorunun Artırmıştır

Sevgili Arkadaşlarım, değerli Narlı ve Çevre Köylüleri, 

Yeni bir çağda yaşıyoruz. Dünyada artan nüfus hızı, teknolojideki gelişmeler sonucu sanayileşme, buna bağlı olarak tarım iş gücünü sınırlamış, kırsaldan ve köyden büyük kentlere büyük göçler yaşanmıştır. Bu göçlerin ve nüfus yoğunluğunun yarattığı yerleşim yeri baskısı ve tüketim ihtiyacı yeni sorunları doğurmuştur. Bu bin yılda, yani yeni yüzyılda yeni mega kentler ortamında yeni bir dünya gerçeği ile karşı karşıyayız. Bu çağın adı iletişim çağı, bilgi çağı, bu çağın en belirleyici özelliği ciddi bir tüketim toplumu yaratmasıdır. Kullan at anlayışı berberinde bir çöp olgusunu oluşturmuştur. Çöp bir toplumun yaşam biçimini de yansıtmaktadır. Gelişmiş sanayi toplumunun çöpleri ile fakir gelişmemiş toplumların çöpleri aynı değildir.

Çağımız Çevre Çağıdır

Bugün kişilerin gelir düzeyine göre ortalama bir insanın ürettiği çöp miktarı günde 1-2 kg aralığındandır. Varlıklılar daha çok çöp oluşturmaktadırlar.  En kötü ihtimalle bir milyon kişinin yaşadığı bir kentte günde 1 milyon kg çöp ulaşmaktadır.  Bu büyüklükteki bir çöpü kentin dışına çıkarmak ve toplum sağlığını korumak kolay bir iş değildir.

Bizden önce kentleri büyümüş gelişmiş batı ülkeleri uzun zamandır çöp sorunu ile uğraşarak, uzun tecrübelerden sonra gelişmişliklerine yakışır bir biçimde çöplerini yönetebilmektedirler. Toplumun yüksek eğitim düzeyi ve yurttaşlık bilinci ve sorumluğu ile çöpleri yerinde ayıklayarak sorunu hafifletebilmektedirler. Kağıt, pet şişe, organik atıklar, ağır metaller ve diğerleri olarak ayrıştırılan çöpler ihtiyaca göre kullanılmaktadır. Kağıt ve şişeler yeniden işlenmek üzere ayrılmakta, organik bileşikler tarımda gübre olarak kullanılmak üzere kompostolaştırılmakta, metaller ayrıca alınmakta, diğerleri de ileri teknoloji sayesinde çevre kirliliğine neredeyse sıfır etki ile yakılarak elektrik enerjisi üretilmektedir.

Belediyelerimizin Çevre Politikası Halen Oluşmadı

Ülkemizde 3300 belediye bulunmakta, bunların sanırım 27 tanesinin çöp ayıklama merkezi bulunmaktadır. Diğerleri tabiri caiz ise vahşi depolama yolu ile kentlerin dışında boş bulunan alanlara yığın halinde bırakılmaktadır.

Bereket ki ülkemizdeki fakir insanlar çöpleri ayıklamakta ve devasa yığın oluşumunu engellemektedir. Çok sayıda insanın çöplüklerden geçindiği ülkemizde, geceleri ve gündüzleri artık neredeyse mafyalaşmış çöp toplama simsarları bütün konteynırları karıştırarak çöpleri ayıklayarak miktarını azaltmaktadırlar.

Ne Arıyoruz? Ne İstiyoruz

Hepimiz içinde yaşadığımız bu güzelim coğrafyada temiz havasını teneffüs ettiğimiz bu alanların kirletilmemesi için bir araya geldik.

Ne istiyoruz?

Kahramanmaraş’ın çöplerinin söz konusu edilen ovamızın yanı başındaki açık alana bırakılması ile çök kokusu, sinek ve hastalık etmenlerine karşı olduğumuzu, bu bölgede sağlığımızın ve huzurumuzun bozulmasını istemiyoruz.

Ne İstiyoruz?

Kahramanmaraş ilimiz halen sanayisi gelişmiş, çöpleri ağır metal kirliliği ile iç içe olan bir kent değildir. Çöpleri de bu anlamda halen tarımda değerlendirilecek durumdadır.

Toplumun eğitilmesi, çöpler yerinde yani evlerde ayıklanmalı, ağırlıklı olarak organik bileşikler gübreleştirilmelidir.

Arta kalanlar uygun bir ortamda insanın uzak olduğu yerleşim yerlerine alınarak depolanmalıdır. Veya bir çağdaşlık örneği gösterilen çöpler yakılmalı ve elektrik enerjisine dönüştürülmelidir.

Sevgili arkadaşlar, Narlıda olmasam da yaptıklarınızı ilgi ile izliyorum.  Bu organizasyona emeği geçen kişileri ve dernek yöneticilerinin çabalarını çok takdir ediyorum.

Bu bölgede yaşanan bir diğer sorun, karşımızdaki dağın eteğine kurulan çimento fabrikasıdır. Bu konuda Narlı ve çevre köyleri çok kötü bir sınav verdiğimizi belirtmek isterim. Başta fabrikanın olduğu yerde tarlası olan vatandaşlarımızın  arazilerini yüksek fiyatla satarak torunlarının geleceklerini düşünmeden hareket etmişlerdir.

Sevgili Narlı halkı, çimentonun sağlımız üzerindeki etkisi çöpten daha da vahim boyutlardadır. Bilimsel olarak bu konuda çok sayıda çalışma bulunmaktadır.

Çimento tozları rüzgarın yönüne göre 80 km kadar yayılabilir. Çimento tozlarının toz olarak veya yağışlar ile birlikte evlerimizin çatısına, sularımıza ve bitkilerimizin yapraklarına ve meyvelerin üzerine düşmesi ile ciddi sorunlar oluşacaktır.  Çimentonun içindeki toksik maddeler beslenme ve solunum yolu ile uzun sürede birikimli etkisi ile beklenilmedik hastalıklara neden olacaktır.

Önce İNSAN!

Bunun için diyoruz ki; çöp ve çimento fabrikalarına karşı değil, yerine karşıyız. Toplumun sağlığını bozan bu tür unsurlar insan yerleşkesinden uzak alanlara konuşlandırılmalıdır. İnsan var ise fabrika ve paranın önemi vardır. İnsanın olmadığı bir yaşamda bunların ne nemi var. Önce İnsan.

Ancak maalesef bu tür konularda yapılan bütün girişimler sonuç vermiyor. Bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyetinde son yıllarda bir hukuksuzluk işlenmektedir. İktidar gücünün arkasına sığınılarak bazı konularda ÇED raporu alınarak, toplum sağlığı hiçe sayılabiliyor. Deyim yerinde ise toplumun çoğunluğu bu tür yanlışlara ses çıkarmaya cesaret edemiyor. Ancak bu tür yanlışlara karşı örgütlü ve birlikte demokratik yollardan sesimiz yükseltmemiz gerekir. Bu tip savaşımların kişisel olamayacağı ve örgütlü savaşımda başarının elde edilebileceğini bilmemiz gerekir. Sizler bunun örneğini gösterdiniz. Kutluyorum. Gölümden geçen, çevre köylerimiz bu hassasiyeti göstererek topraklarını satmamalıydı.

Haklı Yerde Haklı Kalalım

Bir arkadaşı Almanların ve Dünya Bankasının etkisi ile yürütülen bir proje çerçevesinde Hindistan’da kadınların yemek hazırlamada kullandıkları birçok baharat ve besin sağlanan ağaçların kesilerek yerine hızlı gelişen ağaçları dikmek isteyen Dünya Bankası projesine karşı kadın gönüllü kuruluşu “HİVA”  üyelerinin kendilerini ağaçlara bağlayarak uygulamayı önlemelerinde nasıl başarıya ulaştıklarını anlatmışı.

Bu çok etkileyici bir örnek, Bergama köylülerinin başarısı taktirde şayandır. Sizler de yasal yollardan, dökmeden kırmadan geleceğinizi kirletmek istemediğinizi belirtebilirisiniz.

Sürdürülebilir bir yaşam için çevreyi kirleten, bitkimizi hayvanımızın yaşam alanlarını daraltan unsurların buralardan uzaklaştırılmasını isteyebiliriz.

Çağımızın Gereğini Yapalım

Çağımız çevre sorunların en çok konuşulduğu bir çağdır. Siz çağa uygun davranarak örgütlendiniz. Çevre sorunlarını, küresel ısınmanın sık konuşulduğu bu yüzyılda çevre politikalarını savunmak insani bir duruştur.  Bir bilinç ve yurttaşlık görevidir.

Sizden ricam çevreci bir günde bu toplantıdan sonra çevreyi temizleyelim, çöpleri birlikte toplayalım ve en büyük  çevreci bizim olduğumuzu gösterelim.

Çalışmalarınızın başarılı geçmesini candan diliyorum, iyi ki siz varsınız!

Hepinizi tekrar tebrik ediyorum,

Saygılarımla