Neden  Yeni Kurulan Üniversitelerin Açılışına Karşıyız

Prof. Dr. İbrahim Ortaş, Çukurova Üniversitesi

Basına yansıdığı kadarı ile Hükümet 15 yeni üniversite kurmak için TBMM’ne yasa teklifi götürüyor. Yasal olarak yeni üniversite kurulması prosedürü YÖK’ün önerisi ile olmaktadır. YÖK 4 üniversitenin kurulabileceğini belirtiyor. Yeni açılacak üniversitelerin siyasi kadrolaşması ileride üniversiteleri yine kendi içinde bir biri ile uğraştırır duruma getirecektir. Bir önceki hükümetler de bazı üniversiteleri açmak istediler, o zaman da alt yapı yetersizliği ile açılacak üniversitelerin tabela üniversitesi olacağını belirtik.

Hatırlayacağınız gibi,  1992 yılında hiçbir alt yapısı olmadan kurulan 22 üniversitenin o dönemde yapılan atama ve kadrolaşmasının acılarını,  bugün üniversiteler yaşamaktadırlar. Bu üniversiteler kurulurken o dönemin kadrolarının bir kısmı  daha sonra laik Türkiye Cumhuriyetinin işleyişine aykırı bulundu ve bazı yetkilileri görevden el çektirildi. 12 Eylül 1981 ve onu izleyen yıllardaki siyasi kadrolaşmanın  dışarıdan ülkemize tavsiye edildiği ve o dönemin yöneticilerinin de buna paşa paşa uyduklarını hep okuduk. O anlayışın bir ürünü olarak ülkemiz bilimi soğuk savaşa kurban edildi.

Bu gelişmeleri yakın geçmişte hep beraber yaşadık gördük. Sonra devlet adına aynı kurumun yetkili organları, güvendiği kişileri buralara  göndererek istenilen bir üniversite ortamı hazırlanmasını istedi. Sayın Aşkın da bu şekilde Van’a gönderilmiştir. Asıl sorun ve kavga da buradan başlamaktadır. Ancak kamuoyu da konunun geçmişini bilmediği için çoğunlukla yanlış yönlendirilmektedir. Herkes de biliyor ki Yücel Aşkın zimmetine para geçirmemiş, rüşvet yememiş ve kaçakçılık yapmamıştır. Hatta kendisinden önce başlayan bir ihaledeki yanlışlara karşı çıkarak devletin parasını korumaya almıştır. Bu bakımdan sorun hukuki değil siyasidir.

Üniversite öğretim elemanları olarak o günlerde yaratılan anarşi ve terör ortamını başta can güvenliği kalmadığı için halkın rahat etmesi ve terörün bir daha yaşanmaması  için hepimiz süreci anlayışla karşıladık. Ancak sonra öğrendik ki süreç kasıtlı yaratılmış ve arkasında çağdaş ve laik Türkiye’mizi Ortadoğu rejimlerine benzer anlayışlara doğru sürüklenmesi varmış.

Dün nasıl ülkemiz soğuk savaşa kurban edilmişse bugünde ülkemiz başka Büyük Ortadoğu ve AB projelerine kurban edilmeye çalışılmaktadır.  Ülkemizde stratejik planlama yapılmadığı için uzun vadeli olası tehlikeleri görme konusunda çoğumuz yetersiz  kalmaktayız. Bulunduğumuz coğrafyanın öneminden dolayı rahat bırakılamayacağımızı bilerek önümüze konulan lokmaları ölçerek tartarak yememiz gerekiyor. Her şeyden önce kaçıncı derecede yönetildiğimizi bilmek zorundayız. Yeni kurulacak üniversitelerin ileride yaratacağı iç sorunları ve bunarlın ilerideki olası çıkacak problemleri şimdiden görmemiz gerekir.

12 Eylül öncesi ve sonrası olayları gören, zihni açık insanlarımız teker teker faili meçhul suikastlara  kurban edildi. Sivil inisiyatif  yok edildi. Örgütlenme süreci tamamen kapatıldı. Üç  kişiden fazla kişinin bir arda yürümesi bile cezaevlerinden sonlandırıldı.
Bu gün Üniversite Öğretim Elemanları olarak  her ne şart altında olursa olsun gerçeği söyleme sorumluluğumuzun gereği olarak çağdaş, özerk ve özgür üniversite anlayışını savunmak zorundayız. Bugün Van Yüzüncü Yıl üniversitesinde yaşanan süreç bunun bir parçasıdır.

Bugün eğitim sistemi üzerinde oynanan oyunlar hepimizi tedirgin ediyor. Bugün var olan üniversitelerin içinde bulunulduğu durum içler acısı. Kim ne derse desin bir çok nedenden dolayı üniversiteler çalışamaz duruma gelmiştir. Mevcutları geliştirmeden yenilerini kurmak ve kendi içinde verimsiz, kavgalı durumda bırakmak toplumun bilime ve üniversiteye karşı olan güvenini sarsacaktır. Daha öncede belirtim üniversiteler siyasetin içine düşürüldüğü duruma çekilmeye ve halkın gözünde bilim ve bilim adamları güvenilmez kişiler olarak yansıtılmaya çalışılıyor.

Alt yapısı oluşmadan, YÖK’ün izni ve fizibilite raporları olmadan yeni üniversite açılımsı, TÜBİTAK’ın yasal olmayan yolarla yönetime atamanın yapılması, üniversitelerin araştırma bütçelerinin  kısılması, araştırma görevlisi atamalarının  durdurulması, üniversiteler üzerinde yapılan baskılar hep daha öncesi yaşadığımız değişik kaygıları aklımıza getiriyor.

İnsanın ürettiği, ürettiğini hakça paylaştığı gününü organize etiği, kadının erkeğin eşit olduğu, birlikte yediği içtiği mutlu insanlar ülkesi yapmak için bilim adamaları olarak bizlere büyük görevler düşmektedir. Artık üniversitelerimizde deneye  dayalı akıl yolu ile bilimsel üretime geçmenin zamanı gelmiştir. Ve bu çağın kaçırılmaması gerektiğini biliyoruz. Bu çağda rüyaların gerçekleşmesini beklemek, hukuk ile çözülecek sorunları ulema önerisi ile çözüleceğini beklemek üçüncü ligde hiçbir ideası olamayan bir ülke olarak beklemek anlamına gelir. Eğer iddamız var ise o zaman  biricik yol olan fen ile yola devam etmemiz gerekir.

Yargı sürecinde Sayın rektörün gerçekten suçlu olup olmadığını bilmiyoruz. Ancak bireysel olarak Sayın Aşkın'ın bugüne kadarki geçmişi ve kişiliği ile yanlış yapma eğiliminde biri olmadığı kanaati hâkim. Soruşturma ve deliler toplanırken rektör yurtdışında bulunuyordu ve yurda dönerek savcılığa giderek kaçma ve güvensizlik yaratacak bir durumunun olmadığını belirtmiştir. Her şeye rağmen yargılama sürecine karışmadan süreci beklemek ve yargıya güvenmek zorundayız. Ancak yukarıda belirttiğim neden sonuç ilişkiler dinamiği dikkate alındığında yapılanlar üniversitelere karşı yapılmış gibi görülüyor. Yasanın üniversite yüklediği belediyecilik türü işler nedeniyle rektörlerin başlarının derde girmekte olduğunu biliyoruz.

Sorun YÖK yasasından kaynaklanıyor ve bilim adamı seçme yönteminin olmamasından kaynaklanıyor. Eğer ülkemizde YÖK ile birlikte üniversitelerin dinamik öğretim üyesi kadroları üniversitelerin dışına itilmeseydi,  yeni kadrolar ölçütlere göre alınsaydı bugün bu kadar sorun yaşanmazdı. Her önüne gelenin öğretim üresi yapıldığı ve sırası gelenin profesör yapıldığı bir sistemde olacak bu. Hak etmeyen kişiyi yetki ve sorumluluk verilirse o da hak etmediğinin hakkını verecektir.

Ancak artık şunu da iyi biliyoruz ki ülkemiz eğitim sistemi uzun zamandır siyasilerin etkisi ile çalıştırılamaz duruma gelmiştir. Hiçbir alanda bir planımız ve stratejimiz yok. Dünyadaki gelişmelere bakınca uğraştığımız olaylar komik gibi geliyor. Ülkemizin daha fazla kaybedecek zamanı yoktur.