Bilimsel Toplantılara Katılımın Yıllık Üç Kez İle Sınırlandırılması, Gerisinin Yıllık İzne Bağlanması Konusunda Görüş

28 Şubat 2012

Sayın Çukurova Üniversitesi Yönetim Kurulu Üyeleri,

Sayın Hocam, Üniversitemiz yönetim kurulunun 7 Şubat 2012 tarih ve 7 nolu kararında “Çukurova Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi ile Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi bütçesinden, yolluklu ve gündelikli olarak, yurt içi görevlendirmelerin yılda iki defa ve yurt dışı görevlendirmelerin ise yılda bir defa yapılmasına; bunun dışındaki, kongre, sempozyum, panel bilimsel toplantı gibi görevlendirmeler için, yıllık izin kullanılarak görevlendirme yapılmasına karar verildi” denilmektedir.  

Döner Sermaye İşletmesi ile Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi bütçesinden yararlanma konusunda bütçe olanakları çerçevesinde belirli bir sınırlamanın getirilmesi anlayışla karşılanabilir, ancak kendi olanakları veya diğer kaynaklardan gideri karşılanarak üniversitemiz adına toplantıya katılımların kişinin yıllık iznine tabi olması ciddi anlamda öğretim üyelerimizin üniversitemizi temsil etmesinin sınırlanmış olacağı kanısını taşıyorum.

Bilindiği gibi anayasanın 27. maddesinde “Bilim ve sanat hürriyeti” konusunda “Herkes, bilim ve sanattı serbestçe öğrenme ve öğretme, açıklama, yayma ve bu alanlarda her türlü araştırma hakkına sahiptir” ifadesi kullanılmaktadır.

Ayrıca Anayasanın 130. maddesi “ üniversiteler ile öğretim üyeleri ve yardımcıları serbestçe her türlü bilimsel araştırma ve yayında bulunabilirler” hakkını tanıyor. Bu çerçevede bilimsel çalışmaların yayınında en etkili yollardan biri bilimsel toplantılara katılarak bulgularını paylaşmaktır.

Anayasanın ilgili hükümlerinin yanında kaldı ki üniversitelilik bilinci ve kültürü içinde genel kabul gören hüküm üniversite öğretim üyeleri serbestçe her türlü bilimsel toplantıya katılırlar. Gelişmiş üniversiteler öğretim üyelerinin toplantılara katılması konusunda teşvik edici rol oynamaktadırlar.

Ülkemizin ve üniversitelerimizin olanaklarının sınırlı olduğu bilinci ile toplantılara katılımı değişik kaynaklardan karşılayan sınırlı sayıdaki fedakâr bilim insanının birden fazla toplantıya katılımının sınırlandırılması, zaten çok güçlükle yürütülen bilim etkinliklerin teşvikine de, üniversitemizin tanıtımına da, bilimsel performans ilkelerine de aykırılık oluşturmaktadır. Herhangi bir sınırlamanın getirilmesinin bir başka ifadesi, tabiri caiz ise “bilimsel toplantılara fazla katılmayın” anlamına gelmektedir. Böyle bir durum Anayasal haklarımıza da bilim kişisi ve akademisyen özlüklerine de keyfi bir hukuksuz müdahale anlamına gelmekte, fiili olarak anayasa ve üst yasaları yok sayma anlamına da gelecektir..

Sayın Yönetim Kurulu Üyeleri, sorumluluğunuz altındaki üniversitenin içeride ve dışarıda en iyi şekilde temsil edilmesi rektörlük makamı ve kurumsal yapının gereğidir. Sizin de bireysel olarak üniversitenin en iyi şekilde dışarıda temsil edilmesi gerektiği konusunda yüksek duygulara sahip olduğunuz konusunda bir kuşku olmasa gerek. Hatta sık sık buna önem verdiğinizi dillendiriyor, üniversitemizin bilimde örnek olmasını ifade ediyorsunuz.

Yıllık olarak üniversitemizde yayınlanan toplam yayın sayısı, ulusal ve uluslararası toplantı düzenleyen ve katılan bilim insanı sayısının sınırlı olduğu eldeki mevcut verilerden anlaşılacaktır. Bir diğer ifade ile üniversitemizin dışarıdaki itibarı çoğunlukla da bilim insanlarımızın bireysel çabaları ile sağlanmaktadır. Alınan bu son kararın tam aksine bu tür katılımların teşvik edilmesi üniversitemiz adına büyük katkı oluşturacaktır.

Sayın Çukurova Üniversitesi Yönetim Kurulu Üyeleri, gelişmiş dünya üniversitelerinin başarılarının temel itici gücünün başarılı, üretken bilim insanlarının desteklenmesinden geçtiği bilim tarihinde okutulmaktadır. Gelişmiş üniversiteler bilim insanlarını değişik yollarla desteklemekte ve özel olarak ödüllendirmektedirler.

Üniversite Yönetim Kurulu Başkanı Sayın rektör bir tıp doktoru olarak insan psikolojisini daha iyi bildiğini düşünerek, öğretim üyelerimizin önüne sınırlama koymak değil, başaran ve üretenlerin önünün açık tutulması kişileri daha çok isteklendirecektir. Üniversitemizde bu konuda öncü ve ödüllendirici olması üniversitemize canlılık kazandıracaktır. Rektörlüğün son dönemine gelinmiş olması nedeniyle belki kalan sürede üniversiteye canlılık kazandıracak yeni proje ve yaklaşımlar gerçekleştirmeyebilir, ancak üniversite senatosunun ve yönetim kurullunun böyle bir anlayışa sahip olması üniversitemizin gelecekteki başarısı için son derece hayati öneme sahiptir.

Önerim, yönetim kurulumuzun 7 Şubat 2012 tarihli toplantısında alınan “bilimsel toplantı gibi görevlendirmeler için yıllık izin kullanılarak görevlendirme yapılması” ibaresinin yıllık izin şartına bağlı olarak kaldırılmasının daha doğru olacağı kanaatindeyim. Dahası olanakların elverdiğince özendirilmesi yönünde bir karar çıkması daha isabetli olacaktır.

Şahsi olarak ülkemizin taraf olduğu iki adet COST aksiyonunda yönetim kurulu üyesi, Türkiye temsilcisi ve bir aksiyonda da başkan yardımcısı görevi yürütmekteyim. Yılda 3-6 arası bilimsel toplantıya katılmaktayım. Bu durumda benim yolluk ve giderlerim değişik kaynaklardan karşılansa dahi diğer toplantılara yıllık izin kullanarak katılmam anlamına gelecektir.  HATTA YILLIK İZNİM DE YETMEYECEĞİNDEN BİR KISMINA HİÇBİR ŞEKİLDE KATILIMIM MÜMKÜN OLMAYACAKTIR. DOLAYISIYLA ARTIK YENİ PROJELER YAPMAM VE ÜNİVERSİTEMİZİ TEMSİL ETMEM OLANAĞI DA ORTADAN KALKMIŞ OLACAKTIR.

Bir tarım bilimcisi olarak bitki yetiştiriciliğinin genelde izin dönemi olan yaz aylarına denk gelmesi nedeniyle 25 yıllık akademik hayatımda toplam iki haftadan fazla izin kulanmış değilim. Bu konuda ailem, öğrencilerim ve meslek arkadaşlarım tarafından eleştiriye de uğradığım olmaktadır. Ancak bütün bu çabalarım bilinçli ve isteğim ile yapılmaktadır. Çalışan bir kişi olarak üniversitem adına yurtdışı ve yurt içi çalışmalarımın karşılığı yıllık iznimin kullanılmış olması anlayışı kişinin ne için çalışıyorum duygusunu yaşatacak niteliktedir.

Sayın Çukurova Üniversitesi Yönetim Kurulu Üyeleri bildiğiniz gibi mevcut sistemimizde çalışan ile çalışmayan aynı konumda bulunmaktadır. Hatta çalışan daha çok talep ettiği için daha sorunlu insan olarak algılanmaktadır. Bilim insanlarının maaşları mevcut durumda yoksulluk sınırında bulunmaktadır. İnsanca yaşama koşullarının altında yaşayan hocalarımızı bu şekilde izin ile cezalandırılacağı anlamına gelecek olan kararın olumsuz etkileri hepimizi çok rahatsız edecektir.

Zorlu bir yaşam mücadelesi veren öğretim üyesi arkadaşlarımızın üniversitesi için çabalarının ve şevklerinin artırılması için küçük de olsa onurlandırılmalarını beklemek hakları diye düşünüyorum.

Takdir edersiniz ki yoğun çalışan ve yılda birkaç toplantıya katılan bilim insanlarının kurumu için harcadıkları zamanın yıllık izinlerinden kesilmesi kişinin kendisi dışında ailesinin de mağdur edileceği anlamına geleceğinden bu durumun bilim insanları arasında üzüntü ile karşılanacaktır.

Bu bağlamda çoğu hocamızın zaman zaman yakınmaları haklı konuma geçmektedir. Şahsi olarak çağımıza ve ülkemizin bugünkü konumuna karşı sorumluyuz. Ülkemizin ileriye taşınması bizlere bağlıdır. Bilimsel olarak üniversitemize, ülkemize katkıda bulunacak insan varsa sahip çıkmamız gerekir. Bu ortamın sağlanması başta rektörlük makamının görevidir. Siz yönetim kurlu üyelerinin ayrıca yasal olarak sorumluluğu ve denetim görevi bulunmaktadır.

Üniversitemizin bugünkü konumunda daha ileriye taşıyacak iyi eğitilmiş, bilimsel görgüsü ve birikimi artmış bilim insanlarına ihtiyaç olduğu muhakkaktır. İyi bilim insanı ancak daha çok bilimsel proje, makale üreterek, kongreye katılarak, seminer vererek kazanılabilir. Bu bağlamda geleceğin insanına yatırım yapmak öncelikli konumuz olmalı ve sınırlayıcı yaklaşımlardan kaçınılmalıdır. Bilim inanlarının sınırlı durumda bilimsel toplantılara katılmasına izin veriliyor mesajının kamuoyunda yaratacağı olumsuz hava üniversitemize ayrıca zarar verecektir. Üniversitemizin bu konuyu kimseye anlatamayacağı kanaatini taşımaktayım.

“İyi bilim insanı seçerseniz, iyi yöneticiler tarafından yönetilirsiniz” ifadem daha önce rektörlük seçimleri dönemlerinde üniversitemizde ve diğer bazı üniversitelerde kullanılmıştır. Aynı duyguları yeni rektör adayı arkadaşlarımla da paylaşmak isterim. Bu vesile ile söz konusu Üniversite yönetim kurulu kararı hakkındaki kaygı ve beklentilerimi tarafınıza bildirmeyi uygun gördüm.

ANA SORUM ŞUDUR Kİ BİLİMSEL ETKİNLİKLER ÜNİVERSİTENİN ASLİ GÖREVİ İSE YÖNETİM KURULUNUN GÖREVİ BUNU KOLAYLAŞTIRMAK MIDIR, YOKSA ZORLAŞTIRMAK MIDIR? ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ BİR BİLİM VE ARAŞTIRMA KURUMU MUDUR, YOKSA DEĞİL MİDİR? Hepimizin de kabul edeceğini beklediğim bir “bilimsel araştırama kurumunda” üretilen bilimsel bilginin paylaşımına sınırlama getirmek uygun düşmez diye düşünüyorum. 

Kaldı ki anayasa ve üst yasalarla tanınan bir hakkın herhangi bir kurul kararıyla kaldırılamayacağı açık olmakla birlikte, üniversitemiz bilim ve araştırma kurumu olduğuna göre, böyle bir kurumsal kimliğe de zarar vereceğinden, ilgili kararın yok hükmünde olsa bile, yeniden gözden geçirilip her tür bilimsel etkinliğin teşviki yönünde yüksek yönetim kurulunuzun tutum alacağı ümidiyle, mevcut kararın gözden geçirilmesi için arz ederim.

Saygılarımla.

Prof. Dr. İbrahim ORTAS