Savaşın Toprak Üzerine Etkileri

                      Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ, Çukurova Üniversitesi

 Sayın Milletvekili

Artık kaçınılmaz gibi görünen ve hiç bir anlam vermediğim savaş için yüce meclisin üyesi olarak yarın Amerikan askerlerinin ülkemiz topraklarında konuşlandırılması ve hava koridorunu kullanması konusundaki tezkere için oy kullanacaksınız. Ülkemizin sınır komşusu olması nedeniyle Irak ile başta ABD’nin arasında geçeceği savaşa istemeyerek de olsa gerek ülkemizin ağır ekonomik sorunları ve gerekse bölgedeki diğer gelişmelerden dolayı sürecin içinde kendimizi bulmuş olmaktayız. Bütün dünyanın barışseverlerinin bütün çabalarına ve siz milletvekillerinin bir önceki tezkereyi ret ederek dünyaya gösterdiğiniz mesaj takdire şayandı. Tezkerenin meclisimizde geçmemesi üzerine bir İtalyan profesör arkadaşım Prof. Dr. Soma Givinnetti şahsımda sizler kutlamıştı. Ben de sizin ile gurur duymuştum.

 Savaşı ve savaşın nedenlerini bilen bir kaç yüz kişinin yanında halen nelerin olup bittiğini bilmeyen milyonların varlığı ve belki de bunların bir kısmı da hayatları boyunca bilmeyecekleri bir savaşın kurbanları olacaklardır. Bu savaş yalnızca masum insanları değil bu bölgenin sürdürülebilirliğinin parçası olan bitki, hayvan ve organizma varlığını da yok edecektir.

Sayın Milletvekili,

Açlıktan nefesi kokan zavallı Mardin'in köylüleri dolarla kiraya verdikleri kıraç tarlalarının başına nelerin geleceğini hiç hesaplayamamaktadırlar. Köylülerden doğrudan kiralanan araziler buldozerlerle çiğnenerek sıkıştırılıyor ve kimi alanlar üzerine beton dökülerek yerleşkeye dönüşüyor; kimisi de düzeltilerek araç parkına dönüştürülmektedir. Fakat zavallı köylü canından çok sevdiği ve bugüne kadar uğrunda şehit düştüğü o toprakların araçlardan akan benzin, yağ, mazot ile kirleneceğini ve yıllarca oralarda bitki dahi bitemeyeceğini bilmemektedir. Ağır iş makineleri ile çiğnene toprakların geçirgenliğinin kaybolduğunu ve bir daha bitkinin o ortamda gelişemeyeceğini bilmemektedir. Düşünün binlerce tank, top arabası ve diğer savaş araçları bölgede tatbikat yapıyor, toprak çiğneniyor, binlerce ton petrol yanarak atmosfere karışıyor, bir o kadar da toprağa karışmaktadır. Eski SSCB döneminde Orta Avrupa ülkelerinde askeri alanların bulunduğu bölge topraklarının elden çıktığını ve bir daha tamirinin zor olduğunu o ülkelerdeki meslektaşlarımızdan ve bilimsel makalelerden öğreniyoruz. Bilimsel bilgi birikimimiz petrol ve türevlerinin kirlettiği alanlarda başta yararlı mikroorganizmalar elimine olduğu için uzun süreler bitki yetişmemektedir. Yine savaşlarda bombaların düştüğü yerlerde bitkilerin büyümediği bilinmektedir. Yine bilindiği gibi bombanın yanıcı maddesindeki kimi yanıcı kimyasalların düştüğü yerde toksik düzeyde bulaşma yaratmaktadır. Amerika’dan son denenen ve toprak altında 10 m derinlikte patlayan 9.5 ton ağırlığındaki bomba patladığı alanda bir daha bitki gelişimi sağlanamamaktadır. Bütün bu göstergeler bu savaşın ekolojiye zarar verdiğini göstermektedir.

Bir toprak bilimcisi olarak kendi penceremden savaşın toprak üzerindeki olası etkilerini sizlere anlatacağım. İnsanlığın ortak malı olan ve hepimizin besin kaynağı olan toprağın çiğnenmesi, petrol ile kirletilmesi ve bozunması hepimizin geleceğini ilgilendirmektedir. Bugün kural tanımayan ve elindeki savaş teknolojisine güvenen, dünyayı yok sayan Amerikalı beyaz adam bundan yaklaşık 150 yıl önce yine sözüm ona özgürlük savaşı diye yerli Kızılderilileri hile ile topraklarından ve doğal beslenme ortamlarından etmişlerdi.

O dönemde kızılderiliden savaşla alamadığı toprakları para ile satın almak isteyen beyaz adama Kızılderili reis Seattle’nin Amerika Cumhurbaşkanına yazdığı mektuptan bazı pasajlarda bugün bile birçoğumuzun aklına gelmeyecek kadar derin bir felsefe ve doğa korumacılığı bulunmaktadır.

“Beyaz Saray’daki Büyük Beyaz Reisine

 Gökyüzündeki parlaklığın, topraktaki sıcaklığın, doğadaki cömertliğin nasıl alınıp satılacağını anlamıyor. Bize ait olmayan suların berraklığını, rüzgarın tazeliğini size nasıl satabiliriz? Beyaz adam doğup büyüdüğü toprakları çabuk unutuyor, fakat benim halkım ölüleri bile çok sevdiğimiz topraklardan hiçbir zaman ayırmaz. Bunu anlamak, bizler için çok güç. Bu toprakların her parçası halkım için kutsaldır. Çam ağaçlarının pırıldayan iğneleri, vızıldayan böcekler, ak kumsallı kıyılar, karanlık ormanlar ve sabahları çayırları örten buğu, halkımın anılarının ve geçirdiği yüzlerce yıllık deneyimlerinin bir parçasıdır. Ormanların, ağaçların damarlarında dolaşan su, atalarımızın anılarını taşır. Biz buna inanırız. Beyazlar için durum böyle değildir. Bir beyaz ölüp, yıldızlar evrenine göçtüğü zaman, doğduğu toprakları unutur. Bizim ölülerimiz ise, doğduğu toprakları unutmaz. Çünkü Kızılderili, gerçek anasının toprak olduğunu bilir.

Washington'daki Büyük Beyaz Reis bizden toprak almak istediğini yazıyor. Bu bizim için çok büyük bir özveri olur. Büyük Beyaz Reis, bize, rahat yaşayacağımız bir yerin ayrılacağını, bize babalık edeceğini, biz Kızılderililerinse, onun çocukları olacağımızı söylüyor. Bu önerinizi düşüneceğiz ama yine de önerinizi kabul etmemizin kolay olmayacağını itiraf etmek zorundayım. Çünkü topraklar bizler için kutsaldır. Derelerin ve ırmakların suyu,bizim için yalnızca akıp giden sular değildir; atalarımızın kanıdır aynı zamanda. Bu toprakları size satarsak bu suların ve toprakların kutsal olduğunu çocuklarınıza öğretmeniz gerekecek. Biz, dereler ve ırmakları kardeşimiz gibi severiz. Siz de aynı sevgiyi gösterebilecek misiniz kardeşlerimize?

Biliyorum: Beyazlar bizim gibi düşünmezler. Beyazlar için bir parça toprağın ötekinden ayırımı yoktur. Çünkü beyaz adam, doğaya, gecenin karanlığından gelip eline geçen her şeyi alıp götüren hırsızlar gibi davranıyor. Beyaz adam toprakla kardeş değil , toprağın düşmanıdır. Beyaz adam kendisinin doğaya ait olduğunu bilmiyor. Doğayı kendi malı sanıyor. Babasının mezarını bırakıp çocuklarının nerede doğacağını düşünmeksizin, ufak çıkarlarının peşinden koşup duruyor. Beyaz adam anası olan doğayı, alınıp satılan taş parçaları zannediyor. Korkarım iştahı bir gün toprağı cehenneme çevirecektir. Beyaz adam, topraktan almak istediğini almaya bakar ve sonra yoluna devam eder. Çünkü toprak, beyaz adamın dostu değil, düşmanıdır. Beyaz adam, topraktan istediğini alınca başka serüvenlere atılır. Beyaz adam, anası olan toprağa ve kardeşi olan gökyüzüne, alınıp satılacak, işlenecek, yağmalanacak bir şey gözüyle bakar. Onun bu ihtirasıdır ki toprakları çölleştirecek ve her şeyi yiyip bitirecektir.

Beyaz adamın kurduğu kentleri de anlayamayız biz Kızılderililer. Bu kentlerde huzur ve barış yoktur. Beyaz adamın kurduğu kentlerde bir çiçeğin taç yapraklarının açarken çıkardığı sesler, bir kelebeğin uçarken çıkardığı kanat sesleri duyulmaz.

Belki vahşi  olduğum  için  anlayamıyorum, ben  ve halkım  için  önemli  olan  şeyler  oldukça  başka;  insan  bir su  birikintisinin  çevresinde  toplanmış  kurbağaların, ağaçlardaki  kuşların  ve  doğanın  seslerini duymadıkça yaşamın  ne  anlamı, ne  değeri olur? Biz  Kızılderiliyiz ve  anlamıyoruz. Biz  Kızılderililer,  bir  su  birikintisinin  yüzünü  yalayan  rüzgarın  sesini  ve kokusunu  severiz. Çam  ormanlarının  kokusunu  taşıyan  ve yağmurlarla  yıkanıp  gelmiş  meltemleri  severiz.

Hava  önemlidir  bizler  için, ağaçlar,  hayvanlar  ve  insanlar  aynı  havayı  solur. Beyaz  adam  için  bunun  da  önemi  yoktur. Ancak  size  bu  toprakları  satacak olursak;  havanın  temizliğine  önem  vermeyi de  öğrenmeniz  gerekecek.  Çocuklarınıza  havanın  kutsal  bir şey  olduğunu,  havanın  temizliğine  önem  vermek  gerektiğini  öğretmelisiniz. Hem  nasıl  kutsal  olmasın  hava?  Atalarımızın  doğdukları  gün  ilk  soluklarını, ölürlerken de  son  soluklarını  bu  hava  ile  solumuşlardır.

Toprak  satmamız  için  yaptığınız  öneriyi  inceleyeceğim, eğer  önerinizi  kabul  edecek  olursak  bizim  de  bir  koşulumuz  olacak.  Beyaz  adam  bu  topraklar  üstünde  yaşayan  tüm  canlılara  saygı  göstersin. Ben  bir  vahşiyim  ve  başka  düşünemiyorum...  Yaylalarda  cesetleri  kokan  binlerce  buffalo (yabani sığır) gördüm. Beyaz adam  trenle  geçerken  vurup  vurup  öldürüyordu. Dumanlar  püskürten  demir  atın  bir  buffalodan  daha  değerli  olduğuna  aklım  ermiyor. Biz  Kızılderililer,  yalnızca  yaşayabilmek  için  öldürürüz  hayvanları... Tüm  hayvanları  öldürecek  olursanız  nasıl  yaşayabilirsiniz?  Canlıların  yok  edildiği  bir  dünyada,  insan  ruhu  yalnızlık  duygusundan  ölür  gibi  geliyor  bize. Unutmayın: Bugün  canlıların  başına  gelen,  yarın  insanın  başına  gelecektir.  Çünkü,  bunlar  arasında  bir  bağ  vardır.

Şu  gerçeği  iyi  biliyorum: Toprak  insana  değil,  insan  toprağa  aittir. Bu  dünyadaki  her şey, bir  ailenin  bireylerini  birbirine  bağlayan  kan  gibi  ortaktır  ve  birbirine  bağlıdır.  Bu  nedenle de:  Dünyanın  başına  gelen  her  felaket, insanoğlunun  da  başına  gelmiş  demektir.

Bildiğimiz bir gerçek daha var: Sizin Tanrınız, bizimkinden başka bir Tanrı değil. Aynı  Tanrının  yaratıklarıyız. Beyaz adam, bir gün belki bu gerçeği anlayacak ve kardeş  olduğumuzun ayrımına varacaktır. Siz, Tanrınızın  başka  olduğunu düşünmekte  özgürsünüz.  Ama  Tanrı,  hepimizi  yaratan Tanrı  için, Kızılderili ile Beyazın  arasında  fark  yoktur. Ve  Kızılderililer  gibi  Tanrı  da,  toprağa  değer  verir. Toprağa  saygısızlık,  Tanrının  kendisine  saygısızlıktır.

Buna rağmen istediğini yapmaya çalışacağız. Çünkü kaderin anlayamadığım bir oyunu, onu kuvvetli yaptı, bizi zayıf.”

Sayın Milletvekili,

O günkü beyaz adımın kafa yapısı bugün ülkemizin güneydoğusuna konuşlanan Amerikalı beyaz adamınkinden farklı değildir. Bu mektup halen geçerliliğini korumaktadır. Bugün bile Amerikalı beyaz adam gerçekten toprağın satın alınabilir bir meta olduğunu düşündüğü için ülke sınırı ve yasası tanımadan ülkemizin Gaziantep, Şanlıurfa ve Mardin’in köylüleri ile doğrudan pazarlık yaparak, toprak kiralayarak savaş araçlarına park alanı yaratmaktadır. İlk tezkerede verdiğiniz yetki ile Amerikalı uygun gördüğü alanı iyileştirme adı altında yerleşmeye çalışmaktadır. Hukukçu değilim bilmiyorum, acaba anayasamızın hangi maddesine dayanarak bir yabancı bugüne kadar hiç görmediğimiz silahlarını göstererek, dolarların psikolojik üstünlüğü ile meydan okur gibi doğrudan vatandaştan toprak kiralamaktadır. Olup biteni bilmeyen ancak ağır ekonomik bunalım altında ezilen köylü ülkemizde yaratılan serbest pazar ekonomisine uygun olarak, buğdaydan daha çok getirisi var diye toprağını rahatlıkla kiraya verebilmektedir. Tam da bir zamanlar bir devlet yetkilimizin “bir çuval patates alınan toprak bugün bir Toyota üreten fabrika” örneğine denk düştüğü gibi toprağın kıymetini böyle algılamaktadırlar. Evet çok borçluyuz, korkuyorum yarın doları olan bir yabancı toprak talep ederse toprak satılacak mıdır? Benim iki dedem bu topraklar için biri şark diğeri de garp cephesine gönderilmişler fakat bir daha da dönmemişler. Acaba dedelerim boşuna mı kayboldu.

Sayın Milletvekili,

Bir toprak bilimcisi olarak bu savaşın halen önlenmesi için umut taşımaktayım. Sizler bütün dünyanın diğer parlamenterlerine örnek olarak bu tezkereye ret oyu vererek barış yanlılarının psikolojik olarak üstünlük sağlarsınız. Sizin ret oyunuz insanlığın gelecekte kabadayıların istediğini yapmasına karşı bir duruş olacaktır. Bu dünyanın toprak varlığı halen hepimizi besleyecek büyüklükte ve kapasitededir. Yeter ki birbirimizden farklı olmadığımızı insan olarak kabul edelim. İnsanın insanla kavgasını gerektirecek geçerli bir neden halen bulunmaktadır (tür içi çatışmanın zamanı gelmiş değildir).

Sayın Milletvekili,

Topraklarımızın bir insanlık ayıbı olan anlamsız bir savaş uğruna başka ülkelerin askerleri tarafından kirletilmesi ve çiğnetilmesini istemiyoruz. Toprağımıza sahip çıkın diyorum ve istiyorum.

Saygılarımla.