Stadyumlar Maç Oynamak İçindir, Mesaj Vermek İçin Değil

Prof. Dr. İbrahim Ortaş, Çukurova Üniversitesi, iortas@cu.edu.tr

Tribünler açıktan söylenemeyen mesajların söylenebilir arenasına dönüştürüldü. Son günlerde oynanan bütün maçlarda adeta siyasi mesajların verildiği alanlara  dönüşmüş durumda. 29 Ocak 2007 tarihli  gazeteler ve TV haberleri Trabzon Avni Akel stadyumunda oynanan Trabzonspor-Kayserispor Adana’da da 5 Ocak Stadı’nda oynanan Adana Demir spor- Alanya spor, Malatya’da oynan Malatyaspor- Elazığspor ve Balıkesir Atatürk Stadı’nda Balıkesirspor ile Aydınspor arasında oynanan maçlarda, tribündeki tezahüratla takımlara değil siyasi mesajlar verilmişti. Futbola tezahürat yerine öfke gözüküyor. Gazeteci Hrant Dink’in öldürülmesi üzerine başlayan sloganlar ve arkasındaki tartışmalar ile görevden alınan Trabzon Valisi ve Emniyet Müdürü sorunu stadyumlarda dile getirilmeye başlandı. Benzer şekilde geçen yıl başında Malatya’da oynanan bir maçta Mehmet Ali Ağca’nın erken tahliyesi ile ilgili bir tezahürat yapılmıştı. Çok daha önceleri de yurt içinde ve dışında örgüt propagandası ve Türkiye’yi yeren afiş ve pankartlar açılmıştır.

Tabii bu ve benzeri tezahüratlara bakarak söyleyecek bir şey bulunmaz ancak ilerisinde korkuyorum. Bu tezahüratlar yarın başka olaylarda kullanılabileceğinin bir işaretidir. Futbol bir eğlence ise ve tarafgirliği iyi oyun oynamaya bağlanacaksa siyasi şovların yeri olmamalıdır. Veya birileri bu alanları amaç dışı kullanmasın. Bugün stadyumlar bazı mesajların verildiği alanlar olarak kullanılırsa yarın başka mesajlar diğer gün Türkiye'nin nabzı da buralarda tutulur olur. Gerçi sporun siyasete bulaştırılması yeni değildir. Ancak ülkemizde maç izlemeye giden insanların bu tür gelişmelere alet edilmesi biraz yeni sayılır. Türk seyircisinin genel prensibi, “ne sağcı ne solcu sadece futbolcu” dur. Onun için iyi niyetli futbolcu sevdasının başka süreçlere taşımanın çok anlamlı olmadığını düşünüyorum. Tabii buna ilk önce seyircinin müsaade etmemesi gerekir.

Maçlar Kişilere Arka Çıkmak İçin Kullanılacak Mesajların Verildiği Yerler Olmamalı

Tabii futbol seyircisinin bir dünya görüşü olacak, ancak bu görüşlerin sergilendiği alanlar stadyumlar olmamalı. Malatya-Elazığspor arasında oynanan maçta biri ermeni diğeri PKK’lı diye birbirini suçlaması spora gölge düşürmüştür. Trabzon’da tribünlere asılan çeşitli pankart ve atılan sloganlarının yerinin buralar olmaması gerektiğini düşünüyorum. Bugün bunlara müsaade edilirse yarın bir başka gurup kalkar bir yöneticiyi burada yerer veya överse bir başka tartışma çıkabilir. Bu şekli ile bizim dışımızda maç izlemeye gelen diğer vatandaşların maçtan zevk alamsını da engelemiş oluruz.

Geçmişte Maçlarda Yaratıcılık Vardı Ne Oldu? 

Geçmişte izlediğim maçlarda insanlar yaratıcıydı. Karşı takıma şakalar, espriler yapılırdı. Herkes o espiriyi anlardı. Kimse kırılmaz gücenmezdi. Maç biter, insanlar kol kola ayrılırdı. Maçın kritiği yapılırdı. Biraz da beyin jimnastiği açısından yararlı olduğunu düşünüyorum. Şimdi ise insanlar sinir küpü gibi stadyuma giriyor, çıkarken de patlayacak bomba gibi sağa sola saldıracak şekilde çıkıyor. Maçın stres alması, rahatlatması bir yana, kişi tam tersine dolu olarak çıkıyor. Tabii bundan sonrası hep bildiklerimizdir.  Şimdi insanların yaratıcılık yetenekleri köreltilmiş, yerine basit sığ ve ortalığı karıştırıcı söylemler ortaya çıkmaktadır. Karşı tarafı yermek için birbirini siyasi tarafgirlik ile suçlamak hiç hoş değil.

Sağlam kafa sağlam vücutta bulunur sözü ile Atatürk spor yapanların beyin gücünü vurgulamak istemektedir. Spor yapan ve spor izleyen kişilerinde sağlıklı düşünmesi ve ülkemizi ileriye taşıyacak süreçlere girmesi gerekir. Türkiye’ye de bu yakışır.

Gençliğimizi Kurban Etmeyelim

Maçlardaki profilin genelde gençlerden oluşması ve gençliğin ateşinin bu şekilde iç çatışmaya yönlendirilmesi çok üzücü. Tabii ülkemizin bulunduğu coğrafyadaki sıcak gelişmeler çok şeye gebe gözüküyor. Burada gençliğe düşen bu süreçleri iyi izlemek, çok okumak ve olup biteni iyi algılamak ve ona göre ülkenin uzun süreli menfaatlerini korumaktır. Stratejik düşünmek yerine yerel ölçekte basit takıntılara kapılırsak bundan öncelikle ülkemizin geleceği zarar görür. Gençlerin bu basitliklerde kullanılmamsını ve daha ulvi görevlere hazırlanması gerekmektedir. Atatürk’ün “Muhtaç olduğun kudret damarlarındaki asil kanda mevcuttur" sözünün gerçekte doğru yerde ve zamanda değerlendirip Türk gençliğinin özgür düşünce ile kendine güvenle başaramayacağı hiçbir engel olmayacağını göstermesi bakımından önemli.

Ülkeyi Spor Klüpleri Üzerinden Kamplara Bölmeyelim

En son İzmir’de oynanan Karşıyaka Diyarbakırspor karşılaşmalarında bazı seyircilerin sandalyeleri kırarak olay çıkması hiç hoş değil. Karşıyakalı seyircinin karşı takım Diyarbakırsporu PKK’lı göstermesi çok çirkin. Her Diyarbakırlı PKK’lı dersek o zaman bu ülkeyi geldiği coğrafyaya göre böleriz. O zaman Doğunun tamamı PKK der, Hatay, Şanlıurfa, Mardin ve Gaziantep Arap, Karadeniz’i Laz, Trakya’yı Göçmen, Ege bölgesini bilmem ne der  çıkarsak kendi ellerimizle bu ülkeyi böleriz. Hepimizin sağduyu ile hareket etmesi gerekir. Spor ile siyaset temelde iç içe geçmiştir anacak maça giden seyircinin şimdilik bu ayrımı yapacak düzeyde olmadığını bazı kendini bilmezlerin yaptığını düşünüyorum. Sonra maçalara bu dev pankartları ilgili takımın yöneticileri olmadan sıradan üç kişi bir araya gelerek hazırlayacağına da inanmıyorum. Maçlardan çıkan bazı seyircilere soruluyor “neden” diye? Verilen cevaplar basit ve içi boş. Bu kişilerin pankart yazma ve oraya taşıma kapasitesi belli. Ancak belli olan birileri bunların ellerine bir şeyler veriyor.

Hepimizin biraz olaylara sağduyulu yaklaşmamız gerekir. Maçlarda yenmek de yenilmek de vardır. İlla karşı takımı yerecek isek onlara bir kulp bulmak zorunda değiliz. Bulacak isek de siyasi bir sembol takmamız gerekmiyor. Her zaman insanın öfkesini kontrol etmek mümkün olmaya bilir. Ancak yetişkin bireyin öfkesini de kontrol etmesini bilmesi gerekir. Bilmiyorsa o zaman önlem alınması zorunluluğu ortaya çıkar. Sanırım spordan sorumlu devlet bakanı M.Ali Şahin de bu konuda doğru bir tavır almış bulunuyor. Diyor ki sayın bakan, gerekirse seyircisiz oynatırız takımları. O zaman da seyircisiz maç neye yarar.

Maça giden seyirci bir şekilde oynanan oyundan zevk almak için gidiyor.

Özet olarak bir bütün bunlar kitlelerin hoş zaman geçirmek, biraz deşarj olmak için gittiği türbinlerin amacı dışına çıkarılmaya çalışıldığının gösteriyor. Onun için stadyumları hiçbir zaman için bu tür alanlara açmayalım. Açmak isteyenlere de müsaade etmeyelim.